शिवे विष्णौ न वा भेदो न च ब्रह्ममहेशयोः । तेषां पादरजः पूतं वहाम्यघविनाशनम्
ज्यांच्यासाठी शिव-विष्णू किंवा ब्रह्मा-महेश यात फरक नाही, अशा लोकांच्या पायधुळीला मी माझ्या डोक्यावर घेतो, ती पाप नष्ट करणारी आहे.
गौरी गंगा महालक्ष्मीर्यस्य नास्ति पृथक्तया । ते मंतव्या नराः सर्वे स्वर्गलोकादिहागताः
ज्यांच्यासाठी गौरी, गंगा आणि महालक्ष्मी वेगळ्या नाहीत, असे सर्व लोक स्वर्गातून इथे आलेले समजावेत.
शरणागतरक्षी च मानदानपरायणः । यथाशक्ति हरेः प्रीत्यै स ज्ञेयो वैष्णवोत्तमः
जो शरण आलेल्यांचे रक्षण करतो, सन्मान आणि दान देण्यात तत्पर असतो, आणि आपल्या शक्तीनुसार हरीच्या आनंदासाठी वागतो, तोच श्रेष्ठ विष्णुभक्त आहे.
यस्य नाम महापापराशिं दहति सत्वरम् । तदीय चरणद्वंद्वे भक्तिर्यस्य स वैष्णवः
ज्याचं नाव मोठमोठ्या पापांचं डोंगरही पटकन जाळून टाकतं, आणि ज्याची भक्ती त्याच्या चरणांवर आहे, तोच विष्णुभक्त आहे.
इंद्रियाणि वशे येषां मनोऽपि हरिचिंतकम् । तान्नमस्कृत्य पूयात्सह्या जन्ममरणांतिकात्
ज्यांची इंद्रिये वशात आहेत, आणि मन हरीच्या चिंतनात आहे, अशांना वंदन केल्याने जन्म-मरणाच्या फेऱ्यांतून मुक्ती मिळते.
परस्त्रियं त्वं करवालवत्त्यजन्भवेर्यशोभूषणभूतिभूमिः । एवं ममादेशमथाचरंश्च लभेः परं धाम सुयोगमीड्यम्
परस्त्रीला तू तलवारीसारखी टाळावी, असं वागणं हे कीर्ती आणि सौंदर्याचं मूळ आहे. माझ्या आज्ञेनुसार असं वागशील तर तुला उत्तम, सर्वांनी वंदनीय स्थान मिळेल.
शेष उवाच। एवमाज्ञाप्य भगवान्रामश्चामित्रकर्षणः । वीरानालोकयन्भूयो जगाद शुभया गिरा
शेष म्हणतो: अशा प्रकारे आज्ञा दिल्यावर, शत्रूंचा संहार करणारे भगवान राम पुन्हा त्या वीरांकडे पाहून मंगल वाणीने बोलले.
शत्रुघ्नस्य मम भ्रातुर्वाजिरक्षाकरस्य वै । को गंता पृष्ठतो रक्षंस्तन्निदेशप्रपालकः
माझा भाऊ शत्रुघ्न, जो घोड्यांचे रक्षण करतो, त्याच्या मागे जाऊन त्याचे रक्षण करून, त्याच्या आज्ञेचे पालन कोण करील?
यः सर्ववीरान्प्रतिमुख्यमागतान्विनिर्जयेन्मर्मभिदस्त्रसंघैः । गृह्णात्वसौ मे करवीटकं तद्भूमौ यशः स्वं प्रथयन्सुविस्तरम्
जो कोणी सर्व श्रेष्ठ वीरांना, जे समोर आले आहेत, आपल्या तडाख्याने हरवील, त्याने माझ्याकडून हे करवीट घ्यावे आणि आपल्या कीर्तीचा विस्तार पृथ्वीवर करावा.
