यो हन्याद्विमदं मत्तं सुप्तं मग्नं भयातुरम् । तावकोऽहं ब्रुवाणं च स व्रजत्यधमां गतिम्
जो कोणी गर्विष्ठ, मद्यपी, झोपेत असलेला, पाण्यात बुडालेला, भीतीने ग्रासलेला किंवा 'मी तुझा आहे' असं म्हणणारा अशा माणसाला मारतो, तो अत्यंत नीच अवस्थेला जातो.
परस्वे चित्तवृत्तिं त्वं मा कृथाः पारदारिके । नीचे रतिं न कुर्वीथाः सर्वसद्गुणपूरितः
तुझं मन दुसऱ्याच्या पत्नीवर जाऊ देऊ नकोस. नीच स्त्रीमध्ये सुख शोधू नकोस. सर्व सद्गुणांनी भरलेला हो.
वृद्धानां प्रेरणं पूर्वं मा कुर्वीथा रणं जय । पूज्यपूजातिक्रमं त्वं मा विधेहि दयान्वितः
विजयाच्या इच्छेने वयस्क लोकांना आधी युद्धासाठी प्रवृत्त करू नकोस. दयेमुळे पूज्य-अपूज्य यांचा क्रम मोडू नकोस.
गां विप्रं च नमस्कुर्या वैष्णवं धर्मसंयुतम् । अभिवाद्य यतो गच्छेस्तत्र सिद्धिमवाप्नुयाः
गाय, ब्राह्मण आणि धर्मशील विष्णुभक्त यांना वंदन करावं. जिथे जिथे त्यांना नमस्कार करशील, तिथे तुला यश मिळेल.
विष्णुः सर्वेश्वरः साक्षी सर्वव्यापकदेहभृत् । ये तदीया महाबाहो तद्रूपा विचरंति हि
विष्णू सर्वांचा स्वामी, साक्षी आणि सर्वत्र व्यापून असलेला आहे. हे महाबाहु, त्याचे भक्तही त्याच रूपात या जगात वावरतात.
ये स्मरंति महाविष्णुं सर्वभूतहृदि स्थितम् । ते मंतव्या महाविष्णु समरूपा रघूद्वह
जे लोक सर्व प्राण्यांच्या हृदयात वास करणाऱ्या महाविष्णूचे स्मरण करतात, त्यांना महाविष्णूच्या स्वरूपातच मानावं, हे रघुकुळश्रेष्ठ.
यस्य स्वीयो न पारक्यो यस्य मित्रसमो रिपुः । ते वैष्णवाः क्षणादेव पापिनं पावयंति हि
ज्याच्यासाठी आपले-परके असा भेद नाही, ज्याच्यासाठी शत्रू आणि मित्र सारखेच आहेत, असे विष्णुभक्त क्षणातच पाप्यालाही पावन करतात.
येषां प्रियं भागवतं येषां वै ब्राह्मणाः प्रियाः । वैकुंठात्प्रेषितास्तेऽत्र लोकपावनहेतवे
ज्यांना भागवत आणि ब्राह्मण हे अत्यंत प्रिय आहेत, असे लोक या जगात वैकुंठातून विश्व शुद्ध करण्यासाठी आले आहेत.
येषां वक्त्रे हरेर्नाम हृदि विष्णुः सनातनः । उदरे विष्णुनैवेद्यः स श्वपाकोऽपि वैष्णवः
ज्याच्या तोंडात हरिनाम आहे, हृदयात सनातन विष्णू आहे, आणि पोटात विष्णूचा नैवेद्य आहे, असा अगदी श्वपाकही विष्णुभक्तच आहे.
येषां वेदाः प्रियतमा न च संसारजं सुखम् । स्वधर्मनिरता ये च तान्नमस्कुर्विहान्वितान्
ज्यांना वेद सर्वात प्रिय आहेत, संसारातील सुख प्रिय नाही, आणि जे आपल्या धर्मात निष्ठावान आहेत, अशांना आदराने वंदन करावं.
