प्रतापाग्र्यो यो ह्ययं च रिपुगर्वमशातयत् । सव्यापसव्यबाणानां मोक्ता सर्वास्त्रवित्तमः
हा जो पराक्रमात श्रेष्ठ आहे आणि ज्याने शत्रूंचा गर्व मोडला आहे, तो सर्व अस्त्रांचा जाणकार असून दोन्ही हातांनी बाण सोडतो.
एषोऽक्षौहिणिविंशत्या यातु यज्ञहयावने । सन्नद्धो रिपुनाशाय युवाको दंडदंडभृत्
हा तरुण, कठोर दंडधारी, शत्रूंच्या नाशासाठी सज्ज होऊन वीस अक्षौहिणी सैन्यासह यज्ञाच्या घोड्याच्या ठिकाणी जावो.
तथा लक्ष्मीनिधिस्त्वेष यातु राजन्यसत्तमः । यस्तपोभिः शतधृतिं प्रसाद्यास्त्राणि चाभ्यसत्
तसेच, हा लक्ष्मीचा खजिना असलेला श्रेष्ठ राजा, ज्याने तपश्चर्येने स्थिरचित्त देवाला प्रसन्न केले आणि शस्त्रविद्या शिकली, तोही जावो.
ब्रह्मास्त्रं पाशुपत्यास्त्रं गारुडं नागसंज्ञितम् । मायूरं नाकुलं रौद्रं वैष्णवं मेघसंज्ञितम्
त्याने ब्रह्मास्त्र, पाशुपतास्त्र, गरुडास्त्र, नाग नावाचे अस्त्र, मयूर, नखुल, रौद्र, वैष्णव आणि मेघ नावाची अस्त्रे शिकली आहेत.
वज्रं पार्वतसंज्ञं च तथा वायव्यसंज्ञितम् । इत्यादिकानामस्त्राणां संप्रयोगविसर्गवित्
त्याला वज्र, पर्वत नावाचे अस्त्र, तसेच वायव्य नावाचे अस्त्र आणि अशा अनेक अस्त्रांच्या वापराची व सोडण्याची संपूर्ण माहिती आहे.
स एष निजसैन्यानामक्षौहिण्यैकया युतः । प्रयातु शूरमुकुटः सर्ववैरिप्रभंजनः
हा शूरवीरांचा मुकुट असलेला, सर्व शत्रूंचा नाश करणारा, आपल्या एका अक्षौहिणी सैन्यासह पुढे जावो.
रिपुतापोऽयमेवाद्य गच्छत्वग्र्यो धनुर्भृताम् । सर्वशस्त्रास्त्रकुशलो रिपुवंशदवानलः
हा शत्रूंना त्रास देणारा, आज धनुर्धारींमध्ये श्रेष्ठ, सर्व शस्त्रास्त्रात कुशल आणि शत्रूंच्या वंशाचा अग्निसारखा आहे, तो जावो.
गच्छतात्सेनया बह्व्या चतुरंगसमेतया । शत्रुघ्नाज्ञां शिरस्येते दधत्वद्य बलोत्कटाः
आज हे बलाढ्य वीर मोठ्या, चतुरंग सैन्यासह, शत्रुघ्नाची आज्ञा डोक्यावर घेऊन पुढे जावोत.
उग्राश्वोऽपि महाराजा तथा शस्त्रविदेष च । सर्वे यांतु सुसंनद्धास्तव वाहस्य पालकाः
महान राजा उग्राश्व, तसेच हा शस्त्रविद्येत कुशल, आणि तुझे घोडे राखणारे सर्व सुसज्ज वीरही तशाच प्रकारे जावोत.
इति भाषितमाकर्ण्य मंत्रिणः प्रजहर्ष च । आज्ञापयामास च तान्सुमंत्रकथितान्भटान्
ही वचने ऐकून मंत्री आनंदले आणि सुमंत्राने सांगितलेल्या त्या वीरांना आज्ञा दिली.
तेऽनुज्ञां रघुनाथस्य प्राप्य मोदं प्रपेदिरे । चिरकालं सांपरायं वांच्छंतो युद्धदुर्मदाः
रघुनाथांची परवानगी मिळाल्यावर, युद्धासाठी उत्सुक असलेले ते वीर आनंदित झाले; त्यांना फार दिवसांपासून मोठ्या युद्धाची इच्छा होती.
सन्नद्धाः कवचाद्यैश्च तथा शस्त्रास्त्रवर्तनैः । ययुः शत्रुघ्नसंवासं सीतापति प्रणोदिताः
कवच व शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज होऊन, सीतापतीने प्रेरित केलेले ते शूरवीर शत्रुघ्नाकडे गेले.
शेष उवाच। अथोक्त ऋषिणा रामो विधिना पूजयत्क्रमात् । आचार्यादीनृषीन्सर्वान्यथोक्तवरदक्षिणैः
शेष म्हणतो: मग रामाने ऋषीने सांगितल्याप्रमाणे, योग्य विधीने आचार्य आणि सर्व ऋषींना सांगितलेल्या दानांनी सन्मान केला.
आचार्याय ददौ रामो हस्तिनं षष्टिहायनम् । हयमेकं मनोवेगं रत्नमालाविभूषितम्
रामाने आचार्याला साठ वर्षांचा हत्ती, मनासारखा वेगवान घोडा आणि रत्नमाळांनी सजवलेला घोडा दिला.
पौरटं रथमेकं च मणिरत्नविभूषितम् । चतुर्भिर्वाजिभिर्युक्तं सर्वोपस्करसंयुतम्
रत्नांनी आणि मौल्यवान मण्यांनी सजवलेली, चार उत्तम घोड्यांनी जोडलेली, सर्व आवश्यक वस्तूंनी युक्त अशी एक सुंदर राजरथ दिला.
