इमौ ते त्विषुधी वीर बध्येतां शं यथा भवेत् । वैरिकोटिविनिष्पेष बाणकोटि सुपूरितौ
हे दोन तुझ्या तरकश आहेत, वीर, जे बाणांनी भरलेले आहेत, जे शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करतील आणि शुभ घडेल.
कवचं त्विदमाधेहि शरीरे कामसुंदरे । वज्रप्रभा महादीप्ति हतसंतमसंदृढम्
हे कवच आपल्या सुंदर शरीरावर घाल, जे वज्रासारख्या तेजानं चमकतं, अंधार दूर करतं आणि बळ देतं.
शिरस्त्राणं निजोत्तंसे कुरु कांत मनोरमम् । इमेव तंसे विशदे मणिरत्नविभूषिते
हे सुंदर रत्नजडित मुकुट आपल्या डोक्यावर घाल, हे आकर्षक आणि मनोहारी आहे, स्वच्छ रत्नांनी सजलेलं आहे.
इति सुविमलवाचं वीरपुत्रीं प्रपश्यन् । नयनकमलदृष्ट्या वीक्षमाणस्तंदंगम् । अधिगतपरिमोदो भारतिः शत्रुजेता । रणकरणसमर्थस्तां जगादातिधीरः
ही शुद्ध वाणी बोलणाऱ्या वीर कन्येकडे कमळासारख्या डोळ्यांनी पाहत, शत्रूंना जिंकणारा भरत आनंदित झाला आणि युद्धासाठी सज्ज होऊन अत्यंत धैर्यानं तिला उत्तर दिलं.
पुष्कल उवाच। कांते यत्त्वं वदसि मां तथा सर्वं चराम्यहम् । वीरपत्नी भवेत्कीर्तिस्तव कांतिमतीप्सिता
पुष्कळ म्हणाला: प्रिये, तू जे काही सांगशील ते मी तसंच करीन. तुझं वीरपत्नी म्हणून नाव उजळो, जसं तुला हवं आहे.
इति कांतिमतीदत्तं कवचं मुकुटं वरम् । धनुर्महेषुधीखड्गं सर्वं जग्राह वीर्यवान्
मग कान्तिमतीनं कवच, मुकुट, धनुष्य, मोठा तरकश आणि तलवार दिली; त्या सर्व गोष्टी वीरानं स्वीकारल्या.
परिधाय च तत्सर्वं बहुशो भासमन्वितः । शुशुभेऽतीव सुभटः सर्वशस्त्रास्त्रकोविदः
त्या सर्व वस्त्रं व शस्त्रं परिधान करून, विविध प्रकारे तेजस्वी दिसणारा, सर्व शस्त्रास्त्रांमध्ये कुशल असा तो महान योद्धा फारच शोभून दिसला.
तमस्त्रशस्त्रशोभाढ्यं वीरमालाविभूषितम् । कुंकुमागुरुकस्तूरी चंदनादिकचर्चितम्
शस्त्रास्त्रांनी आणि वीरमाळांनी सजलेला तो वीर, कुंकू, अगर, कस्तुरी, चंदन आणि इतर सुवासिक द्रव्यांनी अभिषिक्त केला गेला.
नानाकुसुममालाभिराजानुपरिशोभितम् । नीराजयामास मुहुस्तत्र कांतिमती सती
त्याच्या गुडघ्यांवर विविध फुलांच्या माळांनी शोभा आली होती; तिथेच सती कान्तिमतीनं वारंवार आरती केली.
नीराजयित्वा बहुशः किरंती मौक्तिकैर्मुहुः । गलदश्रुचलन्नेत्रा परिरेभे पतिं निजम्
अनेकदा आरती करून, पुन्हा पुन्हा मोत्यांची उधळण करत, डोळ्यातून अश्रू वाहत आणि डोळे थरथरत, तिनं आपल्या पतीला मिठी मारली.
दृढं सपरिरभ्यैतां चिरमाश्वासयत्तदा । वीरपत्नि कांतिमति विरहं मा कृथा मम
त्याने तिला घट्ट मिठीत घेतलं आणि बराच वेळ धीर दिला, म्हणाला: 'वीरपत्नी कान्तिमती, माझ्या विरहाने दुःखी होऊ नकोस.'
एष गच्छामि सविधे तव भामे पतिव्रते । इत्युक्त्वा तां निजां पत्नीं रथमारुरुहे वरम्
'मी आता जातो, ओ तेजस्विनी, पतीला समर्पित असलेली.' असं म्हणून त्यानं आपल्या पत्नीसमवेत सुंदर रथावर प्रवेश केला.
तं प्रयांतं पतिं श्रेष्ठं नयनैर्निमिषोज्झितैः । विलोकयामास तदा पतिव्रतपरायणा
जेव्हा तिचा श्रेष्ठ पती निघून गेला, तेव्हा पतिव्रता पत्नी त्याच्याकडे डोळ्यांत पापणी न हलवता पाहत राहिली.
स ययौ जनकं द्रष्टुं जननीं प्रेमविह्वलाम् । गत्वा पितरमंबां च ववंदे शिरसा मुदा
तो आपल्या वडिलांना आणि प्रेमानं भरलेल्या आईला भेटायला गेला; त्यांच्याजवळ जाऊन आनंदानं डोकं टेकवलं.
माता पुत्रं परिष्वज्य स्वांकमारोपयत्तदा । मुंचंती बाष्पनिचयं स्वस्त्यस्त्विति जगाद सा
आईनं मुलाला मिठीत घेतलं, मांडीवर बसवलं, डोळ्यांतून अश्रूंचा ओघ सोडत, 'तुला शुभेच्छा असो' असं म्हणाली.