शिवे विष्णौ न वा भेदो न च ब्रह्ममहेशयोः । तेषां पादरजः पूतं वहाम्यघविनाशनम्
ज्यांच्यासाठी शिव-विष्णू किंवा ब्रह्मा-महेश यात फरक नाही, अशा लोकांच्या पायधुळीला मी माझ्या डोक्यावर घेतो, ती पाप नष्ट करणारी आहे.
गौरी गंगा महालक्ष्मीर्यस्य नास्ति पृथक्तया । ते मंतव्या नराः सर्वे स्वर्गलोकादिहागताः
ज्यांच्यासाठी गौरी, गंगा आणि महालक्ष्मी वेगळ्या नाहीत, असे सर्व लोक स्वर्गातून इथे आलेले समजावेत.
शरणागतरक्षी च मानदानपरायणः । यथाशक्ति हरेः प्रीत्यै स ज्ञेयो वैष्णवोत्तमः
जो शरण आलेल्यांचे रक्षण करतो, सन्मान आणि दान देण्यात तत्पर असतो, आणि आपल्या शक्तीनुसार हरीच्या आनंदासाठी वागतो, तोच श्रेष्ठ विष्णुभक्त आहे.
यस्य नाम महापापराशिं दहति सत्वरम् । तदीय चरणद्वंद्वे भक्तिर्यस्य स वैष्णवः
ज्याचं नाव मोठमोठ्या पापांचं डोंगरही पटकन जाळून टाकतं, आणि ज्याची भक्ती त्याच्या चरणांवर आहे, तोच विष्णुभक्त आहे.
इंद्रियाणि वशे येषां मनोऽपि हरिचिंतकम् । तान्नमस्कृत्य पूयात्सह्या जन्ममरणांतिकात्
ज्यांची इंद्रिये वशात आहेत, आणि मन हरीच्या चिंतनात आहे, अशांना वंदन केल्याने जन्म-मरणाच्या फेऱ्यांतून मुक्ती मिळते.
परस्त्रियं त्वं करवालवत्त्यजन्भवेर्यशोभूषणभूतिभूमिः । एवं ममादेशमथाचरंश्च लभेः परं धाम सुयोगमीड्यम्
परस्त्रीला तू तलवारीसारखी टाळावी, असं वागणं हे कीर्ती आणि सौंदर्याचं मूळ आहे. माझ्या आज्ञेनुसार असं वागशील तर तुला उत्तम, सर्वांनी वंदनीय स्थान मिळेल.
शेष उवाच। एवमाज्ञाप्य भगवान्रामश्चामित्रकर्षणः । वीरानालोकयन्भूयो जगाद शुभया गिरा
शेष म्हणतो: अशा प्रकारे आज्ञा दिल्यावर, शत्रूंचा संहार करणारे भगवान राम पुन्हा त्या वीरांकडे पाहून मंगल वाणीने बोलले.
शत्रुघ्नस्य मम भ्रातुर्वाजिरक्षाकरस्य वै । को गंता पृष्ठतो रक्षंस्तन्निदेशप्रपालकः
माझा भाऊ शत्रुघ्न, जो घोड्यांचे रक्षण करतो, त्याच्या मागे जाऊन त्याचे रक्षण करून, त्याच्या आज्ञेचे पालन कोण करील?
यः सर्ववीरान्प्रतिमुख्यमागतान्विनिर्जयेन्मर्मभिदस्त्रसंघैः । गृह्णात्वसौ मे करवीटकं तद्भूमौ यशः स्वं प्रथयन्सुविस्तरम्
जो कोणी सर्व श्रेष्ठ वीरांना, जे समोर आले आहेत, आपल्या तडाख्याने हरवील, त्याने माझ्याकडून हे करवीट घ्यावे आणि आपल्या कीर्तीचा विस्तार पृथ्वीवर करावा.