मणिलक्षं तु प्रत्यक्षं मुक्ताफलतुलाशतम् । विद्रुमस्य तुलानां तु सहस्रं स्फुटतेजसाम्
एक लाख मणी, शंभर मक्त्यांच्या फळांच्या मापे, आणि तेजस्वी प्रवाळांच्या हजार मापे दिली.
ग्राममेकं सुसंपन्नं नानाजनसमाकुलम् । विचित्रसस्यनिष्पन्नं विविधैर्मंदिरैर्वृतम्
एक समृद्ध गाव, विविध लोकांनी गजबजलेले, रंगीबेरंगी पिकांनी भरलेले आणि अनेक सुंदर वाड्यांनी वेढलेले दिले.
ब्रह्मणेऽपि तथैवादाद्धोत्रेऽप्यध्वर्यवे ददौ । ऋत्विग्भ्यो भूरिशो दत्त्वा प्रणनाम रघूत्तमः
त्याने ब्राह्मणाला, होताऱ्याला आणि अध्वर्यूला देखील तसंच दिलं; ऋत्विजांना भरपूर दान देऊन, रघुकुळातील श्रेष्ठ रामाने नमस्कार केला.
सर्वे ते विविधा वाग्भिराशीर्भिरभिपूजिताः । चिरंजीव महाराज रामचन्द्र रघूद्वह
सर्वांना विविध शुभ शब्दांनी आणि आशीर्वादांनी सन्मानित केले गेले. त्यांनी म्हटले, 'महान राजा रामचंद्र, रघुकुळाचा गौरव, तू दीर्घायुषी हो.'
कन्यादानं भूमिदानं गजदानं तथैव च । अश्वदानं स्वर्णदानं तिलदानं समौक्तिकम्
कन्यादान, भूमिदान, गजदान, तसेच अश्वदान, सुवर्णदान, तिळदान आणि मोत्यांचे दान दिले.
अन्नदानं पयोदानमभयं दानमुत्तमम् । रत्नदानानि सर्वाणि विप्रेभ्यश्चादिशन्महान्
अन्नदान, दूधदान, अभयदान, उत्तम दान आणि सर्व प्रकारची रत्नांची दानं ब्राह्मणांना द्यायला सांगितलं.
देहि देहि धनं देहि मानेति ब्रूहि कस्यचित् । ददात्वन्नं ददात्वन्नं सर्वभोगसमन्वितम्
'दे, दे, धन दे, मान दे'—असं कुणालाही सांग; तो अन्न द्यावा, अन्न द्यावा, सर्व सुखसोयींसह द्यावा.
इत्थं प्रावर्तत मखो रघुनाथस्य धीमतः । सदक्षिणो द्विजवरैः पूर्णः सर्वशुभक्रियः
अशा प्रकारे बुद्धिमान रघुनाथाचा यज्ञ सुरू झाला, योग्य दक्षिणेसह, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी पूर्ण केलेला आणि सर्व शुभ कर्मांनी युक्त.
अथ रामानुजो गत्वा मातरं प्रणनाम ह । आज्ञापयाश्वरक्षार्थमेष गच्छामि शोभने
मग रामाचा लहान भाऊ आईकडे गेला, नमस्कार केला आणि म्हणाला, 'सुंदर आई, तुझ्या आज्ञेने मी आता घोड्याच्या रक्षणासाठी जातो.'
त्वत्कृपातो रिपुकुलं जित्वा शोभासमन्वितः । आयास्यामि महाराजैर्हयवर्यसमन्वितः
तुझ्या कृपेने, शत्रूंचा पराभव करून, कीर्तीने सुशोभित होऊन, महान राजे आणि उत्तम घोड्यांसह मी परत येईन.
मातोवाच । पुत्र गच्छ महावीर शिवाः पंथान एव ते । सर्वान्रिपुगणाञ्जित्वा पुनरागच्छ सन्मते
आई म्हणाली, 'जा, पुत्रा, महावीर, तुझे मार्ग शुभ आहेत; सर्व शत्रूंचा पराभव करून पुन्हा परत ये, बुद्धिमान मुला.'
पुष्कलं पालय निजभ्रातृजं धर्मवित्तमम् । महाबलिनमद्यापि बालकं लीलयायुतम्
पुष्कळ, तुझ्या भावाचा धर्मज्ञ, बलवान, अजूनही लहान आणि खेळकर मुलगा आहे, त्याची काळजी घे.
पुत्रागच्छसि चेद्युक्तः पुष्कलेन शुभान्वितः । तदा मम प्रमोदः स्यादन्यथा शोकभागहम्
पुत्रा, जर तू पुष्कळासह आणि शुभतेने परत आला, तर मला आनंद होईल; अन्यथा मी दुःखाने ग्रासली जाईन.
इति संभाष्यमाणां स्वां मातरं प्रत्युवाच सः । त्वदीयचरणद्वंद्वं स्मरन्प्राप्स्यामि शोभनम्
आईने असे बोलल्यावर, त्याने उत्तर दिले, 'तुझे पाय आठवत मी शुभता मिळवीन.'
पुष्कलं पालयित्वाहं निजांगमिव शोभने । स्वनामसदृशं कृत्वा पुनरेष्यामि मोदवान्
सुंदर आई, मी पुष्कळाची स्वतःच्या अंगासारखी जपणूक करीन, त्याला माझ्या नावासारखा करीन आणि आनंदाने पुन्हा परत येईन.