कोणद्वादशकांदोलां पादुकाव्यजनानि च । चामरच्छत्रयुगलं विष्णुब्रह्मादिकं तथा
बारा कोन असलेली झुला, पादुका, वाळवंट, चामर, छत्रीची जोडी आणि विष्णू, ब्रह्मा वगैरे यांची चिन्हे काढावीत—
चूर्णैर्विरचयेद्वेद्यां धीमान्देवालयेऽपि वा । यत्रापि देवपूजा स्यात्तत्रैवं कल्पयेद्बुधः
बुद्धिमान माणसाने वेदीवर किंवा देवळातही हे सर्व रंगीत पूड वापरून रेखाटावे; जिथे देवपूजा असते तिथे असेच करावे.
स्वहस्तरचितं मुख्यं क्रीतं चैव तु मध्यमम् । याचितं तु कनिष्ठं स्याद्बलात्कारमथाधमम्
स्वतःच्या हाताने केलेले मुख्य, विकत घेतलेले मध्यम, मागून मिळवलेले कनिष्ठ आणि जबरदस्तीने घेतलेले सर्वात नीच समजावे.
अर्हेषु यत्त्वनर्हेषु बलात्कारात्तु निष्फलम् । रक्तशालि जपा स्थाण कलमासित रक्तकैः
योग्य व्यक्तीस दिलेले फळ देते, पण अयोग्य व्यक्तीकडून जबरदस्तीने घेतलेले निष्फळ ठरते; रक्तशाली, जास्वंद, स्थिर वस्तू, काळा हरभरा आणि लाल वस्तू—
तंदुलैर्व्रीहिमात्रोत्थैः कर्णैश्चैव यथाक्रमम् । उत्तमैर्मध्यमैश्चैव कथितैरधमैस्तथा
तांदूळ, ज्वारी किंवा त्यांचे कणसे, योग्यतेनुसार उत्तम, मध्यम किंवा कनिष्ठ असे वापरावे—
पद्मादिस्थापनैरेव तत्सम्यग्यागमाचरेत् । प्रागुत्तरमुखो वापि यदि वा प्राङ्मुखो भवेत्
कमळ वगैरे वस्तू ठेवून योग्य पद्धतीने स्थापना करावी; पूर्व किंवा उत्तर दिशेला तोंड करून, किंवा फक्त पूर्वेकडे तोंड करून हे करावे.
आसनं च प्रवक्ष्यामि यथादृष्टं यथाश्रुतम् । कौशं चार्म्मं चैलतुल्यं दारवं ताडपत्रकम्
आता मी आसन कसे असावे ते सांगतो, जसे पाहिले आणि ऐकले आहे तसे. ते कुशाचे, कातडीचे, कापडाचे, लाकडाचे किंवा ताडाच्या पानाचे असू शकते.
कांबलं कांचनं चैव राजतं ताम्रमेव च । गोकरीषार्कजैर्वापि आसनं परिकल्पयेत्
आसन लोकरीचे, सोन्याचे, चांदीचे, तांब्याचे किंवा उन्हात वाळवलेल्या गायीच्या शेणाचेही बनवू शकतात.
वैयाघ्रं रौरवं चैव हारिणं मार्गमेव च । चार्मं चतुर्विधं ज्ञेयमथ बंधुकमेव च
चार प्रकारच्या कातड्यांमध्ये वाघ, हरिण, कृष्णमृग आणि रस्त्यावर सापडलेले प्राणी यांचे कातडे येते, तसेच बंधुक नावाचे कातडेही ओळखावे.
यथासंभवमेतेषु ह्यासनं परिकल्पयेत् । कृतपद्मासनो वापि स्वास्तिकासन एव च
या सर्व गोष्टींपैकी जे मिळेल त्यापासून आसन तयार करावे, आणि त्यावर पद्मासन किंवा स्वस्तिकासन घालावे.
दर्भभस्मसमासीनः प्राणानायम्य वाग्यतः । तावत्स देवतारूपो ध्यानं चान्तः समाचरेत्
दर्भा किंवा भस्मावर बसून, श्वास आणि वाणी संयमित ठेवून, मनात देवतेच्या रूपाचे ध्यान करावे.
शिखांते द्वादशांगुल्ये स्थितं सूक्ष्मतनुं शिवम् । अंतश्चरंतं भूतेषु गुहायां विश्वमूर्तिषु
शिखेच्या टोकावर, बारा बोटांच्या अंतरावर, सूक्ष्म शिवरूप वास करते, जे सर्व प्राण्यांत, विश्वरूपात आणि गुहेत लपलेले असते.
सर्वाभरणसंयुक्तमणिमादि गुणान्वितम् । ध्यात्वा तं धारयेच्चित्ते तद्व्याप्त्या पूरयेत्तनूम्
सर्व अलंकारांनी आणि रत्नांनी सुशोभित, गुणांनी युक्त अशा त्या शिवाचे ध्यान करून, त्याला मनात धरावे आणि त्याच्या तेजाने आपले शरीर भरावे.
तया दीप्त्या शरीरस्थं पापं नाशमुपागतम् । स्वर्णं पारदसंपर्काद्रक्तं श्वेतं यथा भवेत्
त्या तेजामुळे शरीरातील पाप नष्ट होते, जसे सोन्याला पारद्याचा स्पर्श झाल्यावर ते लाल किंवा पांढरे होते.
तद्द्वादशदलावृत्तमष्टपंचत्रिरेव वा । परिकल्प्यासनं शुद्धं तत्र लिंगं निधाय च
बारा, आठ, पाच किंवा तीन पाकळ्यांचे शुद्ध आसन तयार करावे आणि त्यावर लिंग ठेवावे.