इत्युक्तवति रामे तु पुष्कलो भरतात्मजः । जग्राह वीटकं तस्माद्रघुराजकरांबुजात्
रामाने असे म्हटल्यावर, भरताचा पुत्र पुष्कळाने रघुवंशातील राजाच्या कमळासारख्या हातातून ते वीट घेतले.
स्वामिन्गच्छामि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाकरोऽन्वहम् । सन्नद्धः सर्वशस्त्रास्त्र चापबाणधरः प्रभो
स्वामी, मी जातो, रोज शत्रुघ्नाच्या मागे सुरक्षितता राखतो, सर्व शस्त्रास्त्रांनी सज्ज आहे, धनुष्य आणि बाण घेऊन, प्रभो.
सर्वमद्य क्षितितलं त्वत्प्रतापो विजेष्यते । एते निमित्तभूता वै रामचंद्र महामते
आज तुझ्या तेजामुळे संपूर्ण पृथ्वी जिंकली जाईल; हेच खरे संकेत आहेत, रामचंद्रा, बुद्धिमान राजा.
भवत्कृपातः सकलं ससुरासुरमानुषम् । उपस्थितं प्रयुद्धाय तन्निषेधे क्षमो ह्यहम्
तुझ्या कृपेने सर्व देव, असुर आणि माणसे युद्धासाठी जमली आहेत; त्यांना थांबवण्याची ताकद माझ्यात आहे.
सर्वं स्वामी ज्ञास्यति यन्ममविक्रम दर्शनात् । एष गंतास्मि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाप्रकारकः
माझ्या कृत्यांमधून माझा पराक्रम स्वामी जाणेल; आता मी जातो, शत्रुघ्नाच्या मागे सुरक्षितता राखण्यासाठी.
एवं ब्रुवंतं भरतात्मजं स प्रस्तूय साध्वित्यनुमोदमानः । शशंस सर्वान्कपिवीरमुख्यान्प्रभंजनोद्भूतमुखान्हरिः प्रभुः
भरतपुत्र असे बोलत असताना, प्रभूने त्याचे कौतुक केले, 'छान केलेस' असे म्हणून, आणि वायुपुत्र हनुमान यांच्या नेतृत्वाखालील सर्व वानरवीरांना सांगितले.
भो हनूमन्महावीर शृणु मद्वाक्यमादृतः । त्वत्प्रसादान्मया प्राप्तमिदं राज्यमकंटकम्
हे हनुमान, महावीर, माझे शब्द लक्षपूर्वक ऐक; तुझ्या कृपेने मला हे अडथळ्याविना राज्य मिळाले आहे.
सीतया मम संयोगे यो भवाञ्जलधिं तरेः । चरितं तद्धरे वेद्मि सर्वं तव कपीश्वर
सीतेशी माझ्या एकत्र येण्यासाठी जेव्हा तू समुद्र ओलांडलास, हे वानरराजा, तुझे सर्व पराक्रम मला माहीत आहेत.
त्वं गच्छ मम सैन्यस्य पालकः सन्ममाज्ञया । शत्रुघ्नः सोदरो मह्यं पालनीयस्त्वहं यथा
तू माझ्या आज्ञेने माझ्या सैन्याचा रक्षक म्हणून जा; शत्रुघ्न, माझा भाऊ, जसा मी तसा तुझ्या देखरेखीखाली असावा.
यत्र यत्र मतिभ्रंशः शत्रुघ्नस्य प्रजायते । तत्र तत्र प्रबोद्धव्यो भ्राता मम महामते
जिथे जिथे शत्रुघ्नाचा विचार चुकतो, तिथे तिथे, हे बुद्धिमान, माझ्या भावाला जागृत कर.
इति श्रुत्वा महद्वाक्यं रामचंद्रस्य धीमतः । शिरसा तत्समाधाय प्रणाममकरोत्तदा
रामचंद्राच्या या महान वचनांचे ऐकून, हनुमानाने मान झुकवून ते स्वीकारले आणि नमस्कार केला.
