दर्भभस्मसमासीनः प्राणानायम्य वाग्यतः । तावत्स देवतारूपो ध्यानं चान्तः समाचरेत्
दर्भा किंवा भस्मावर बसून, श्वास आणि वाणी संयमित ठेवून, मनात देवतेच्या रूपाचे ध्यान करावे.
शिखांते द्वादशांगुल्ये स्थितं सूक्ष्मतनुं शिवम् । अंतश्चरंतं भूतेषु गुहायां विश्वमूर्तिषु
शिखेच्या टोकावर, बारा बोटांच्या अंतरावर, सूक्ष्म शिवरूप वास करते, जे सर्व प्राण्यांत, विश्वरूपात आणि गुहेत लपलेले असते.
सर्वाभरणसंयुक्तमणिमादि गुणान्वितम् । ध्यात्वा तं धारयेच्चित्ते तद्व्याप्त्या पूरयेत्तनूम्
सर्व अलंकारांनी आणि रत्नांनी सुशोभित, गुणांनी युक्त अशा त्या शिवाचे ध्यान करून, त्याला मनात धरावे आणि त्याच्या तेजाने आपले शरीर भरावे.
तया दीप्त्या शरीरस्थं पापं नाशमुपागतम् । स्वर्णं पारदसंपर्काद्रक्तं श्वेतं यथा भवेत्
त्या तेजामुळे शरीरातील पाप नष्ट होते, जसे सोन्याला पारद्याचा स्पर्श झाल्यावर ते लाल किंवा पांढरे होते.
तद्द्वादशदलावृत्तमष्टपंचत्रिरेव वा । परिकल्प्यासनं शुद्धं तत्र लिंगं निधाय च
बारा, आठ, पाच किंवा तीन पाकळ्यांचे शुद्ध आसन तयार करावे आणि त्यावर लिंग ठेवावे.
गुहास्थितं महेशानं लिंगे संचिंतयेत्तथा । शोधिते कलशे तोयं शोधितं गंधवासितम्
लिंगामध्ये गुहेत वास करणाऱ्या महेश्वराचे ध्यान करावे; आणि शुद्ध केलेल्या कलशात, सुवासिक पाणी ठेवावे.
सुगंधपुष्पं निक्षिप्य प्रणवेनाभिमंत्रितम् । प्राणायामश्च प्रणवः शूद्रेषु न विधीयते
सुगंधी फुले ठेवून, ओंकाराने अभिमंत्रित करावी; मग प्राणायाम करावा. पण शूद्रांसाठी ओंकार सांगितलेला नाही.
प्राणायामपदे ध्यानं शिवेत्योङ्कारमंत्रणम् । गंधपुष्पाक्षतादीनि पूजाद्रव्याणि यानि च
प्राणायाम करताना 'शिव' आणि ओंकार या मंत्राने ध्यान करावे; आणि पूजा करण्यासाठी गंध, फुले, अक्षता व इतर साहित्य वापरावे.
तानि स्थाप्य समीपे तु ततः संकल्पयिष्यते । शिवपूजां करिष्यामि शिवतुष्ट्यर्थमेव च
ही सर्व पूजेची सामग्री जवळ ठेवावी आणि मग संकल्प करावा – 'मी शिवाची पूजा करणार आहे, शिवाला संतुष्ट करण्यासाठी.'
इति संकल्पयित्वा तु तत आवाहनादिकम् । कृत्वा तु स्नानपर्यंतं ततः स्नानं प्रकल्पयेत्
असा संकल्प केल्यावर, आवाहन वगैरे विधी करून, स्नानापर्यंतची तयारी करावी आणि मग स्नानाची व्यवस्था करावी.
नमस्तेत्यादिमंत्रेण शतरुद्रियविधानतः । अविच्छिन्ना तु या धारा मुक्तिधारेति कीर्तिता
'नमस्ते' या मंत्राने आणि शतरुद्रीय पद्धतीने, जी अखंड धारा वाहते तिला मुक्तीची धारा म्हणतात.
तया यः स्नापयेन्मासं जपन्रुद्रमुपांशु वा । एकवारं त्रिवारं च पंच सप्त नवापि वा
या धारेने, जो मनुष्य एक महिना रुद्र जप करत स्नान करतो – एकदा, तीनदा, पाच, सात किंवा नऊ वेळा,
एकादशमथो वारमथैकादशचान्वितम् । मुक्तिस्नानमिदं ज्ञेयं मासं मोक्षप्रदायकम्
किंवा अकरा वेळा, किंवा अकरा जपांसह, हे मोकळेपण देणारे स्नान समजावे, जे एक महिना केल्यास मुक्ती मिळते.
शैवया विद्यया स्नानं केवलं प्रणवेन च । मृण्मयैर्नालिकेरस्य शकलैश्चोर्मिभिस्तथा
शैव विद्या किंवा फक्त ओंकाराने स्नान करावे; मातीच्या भांड्यांनी, कमळाच्या दांड्यांनी, तुकड्यांनी किंवा लाटांनीही स्नान करता येते.
कांस्येन मुक्ता भुक्त्या च पुष्पादिक सरेणवा । स्नापयेद्देवदेवेशं यथासंभवमीरितैः
आपल्या सामर्थ्यानुसार, कांस्याच्या पात्रात मोत्यांनी, अन्नाने आणि फुलांसारख्या वस्तूंनी देवाधिदेवाचे स्नान घालावे.