गुहास्थितं महेशानं लिंगे संचिंतयेत्तथा । शोधिते कलशे तोयं शोधितं गंधवासितम्
लिंगामध्ये गुहेत वास करणाऱ्या महेश्वराचे ध्यान करावे; आणि शुद्ध केलेल्या कलशात, सुवासिक पाणी ठेवावे.
सुगंधपुष्पं निक्षिप्य प्रणवेनाभिमंत्रितम् । प्राणायामश्च प्रणवः शूद्रेषु न विधीयते
सुगंधी फुले ठेवून, ओंकाराने अभिमंत्रित करावी; मग प्राणायाम करावा. पण शूद्रांसाठी ओंकार सांगितलेला नाही.
प्राणायामपदे ध्यानं शिवेत्योङ्कारमंत्रणम् । गंधपुष्पाक्षतादीनि पूजाद्रव्याणि यानि च
प्राणायाम करताना 'शिव' आणि ओंकार या मंत्राने ध्यान करावे; आणि पूजा करण्यासाठी गंध, फुले, अक्षता व इतर साहित्य वापरावे.
तानि स्थाप्य समीपे तु ततः संकल्पयिष्यते । शिवपूजां करिष्यामि शिवतुष्ट्यर्थमेव च
ही सर्व पूजेची सामग्री जवळ ठेवावी आणि मग संकल्प करावा – 'मी शिवाची पूजा करणार आहे, शिवाला संतुष्ट करण्यासाठी.'
इति संकल्पयित्वा तु तत आवाहनादिकम् । कृत्वा तु स्नानपर्यंतं ततः स्नानं प्रकल्पयेत्
असा संकल्प केल्यावर, आवाहन वगैरे विधी करून, स्नानापर्यंतची तयारी करावी आणि मग स्नानाची व्यवस्था करावी.
नमस्तेत्यादिमंत्रेण शतरुद्रियविधानतः । अविच्छिन्ना तु या धारा मुक्तिधारेति कीर्तिता
'नमस्ते' या मंत्राने आणि शतरुद्रीय पद्धतीने, जी अखंड धारा वाहते तिला मुक्तीची धारा म्हणतात.
तया यः स्नापयेन्मासं जपन्रुद्रमुपांशु वा । एकवारं त्रिवारं च पंच सप्त नवापि वा
या धारेने, जो मनुष्य एक महिना रुद्र जप करत स्नान करतो – एकदा, तीनदा, पाच, सात किंवा नऊ वेळा,
एकादशमथो वारमथैकादशचान्वितम् । मुक्तिस्नानमिदं ज्ञेयं मासं मोक्षप्रदायकम्
किंवा अकरा वेळा, किंवा अकरा जपांसह, हे मोकळेपण देणारे स्नान समजावे, जे एक महिना केल्यास मुक्ती मिळते.
शैवया विद्यया स्नानं केवलं प्रणवेन च । मृण्मयैर्नालिकेरस्य शकलैश्चोर्मिभिस्तथा
शैव विद्या किंवा फक्त ओंकाराने स्नान करावे; मातीच्या भांड्यांनी, कमळाच्या दांड्यांनी, तुकड्यांनी किंवा लाटांनीही स्नान करता येते.
कांस्येन मुक्ता भुक्त्या च पुष्पादिक सरेणवा । स्नापयेद्देवदेवेशं यथासंभवमीरितैः
आपल्या सामर्थ्यानुसार, कांस्याच्या पात्रात मोत्यांनी, अन्नाने आणि फुलांसारख्या वस्तूंनी देवाधिदेवाचे स्नान घालावे.
शृंगस्य च विधिं वक्ष्ये स्नानयोग्यं यथा भवेत् । पूर्वमंतस्तु संशोध्य बहिरंतस्तु शोधयेत्
शृंगाच्या स्नानासाठी योग्य अशी पद्धत सांगतो: प्रथम आतून नीट स्वच्छ करावे, मग बाहेरून स्वच्छ करावे.
सुस्निग्धं लघुकृत्वाथ नागं छिंद्यात्कथंचन । नीचैकदेशविन्यस्तद्वारद्रोण्या सुवृत्तयोः
शृंगाला तेल लावून हलके करावे, मग काळजीपूर्वक कापावे. ते योग्य जागी, चांगल्या आकाराच्या पात्रात किंवा ताटात ठेवावे.
कुशानुयुतया स्नानं देवाय परिकल्पयेत् । एवं गवयशृंगस्य जलमूर्तिरथोच्यते
कुशाच्या पात्यांनी देवासाठी स्नानाची तयारी करावी. अशा प्रकारे गव्याच्या शृंगाचे जलस्वरूप सांगितले आहे.
द्वारे निषिद्धलोहार्द्धं संधिद्वारा समन्विते । योगवक्त्रं नागदंडं नागाकारं प्रकल्पयेत्
शृंगाच्या तोंडाशी निषिद्ध धातूचे अर्धे भाग टाळावे. सांध्याच्या तोंडाने, नागाच्या काठीसारखे नागाच्या आकाराचे पात्र तयार करावे.
फलस्थाने तु चषकं दंडेन समरंध्रकम् । तत्रैव पातयेत्तोयमूर्द्ध्वयंत्रघटे स्थितम्
फळाच्या जागी एक छोटा कप ठेवावा, काठीने छिद्र करावे. तिथेच, वरच्या पात्रात ठेवलेले पाणी यंत्राच्या सहाय्याने ओतावे.