अथादिशन्महाराजो जांबवंतं कपीश्वरम् । रघुनाथस्य सेवायै कपिषूत्तमतेजसम्
मग महाराजाने वानरांचा स्वामी जांबुवंत याला, वानरांमध्ये श्रेष्ठ आणि तेजस्वी असलेल्या, रघुनाथाच्या सेवेसाठी आज्ञा दिली.
अंगदो गवयो मैंदस्तथा दधिमुखः कपिः । सुग्रीवः प्लवगाधीशः शतवल्यक्षिकौ कपी
अंगद, गवय, मैंद, दधिमुख हा वानर, सुग्रीव वानरांचा राजा, शतवल आणि अक्षिक हे वानर—
नीलो नलो मनोवेगोऽधिगंता वानरांगजः । इत्येवमादयो यूयं सज्जीभूता भवंतु भोः
नील, नळ, मनासारखा वेगवान आणि वानरांचा पुत्र—असे सर्वजण, तुम्ही सज्ज आणि तयार राहा, हे वीरांनो.
सर्वैर्गजैः सदश्वैश्च तप्तहाटकभूषणैः । कवचैः सशिरस्त्राणैर्भूषितायां तु सत्वराः
सर्व हत्ती आणि घोडे, तेजस्वी सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेले, कवच आणि शिरस्त्राण घालून, तुम्ही सर्वजण लवकर तयार व्हा.
शेष उवाच। सुमंत्रमाहूय सुमंत्रिणं तदा जगाद रामो बलवीर्यशोभनः । अमात्यमौले वद केऽत्र योज्या नरा हयं पालयितुं समर्थाः
शेष म्हणतो: त्यावेळी राम, सामर्थ्य आणि पराक्रमाने तेजस्वी, सुमंत्र या बुद्धिमान मंत्र्याला बोलावून म्हणाला: 'मंत्र्यांमध्ये श्रेष्ठा, इथे घोड्याचे रक्षण करण्यास कोण माणसे योग्य आणि समर्थ आहेत ते सांग.'
तदुक्तमेवमाकर्ण्य जगाद परवीरहा । हयस्य रक्षणे योग्यान्बलिनोऽत्र नराधिपान्
हे ऐकून, शत्रूंचा नाश करणारा म्हणाला: 'इथे जे बलवान राजे आहेत, ते घोड्याचे रक्षण करण्यास योग्य आहेत.'
रघुनाथ शृणुष्वैतान्नववीरान्सुसंहितान् । धनुर्धरान्महाविद्यान्सर्वशस्त्रास्त्रकोविदान्
रघुनाथा, हे नवे शूरवीर, धनुष्यधारी, मोठ्या विद्या जाणणारे आणि सर्व शस्त्रास्त्रात कुशल असलेले, यांची तू नीट ऐक.
प्रतापाग्र्यं नीलरत्नं तथा लक्ष्मीनिधिं नृपम् । रिपुतापं चोग्रहयं तथा शस्त्रविदं नृपम्
हा राजा पराक्रमात श्रेष्ठ, निळ्या मण्यासारखा, संपत्तीचा खजिना, शत्रूंना त्रास देणारा, रणात तडफदार आणि शस्त्रविद्येत पारंगत आहे.
राजन्योऽसौ नीलरत्नो महावीरो रथाग्रणीः । स एव लक्षं रक्षेत लक्षं युध्येत निर्भयः
हा क्षत्रिय, निळा रत्न, मोठा वीर आणि रथांचा पुढारी आहे; तोच एक लक्ष सैन्याचे रक्षण करू शकतो आणि निर्भयपणे युद्ध करतो.
अक्षौहिणीभिर्दशभिर्यातु वाहस्य रक्षणे । दंशितैस्स शिरस्त्राणैर्मम बाहुभिरुद्धतैः
तो दहा अक्षौहिणी सैन्यासह घोड्याचे रक्षण करायला जावो, शिरस्त्राण घातलेल्या, माझ्यासाठी हात उंचावलेल्या शूरवीरांसह.