शृंगस्य च विधिं वक्ष्ये स्नानयोग्यं यथा भवेत् । पूर्वमंतस्तु संशोध्य बहिरंतस्तु शोधयेत्
शृंगाच्या स्नानासाठी योग्य अशी पद्धत सांगतो: प्रथम आतून नीट स्वच्छ करावे, मग बाहेरून स्वच्छ करावे.
सुस्निग्धं लघुकृत्वाथ नागं छिंद्यात्कथंचन । नीचैकदेशविन्यस्तद्वारद्रोण्या सुवृत्तयोः
शृंगाला तेल लावून हलके करावे, मग काळजीपूर्वक कापावे. ते योग्य जागी, चांगल्या आकाराच्या पात्रात किंवा ताटात ठेवावे.
कुशानुयुतया स्नानं देवाय परिकल्पयेत् । एवं गवयशृंगस्य जलमूर्तिरथोच्यते
कुशाच्या पात्यांनी देवासाठी स्नानाची तयारी करावी. अशा प्रकारे गव्याच्या शृंगाचे जलस्वरूप सांगितले आहे.
द्वारे निषिद्धलोहार्द्धं संधिद्वारा समन्विते । योगवक्त्रं नागदंडं नागाकारं प्रकल्पयेत्
शृंगाच्या तोंडाशी निषिद्ध धातूचे अर्धे भाग टाळावे. सांध्याच्या तोंडाने, नागाच्या काठीसारखे नागाच्या आकाराचे पात्र तयार करावे.
फलस्थाने तु चषकं दंडेन समरंध्रकम् । तत्रैव पातयेत्तोयमूर्द्ध्वयंत्रघटे स्थितम्
फळाच्या जागी एक छोटा कप ठेवावा, काठीने छिद्र करावे. तिथेच, वरच्या पात्रात ठेवलेले पाणी यंत्राच्या सहाय्याने ओतावे.
पातयेदथ चान्येन वामेनैव करेण वा । मुक्तिधाराकृता तेन पवित्रं पापनाशनम्
मग दुसऱ्या हाताने किंवा डाव्या हाताने पाणी ओतावे. त्यामुळे मुक्तीच्या धारेसारखी शुद्ध आणि पाप नष्ट करणारी धार तयार होते.
एवं संस्थाप्य देवेशं पंचगव्यैस्तथैव च । पंचामृतैरथ स्नाप्य मधुरत्रितयेन च
अशा प्रकारे देवाधिदेवाला स्थापन करून, प्रथम पंचगव्यांनी, मग पंचामृतांनी आणि नंतर तीन गोड पदार्थांनी स्नान घालावे.
विभूष्य भूषकैर्देवं पुनः स्नाप्य महेश्वरम् । शीतोपचारं कृत्वाथ तत आचमनादिकम्
देवाला अलंकारांनी सजवून, पुन्हा महेश्वराचे स्नान करावे. मग थंड उपचार करून, आचमन वगैरे विधी करावेत.
वस्त्रं तथोपवीतं च पंचगंधकमेव च । कर्पूरमरुवं चापि पाटीरमथ वा भवेत्
नंतर वस्त्र, उपवित, पाच प्रकारचे सुगंधी द्रव्य, कापूर, मरुव, आणि पाटीर हेही अर्पण करावे.
उभयं मिश्रितं वापि शिवलिंगं प्रपूजयेत् । कृत्स्नपीठं गंधपूर्णं यद्वा विभवसारतः
हे सर्व एकत्र किंवा वेगवेगळे मिसळून, शिवलिंगाची पूजा करावी. संपूर्ण पिंडीवर सुगंध भरावा किंवा आपल्या सामर्थ्यानुसार अर्पण करावे.
तूष्णीमथोपचारं वा कालियं पुष्पमर्पयेत् । श्रीपत्रमरुचित्याजं यथाशक्त्याखिलं यथा
मग शांततेत किंवा योग्य उपचारांनी काळे फूल अर्पण करावे. श्रीपत्र, अरुची, याज्य हेही आपल्या शक्तीनुसार अर्पण करावे.
अनेकद्रव्यधूपं च गुग्गुलं केवलं तथा । कपिलाघृतसंयुक्तं सर्वधूपाय शस्यते
अनेक प्रकारच्या धूपांनी किंवा फक्त गुग्गुळाने धूप करावा. तो कपिला गायीच्या तुपासोबत मिसळून सर्व धूपासाठी उत्तम मानला आहे.
धूपं दत्वा यथाशक्ति कपिलाघृतदीपकान् । अथवाप्याज्यमात्रेण दीपान्दत्वोपहारकम्
आपल्या शक्तीनुसार धूप अर्पण करून, कपिला गायीच्या तुपाचे दिवे लावावेत. किंवा फक्त तुपाच्या प्रमाणात दिवे अर्पण करावेत.
यथाशक्त्युपपन्नं च दत्वा पुष्पसमन्वितम् । मुखशुद्धिं ततो दत्वा दत्वा तांबूलमादरात्
आपल्या सामर्थ्यानुसार, फुलांसह अर्पण करावे. मग मुखशुद्धी करून, आदराने तांबूल अर्पण करावे.
प्रदक्षिणनमस्कारौ पूजैवं हि समाप्यते । गीतांगपंचकं पश्चात्तानि विज्ञापयामि ते
प्रदक्षिणा आणि नमस्कार करून पूजा पूर्ण होते. त्यानंतर, मी तुला गीताचे पाच प्रकार सांगतो.