इत्युक्तवति रामे तु पुष्कलो भरतात्मजः । जग्राह वीटकं तस्माद्रघुराजकरांबुजात्
रामाने असे म्हटल्यावर, भरताचा पुत्र पुष्कळाने रघुवंशातील राजाच्या कमळासारख्या हातातून ते वीट घेतले.
स्वामिन्गच्छामि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाकरोऽन्वहम् । सन्नद्धः सर्वशस्त्रास्त्र चापबाणधरः प्रभो
स्वामी, मी जातो, रोज शत्रुघ्नाच्या मागे सुरक्षितता राखतो, सर्व शस्त्रास्त्रांनी सज्ज आहे, धनुष्य आणि बाण घेऊन, प्रभो.
सर्वमद्य क्षितितलं त्वत्प्रतापो विजेष्यते । एते निमित्तभूता वै रामचंद्र महामते
आज तुझ्या तेजामुळे संपूर्ण पृथ्वी जिंकली जाईल; हेच खरे संकेत आहेत, रामचंद्रा, बुद्धिमान राजा.
भवत्कृपातः सकलं ससुरासुरमानुषम् । उपस्थितं प्रयुद्धाय तन्निषेधे क्षमो ह्यहम्
तुझ्या कृपेने सर्व देव, असुर आणि माणसे युद्धासाठी जमली आहेत; त्यांना थांबवण्याची ताकद माझ्यात आहे.
सर्वं स्वामी ज्ञास्यति यन्ममविक्रम दर्शनात् । एष गंतास्मि शत्रुघ्न पृष्ठरक्षाप्रकारकः
माझ्या कृत्यांमधून माझा पराक्रम स्वामी जाणेल; आता मी जातो, शत्रुघ्नाच्या मागे सुरक्षितता राखण्यासाठी.
एवं ब्रुवंतं भरतात्मजं स प्रस्तूय साध्वित्यनुमोदमानः । शशंस सर्वान्कपिवीरमुख्यान्प्रभंजनोद्भूतमुखान्हरिः प्रभुः
भरतपुत्र असे बोलत असताना, प्रभूने त्याचे कौतुक केले, 'छान केलेस' असे म्हणून, आणि वायुपुत्र हनुमान यांच्या नेतृत्वाखालील सर्व वानरवीरांना सांगितले.
भो हनूमन्महावीर शृणु मद्वाक्यमादृतः । त्वत्प्रसादान्मया प्राप्तमिदं राज्यमकंटकम्
हे हनुमान, महावीर, माझे शब्द लक्षपूर्वक ऐक; तुझ्या कृपेने मला हे अडथळ्याविना राज्य मिळाले आहे.
सीतया मम संयोगे यो भवाञ्जलधिं तरेः । चरितं तद्धरे वेद्मि सर्वं तव कपीश्वर
सीतेशी माझ्या एकत्र येण्यासाठी जेव्हा तू समुद्र ओलांडलास, हे वानरराजा, तुझे सर्व पराक्रम मला माहीत आहेत.
त्वं गच्छ मम सैन्यस्य पालकः सन्ममाज्ञया । शत्रुघ्नः सोदरो मह्यं पालनीयस्त्वहं यथा
तू माझ्या आज्ञेने माझ्या सैन्याचा रक्षक म्हणून जा; शत्रुघ्न, माझा भाऊ, जसा मी तसा तुझ्या देखरेखीखाली असावा.
यत्र यत्र मतिभ्रंशः शत्रुघ्नस्य प्रजायते । तत्र तत्र प्रबोद्धव्यो भ्राता मम महामते
जिथे जिथे शत्रुघ्नाचा विचार चुकतो, तिथे तिथे, हे बुद्धिमान, माझ्या भावाला जागृत कर.
इति श्रुत्वा महद्वाक्यं रामचंद्रस्य धीमतः । शिरसा तत्समाधाय प्रणाममकरोत्तदा
रामचंद्राच्या या महान वचनांचे ऐकून, हनुमानाने मान झुकवून ते स्वीकारले आणि नमस्कार केला.