चंड प्रचंड विजय जयादिभिरुपासितम् । प्रणनाम सपत्नीको राजा सेवकसंयुतः
चंड, प्रचंड, विजय, जय आणि इतरांनी पूजा केलेल्या त्या भगवंतास, राजा आपल्या पत्नी व सेवकांसह नमस्कार करतो.
प्रणम्य परमात्मानं महाराजः सुरोत्तमम् । स्नापयामास विधिवद्वेदोक्तैः स्नानमंत्रकैः
परमात्म्याला वंदन करून, तो उत्तम राजा, वेदांमध्ये सांगितलेल्या मंत्रांनी विधिपूर्वक त्यांचे अभिषेक करतो.
अर्घ्यपाद्यादिकं चक्रे प्रीतेन मनसा नृपः । चंदनेन विलिप्यैनं सुवस्त्रे विनिवेद्य च
राजाने आनंदी मनाने अर्घ्य, पाद्य व इतर विधी केले, चंदन लावले आणि उत्तम वस्त्रे अर्पण केली.
धूपमारार्तिकं कृत्वा सर्वस्वादुमनोहरम् । नैवेद्यं भगवन्मूर्त्यै न्यवेदयदथो नृपः
धूप आणि आरती करून, अत्यंत मधुर व मनोहर नैवेद्य भगवानाच्या मूर्तीस अर्पण केले.
प्रणम्य च स्तुतिं चक्रे तापसब्राह्मणेन च । यथामतिगुणग्रामगुंफितस्तोत्रसंचयैः
नमन करून, तपस्वी व ब्राह्मणासह, त्याने गुणांनी भरलेल्या स्तोत्रांनी भगवंताची स्तुती केली.
राजोवाच। एकस्त्वं पुरुषः साक्षाद्भगवान्प्रकृतेः परः । कार्यकारणतो भिन्नो महत्तत्त्वादिपूजितः
राजा म्हणाला: प्रभो, तूच प्रत्यक्ष पुरुष आहेस, प्रकृतीच्या पलीकडे आहेस, कारण व कार्य यांपासून वेगळा आहेस आणि महत्त्वत्त्वादींनी पूजिला जातोस.
त्वन्नाभिकमलाज्जज्ञे ब्रह्मा सृष्टिविचक्षणः । तथा संहारकर्ता च रुद्रस्त्वन्नेत्रसंभवः
तुझ्या नाभीतील कमळातून सृष्टीकार ब्रह्मा जन्मला; तसेच तुझ्या डोळ्यातून संहार करणारा रुद्र उत्पन्न झाला.
त्वयाज्ञप्तः करोत्यस्य विश्वस्य परिचेष्टितम् । त्वत्तो जातं पुराणाद्यज्जगत्स्थास्नु चरिष्णु च
तुझ्या आज्ञेने तो या विश्वातील सर्व कार्ये करतो; हे जगातील जे काही प्राचीन, स्थिर व चल आहे, ते सर्व तुझ्यापासूनच निर्माण झाले.
चेतनाशक्तिमाविश्य त्वमेनं चेतयस्यहो । तव जन्म तु नास्त्येव नांतस्तव जगत्पते । वृद्धिक्षयपरीणामास्त्वयि संत्येव नो विभो
तू चेतनेची शक्ती देऊन या जगाला चेतन करतोस; पण तुझा जन्म नाही, शेवट नाही, हे जगाच्या अधिपती; तुझ्यात वाढ, क्षय किंवा बदल नाहीच.
तथापि भक्तरक्षार्थं धर्मस्थापनहेतवे । करोषि जन्मकर्माणि ह्यनुरूपगुणानि च
तरीही भक्तांचे रक्षण आणि धर्माची स्थापना करण्यासाठी, तू योग्य त्या गुणांसह जन्म आणि कर्मे घेतोस.
त्वया मात्स्यं वपुर्धृत्वा शंखस्तु निहतोसुरः । वेदाः सुरक्षिता ब्रह्मन्महापुरुषपूर्वज
तू मत्स्यरूप धारण करून शंखासुराचा वध केला; ब्रह्मन्, महापुरुष, तू वेदांचे रक्षण केलेस.
शेषो न वेत्ति महि ते भारत्यपि महेश्वरी । किमुतान्ये महाविष्णो मादृशास्तु कुबुद्धयः
शेषलाही तुझी महती कळत नाही, भारती किंवा महेश्वरीलाही नाही; मग माझ्यासारख्या अल्पबुद्धी लोकांनी काय समजावे, हे महाविष्णो?
मनसा त्वां न चाप्नोति वागियं परमेश्वरी । तस्मादहं कथं त्वां वै स्तोतुं स्यामीश्वरः प्रभो
मन तुझ्यापर्यंत पोहोचू शकत नाही, ही वाणीही नाही, परमेश्वरा; मग मी तुला कसा स्तुती करू, प्रभो?
इति स्तुत्वा स शिरसा प्रणाममकरोन्मुहुः । गद्गदस्वरसंयुक्तो रोमहर्षांकितांगकः
अशा प्रकारे स्तुती करून, त्याने वारंवार डोके टेकवले, त्याचा स्वर गदगदला आणि अंगावर रोमांच उभे राहिले.
इति स्तुत्या प्रहृष्टात्मा भगवान्पुरुषोत्तमः । उवाच वचनं सत्यं राजानं प्रति सार्थकम्
अशा प्रकारे स्तुती ऐकून भगवंत पुरुषोत्तम आनंदित झाले आणि त्यांनी राजाला सत्य आणि अर्थपूर्ण असे शब्द सांगितले.