पितरं प्राह भरतं रामो यज्ञकरः परः । पालनीयो लक्ष्मणेन भवद्भिश्च महात्मभिः
त्याने वडिलांना, भरताला आणि यज्ञ करणाऱ्या श्रेष्ठ रामाला सांगितलं: 'लक्ष्मणानं आणि तुम्ही, हे महात्म्यांनी, त्याची काळजी घ्या.'
आज्ञप्तोऽसौ जनन्या च पित्रा हृषितया गिरा । ययौ शत्रुघ्नकटकं महावीरविभूषितम्
आई-वडिलांनी आनंदाने आज्ञा दिल्यावर, तो शत्रुघ्नाच्या छावणीत गेला, जिथे मोठ्या शूरवीरांनी शोभा आणली होती.
रथिभिः पत्तिभिर्वीरैः सदश्वैः सादिभिर्वृतः । ययौ मुदा रघूत्तंस महायज्ञहयाग्रणीः
रथावरचे योद्धे, पायदळ, शूरवीर, घोडे आणि घोडेस्वार यांनी वेढलेला, रघुकुळाचा भूषण आणि महायज्ञाचा पुढारी, आनंदाने पुढे निघाला.
गच्छन्पांचालदेशांश्च कुरूंश्चैवोत्तरान्कुरून् । दशार्णाञ्छ्रीविशालांश्च सर्वशोभासमन्वितः
तो पाचाळ, कुरू, उत्तरेकडील कुरू, दशार्ण आणि श्रीविशाला या सर्व प्रदेशांतून, सर्व प्रकारच्या शोभेने नटून गेला.
तत्र तत्रोपशृण्वानो रघुवीरयशोऽखिलम् । रावणासुरघातेन भक्तरक्षाविधायकम्
तो जिथे जाई तिथे, रघुकुळातील त्या वीराची कीर्ती ऐकू येई, ज्याने रावणासुराचा वध केला आणि भक्तांचे रक्षण केले.
पुनश्च हयमेधादि कार्यमारभ्य पावनम् । यशो वितन्वन्भुवने लोकान्रामोऽविता भयात्
पुन्हा एकदा, अश्वमेध वगैरे पवित्र कर्मे हाती घेऊन, रामाने आपली कीर्ती साऱ्या जगात पसरवली आणि लोकांचे भय दूर केले.
तेभ्यस्तुष्टो ददौ हारान्रत्नानि विविधानि च । महाधनानि वासांसि शत्रुघ्नः प्रवरो महान्
त्यांच्यावर प्रसन्न होऊन, शत्रुघ्न या श्रेष्ठ आणि महान पुरुषाने त्यांना हार, विविध रत्ने, मोठे धन आणि वस्त्रे दिली.
सुमतिर्नाम तेजस्वी सर्वविद्याविशारदः । रघुनाथस्य सचिवः शत्रुघ्नानुचरो वरः
सुमती नावाचा, तेजस्वी आणि सर्व विद्या जाणणारा, रघुनाथाचा मंत्री आणि शत्रुघ्नाचा उत्तम सहकारी होता.
ययौ तेन महावीरो ग्रामाञ्जनपदान्बहून् । रघुनाथप्रतापेन न कोपि हृतवान्हयम्
त्याच्यासोबत तो महावीर अनेक गावे आणि प्रदेशांतून गेला; रघुनाथाच्या कीर्तीमुळे, कुणीही घोडा पळवला नाही.
देशाधिपाये बहवो महाबलपराक्रमाः । हस्त्यश्वरथपादात चतुरंगसमन्विताः
अनेक प्रदेशांचे राजे, मोठ्या बळाचे आणि पराक्रमाचे, हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळ अशा चौफेर सैन्यासह आले.
संपदो बहुशो नीत्वा मुक्तामाणिक्यसंयुताः । शत्रुघ्नं हयरक्षार्थमागतं प्रणता मुहुः
मोत्यांनी आणि माणिक्यांनी सजवलेल्या असंख्य संपत्ती घेऊन, ते शत्रुघ्नाला, जो घोड्याचे रक्षण करायला आला होता, पुन्हा पुन्हा वंदन करू लागले.
इदं राज्यं धनं सर्वं सपुत्रपशुबांधवम् । रामचंद्रस्य सर्वं हि न मदीयं रघूद्वह
हे राज्य, हे सर्व धन, मुले, जनावरे आणि नातेवाईकांसह, सगळे रामचंद्राचेच आहे; हे माझे नाही, हे रघुकुळातील श्रेष्ठा.
एवं तदुक्तमाकर्ण्य शत्रुघ्नः परवीरहा । आज्ञां स्वां तत्र संज्ञाप्य ययौ तैः सहितः पथि
हे ऐकून, शत्रुघ्न शत्रूंचा संहार करणारा, तिथेच आपली आज्ञा दिली आणि त्यांच्यासोबत मार्गक्रमण करू लागला.
एवं क्रमेण संप्राप्तः शत्रुघ्नो हयसंयुतः । अहिच्छत्रां पुरीं ब्रह्मन्नानाजनसमाकुलाम्
अशा रीतीने, शत्रुघ्न घोड्यासह, अनेक लोकांनी गजबजलेल्या अहिच्छत्रा या नगरीत पोहोचला.
ब्रह्मद्विजसमाकीर्णां नानारत्नविभूषिताम् । सौवर्णैः स्फाटिकैर्हर्म्यैर्गोपुरैः समलंकृताम्
ती नगरी ब्राह्मण आणि द्विजांनी भरलेली, विविध रत्नांनी सजलेली, सोन्याच्या आणि स्फटिकाच्या महालांनी व मनोऱ्यांनी शोभलेली होती.