तेनासौ मोचितो वाजी चंदनादिकचर्चितः । तं पालयति धर्मात्मा शत्रुघ्नः परवीरहा
त्याच्यामुळे तो घोडा, चंदन वगैरे सुगंधी द्रव्यांनी सजवलेला, सोडण्यात आला; आणि धर्मशील, शत्रूंचा संहार करणारा शत्रुघ्न त्याची काळजीपूर्वक राखण करत आहे.
ये च शूरा वयं वीरा धनुर्हस्ता इमे वयम् । ते गृह्णंतु बलाद्वाहं रत्नमालाविभूषितम्
आपल्यातले जे शूरवीर, धनुष्य हातात घेणारे वीर आहेत, त्यांनी हा रत्नमाळांनी सजलेला घोडा पकडावा.
तं च मोक्ष्यति शत्रुघ्नः सर्ववीरशिरोमणिः । अन्यथा पादयोस्तस्य प्रणतिं यांतु धन्विनः
सर्व वीरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला शत्रुघ्न तो घोडा सोडेल; नाहीतर धनुर्धारी त्याच्या पायांवर वाकावे.
इत्यभिप्रायमालोक्य जगाद नृपनंदनः । राम एव धनुर्धारी न वयं क्षत्त्रियाः स्मृताः
हे जाणून राजकुमार म्हणाला, 'खऱ्या अर्थाने धनुष्यधारी फक्त रामच आहेत; आपण क्षत्रिय म्हणून ओळखले जात नाही.'
ताते मेऽवस्थिते पृथ्व्यां कोऽयं गर्वो महान्भुवि । प्राप्नोतु गर्वस्य फलं मम निर्मुक्तसायकैः
माझे वडील पृथ्वीवर असताना, हा मोठा गर्व कशासाठी? आता त्याच्या गर्वाचे फळ माझ्या सुटलेल्या बाणांनी त्याला मिळू दे.
अद्य मे निशिता बाणाः शत्रुघ्नं किंशुकं यथा । पुष्पितं विदधत्वद्धा क्षतावृतशरीरकम्
आज माझे तीक्ष्ण बाण शत्रुघ्नाला, फुललेल्या किंशुक वृक्षासारखा, जखमांनी भरलेला करून टाकू देत.
दारयंतु कपोलांश्च सायका मम दंतिनाम् । अश्वान्पश्यंतु शतशो रुधिरौघपरिप्लुतान्
माझे बाण हत्तींच्या गालांना भेदू देत, आणि शेकडो घोडे रक्ताच्या प्रवाहात न्हालेल्या अवस्थेत दिसू देत.
पिबंतु योगिनीसंघा रुधिराणि नृमस्तकैः । शिवा भवंतु संतुष्टा मद्वैरिक्रव्यभक्षणैः
योगिनींच्या समूहांनी माणसांच्या डोक्यातील रक्त प्यावे, आणि शिवाच्या पत्नी माझ्या शत्रूंचे मांस खाऊन तृप्त व्हाव्यात.
पश्यंतु सुभटास्तस्य मम बाहुबलं महत् । कोदंडदंडनिर्मुक्ताः शरकोटीर्विमुंचतः
त्या पराक्रमी वीरांनी माझ्या भुजाबळाचे सामर्थ्य पाहावे, कारण मी कोदंडासारख्या धनुष्यातून कोट्यावधी बाण सोडत आहे.
इत्थमुक्त्वा महीपस्य तनुजो दमनाभिधः । स्वपुरं प्रेषयित्वा तं प्रहृष्टोऽभवदुद्भटः
असे म्हणून, दमन नावाचा राजपुत्र त्याला आपल्या नगरात पाठवून आनंदित व पराक्रमी झाला.
सेनापतिमुवाचेदं सज्जीकुरु महामते । सेनां परिमितां मह्यं वैरिवृंदनिवारणे
त्याने सेनापतीला सांगितले, 'बुद्धिमान, माझ्यासाठी शत्रूंच्या सैन्याचा प्रतिकार करण्याइतकी सेना तयार कर.'
सज्जां सेनां विधायाशु संमुखो रणमंडले । स्थितवान्या वदत्युग्रस्तावत्प्राप्ता हयानुगाः
सेना लवकरच सज्ज करून, तो रणभूमीत समोर उभा राहिला; आणि तो कठोर बोलत असताना, घोडेस्वार तेथे पोहोचले.
क्वासौ हयो महाराज्ञो भालपत्रेण चिह्नितः । पप्रच्छुस्ते तु चान्योन्यमतिव्याकुलिता मुहुः
'तो महाराजाचा घोडा, भालपत्राने चिन्हांकित, कुठे आहे?' असे ते एकमेकांना वारंवार विचारू लागले, कारण ते फारच गोंधळले होते.
तावद्ददर्श पुरतः प्रतापाग्र्यः परंतपः । सज्जीभूतं तु कटकं वीरशब्दनिनादितम्
तेवढ्यात, पराक्रमी आणि तेजस्वी योद्ध्याने समोरच युद्धासाठी सज्ज असलेली, वीरांच्या गर्जनेने गाजणारी सेना पाहिली.
तत्रावदञ्जनाः केचिन्नीतोऽश्वोऽनेन भूपते । अन्यथा संमुखस्तिष्ठेत्कथं वीरो बलानुगः
तेथे काहींनी सांगितले, 'हा घोडा यानेच नेला, राजन; नाहीतर हा वीर आपल्या सैन्यासह आपल्या समोर कसा उभा राहिला असता?'