श्रीभगवानुवाच। तव स्तुत्या प्रहर्षोऽभून्मम राजन्महामते । जानीहि त्वं महाराज मां च प्रकृतितः परम्
श्रीभगवंत म्हणाले — राजन, तुझ्या स्तुतीमुळे मला फार आनंद झाला. हे महाबुद्धिमान राजन, तू जाणून ठेव, मी खऱ्या अर्थाने स्वभावतः सर्वश्रेष्ठ आहे.
नैवेद्यभक्षणं त्वं हि शीघ्रं कुरु मनोहरम् । चतुर्भुजत्वमाप्तः सन्गंतासि परमं पदम्
तू लवकरच ते सुंदर नैवेद्य खा. तुला चार हात मिळाले आहेत आणि तू आता परमपदाला पोहोचशील.
त्वत्कृत्स्तुतिरत्नेन यो मां स्तोष्यति मानवः । तस्यापि दर्शनं दास्ये भुक्तिमुक्तिवरप्रदम्
जो मनुष्य तुझ्या या रत्नासारख्या स्तोत्राने माझी स्तुती करील, त्यालाही मी दर्शन देईन आणि त्याला भोग व मोक्ष दोन्हीही मिळतील.
इत्येवं वचनं राजा श्रुत्वा भगवतोदितम् । नैवेद्यभक्षणं चक्रे चतुर्भिः सह सेवकैः
भगवंतांनी सांगितलेले हे शब्द ऐकून राजा आपल्या चार सेवकांसह नैवेद्याचे सेवन करू लागला.
ततो विमानं संप्राप्तं किंकिणीजालमंडितम् । अप्सरोवृंदसंसेव्यं सर्वभोगसमन्वितम्
नंतर एक सुंदर विमान तेथे आले, ज्यावर घंट्यांची जाळी होती, अप्सरांचा समूह सेवा करत होता आणि सर्व सुखांनी ते भरलेले होते.
पुरुषोत्तमसंज्ञं च पश्यन्राजा स धार्मिकः । ववंदे चरणौ तस्य कृपापात्रकृतात्मकः
धर्मनिष्ठ राजा पुरुषोत्तमाचे दर्शन घेऊन, कृपापात्र झालेल्या अंतःकरणाने त्याच्या पायांवर वंदन केले.
तदाज्ञया विमाने स आरुह्य महिलायुतः । जगाम पश्यतस्तस्य दिवि वैकुंठमद्भुतम्
त्यांच्या आज्ञेने राजा आणि अनेक स्त्रिया विमानावर चढले आणि सर्वांच्या समोर आकाशातील अद्भुत वैकुंठात गेले.
मंत्री धर्मपरो राज्ञः सर्वधर्मविदुत्तमः । ययौ साकं विमानेन ललनावृन्दसेवितः
राजाचा मंत्री, जो धर्मपरायण आणि सर्व धर्मांचा जाणकार होता, तोही स्त्रियांच्या समूहासह विमानात गेला.
तापसब्राह्मणस्तत्र सर्वतीर्थावगाहकः । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तो ययौ देवैर्विमानिभिः
तेथे तो तपस्वी ब्राह्मण, ज्याने सर्व तीर्थांत स्नान केले होते, त्याला चार हात मिळाले आणि तो देवांबरोबर विमानात गेला.
करंबोऽपि महाराज गानपुण्येन दर्शनम् । प्राप्तो ययौ सुरावासं सर्वदेवादिदुर्ल्लभम्
महामना राजन, करंबानेही आपल्या गानपुण्यामुळे दर्शन मिळवले आणि सर्व देवांना दुर्मिळ असलेल्या दिव्य लोकात गेला.
सर्वे प्रचलिता विष्णुलोकं परममद्भुतम् । चतुर्भुजाः शंखचक्रगदापाथोजधारिणः
सर्वजण चार हातांनी, शंख, चक्र, गदा आणि कमळ घेऊन, त्या अद्भुत विष्णुलोकाकडे निघाले.
सर्वे मेघश्रियः शुद्धा लसदंभोजपाणयः । हारकेयूरकटकैर्भूषितांगा ययुर्दिवम्
सर्वजण मेघासारख्या तेजाने झळकत होते, शुद्ध होते, त्यांच्या हातात तेजस्वी कमळ होते, हार, कयूर आणि कड्यांनी सजलेले शरीर घेऊन ते स्वर्गात गेले.
तद्विमानावलीर्दृष्ट्वा लोकैः प्रकृतिभिस्तदा । दुंदुभीनां तु निर्घोषस्तैः कृतः कर्णगोचरः
त्या विमानांच्या रांगा पाहून लोक आणि त्यांच्या प्रमुखांनी मोठ्या आवाजात वाजणाऱ्या दुंदुभींचा गजर ऐकला.
तदैको ब्राह्मणो ह्यासीद्विष्णुपादाब्जवल्लभः । गतस्तद्विरहाकृष्टचेता जातश्चतुर्भुजः
त्या वेळी एक ब्राह्मण होता, जो विष्णूच्या कमळपादांचा प्रिय होता. विरहाने त्याचे मन आकृष्ट झाले आणि तोही चार हातांचा झाला.
तच्चित्रं वीक्ष्य लोकास्ते प्रशंसंतो महोदयम् । गंगासागरसंयोगे स्नात्वाऽगुस्तं पुरं प्रति
ते अद्भुत दृश्य पाहून लोकांनी मोठ्या भाग्याची स्तुती केली आणि गंगा-सागर संगमावर स्नान करून अगस्त्याच्या नगरीत परतले.