इत्याकर्ण्य प्रतापाग्र्यः प्रेषयामास सेवकम् । स गत्वा तत्र पप्रच्छ कुत्राश्वो रामभूपतेः
हे ऐकून, पराक्रमी वीराने एक सेवक पाठवला; तो तेथे जाऊन विचारू लागला, 'रामराजाचा घोडा कुठे आहे?'
केन नीतः कुतो नीतो रामं जानाति नो कुधीः । यं शक्रप्रमुखा देवा बलिमादाय सन्नताः
'कोण नेला? कुठे नेला? हा दुष्ट रामाला ओळखत नाही का, ज्याला इंद्रासह सर्व देवता आपली भेंट अर्पण करून वाकतात?'
तस्य वै धर्मराजस्य कुपितं तु बलं महत् । सर्वथा हि ग्रसिष्येत प्रणतिं चेन्न यास्यति
त्या धर्मराजाचा मोठा सैन्यदला रागावला, तर तो निश्चितच त्याला संपवेल, जोपर्यंत तो नम्रतेने वाकत नाही.
इत्थमुक्तं समाकर्ण्य तदा राजसुतो बली । तं वै धिक्कारयामास वाग्जालेन सुदुर्मनाः
ही वचने ऐकून, त्या वेळी बलवान राजपुत्र फारच दुःखी झाला आणि त्याने त्याला कठोर शब्दांनी फटकारले.
मयानीतो यज्ञहयः पत्रचिह्नाद्यलंकृतः । ये शूरास्ते तु मां जित्वा मोचयंतु बलादिह
मी हा यज्ञाचा घोडा, चिन्हांनी सजवलेला, इथे आणला आहे; ज्यांना माझ्यावर जोराने विजय मिळवता येईल, त्यांनी येऊन तो सोडवावा.
सेवकस्तद्वचः श्रुत्वा रोषपूर्णो हसन्ययौ । राज्ञे निवेदयामास यथावदुपवर्णितम्
ते शब्द ऐकून, सेवक रागाने भरून हसत राजाकडे गेला आणि जसे घडले तसे सर्व काही सांगितले.
तच्छ्रुत्वा रोषताम्राक्षः प्रतापाग्र्यो महाबलः । ययौ योद्धुं राजपुत्रं महावीरपुरस्कृतम्
हे ऐकून, रागाने डोळे लाल झालेले, पराक्रमी आणि महाबलवान तो, मोठ्या वीरांच्या गराड्यात राजपुत्राशी युद्ध करायला निघाला.
रथेन कनकांगेन चतुर्वाजिसुशोभिना । सुकूबरेण सर्वास्त्रपूरितेन ययौ बली
तो सोन्याच्या अलंकारांनी मढवलेल्या, चार सुंदर घोड्यांनी सजलेल्या, उत्तम जुळलेल्या आणि सर्व शस्त्रांनी भरलेल्या रथातून निघाला.
धनुष्टंकारयामास महाबलसमन्वितः । पुनःपुनर्जहासोच्चैः कोपादुद्गमिताश्रुकः
महाबलाने युक्त होऊन त्याने धनुष्याचा टणक आवाज केला आणि पुन्हा पुन्हा मोठ्याने हसला, रागाने डोळ्यातून अश्रू येत होते.
अश्ववाहा गजारूढाः खड्गोल्लसितपाणयः । अन्वयुस्ते प्रतापाग्र्यं रोषपूर्णाकुलेक्षणम्
घोडेस्वार, हत्तीवर बसलेले, तलवार चमकवत हातात घेतलेले, हे सर्वजण रागाने भरलेल्या, पराक्रमी वीराच्या मागे गेले.
हस्तिनः पत्तयश्चैव कोटिशः प्रधनोद्यताः । चिरकालमभीप्संतो रणं वीरेणकारितम्
कोट्यवधी हत्ती आणि पायदळ, युद्धासाठी सज्ज झाले होते आणि त्या वीराने केलेल्या युद्धाची ते फार दिवसांपासून वाट पाहत होते.
तदोद्यतं समाज्ञाय रिपुसैन्यं नृपात्मजः । प्रत्युज्जगाम वीराग्र्यो महाबलपरीवृतः
शत्रूचे सैन्य युद्धासाठी सज्ज झालेले पाहून, वीरांचा अग्रगण्य राजपुत्र मोठ्या योद्ध्यांच्या गराड्यात त्यांना सामोरा गेला.
सन्नद्धः कवची खड्गी शरासनधरो युवा । लीलयैव ययौ योद्धुं मृगराड्गजतामिव
कवच घातलेला, तलवार आणि धनुष्य घेतलेला, तरुण योद्धा सहजपणे युद्धासाठी निघाला, जणू सिंह हत्तींच्या कळपावर चालून जातो.
तदा योधाः प्रकुपिताः परस्परवधैषिणः । छिंधि भिंधीति भाषंतो रणकार्यविशारदाः
तेव्हा सर्व योद्धे रागाने पेटले, एकमेकांचा संहार करण्यास उत्सुक, 'कापा! भेद!' असे ओरडू लागले.
पत्तयः पत्तिसंघेन गजारूढाश्च सादिभिः । रथारूढा रथस्थैश्च वाहारूढाश्वसंस्थितैः
पायदळ आपल्या तुकड्यांसह, हत्तीस्वार आपल्या साथीदारांसह, रथस्वार रथावर, आणि घोडेस्वार घोड्यावर बसून युद्ध करू लागले.