शक्त्यांतरितरुद्राक्षैः कल्पिताष्टशतैः शुभा । मालोपवीतं त्रिंशत्या अष्टकेन प्रकल्पितम्
शक्तीच्या मण्यांनी मिसळलेली, एकशेआठ रुद्राक्षांची सुंदर माळा तयार करावी; तीस मण्यांची एक जनेऊ आणि आठ मण्यांची दुसरी एक माळा बनवावी.
प्रगंडयोरथैकैकं बद्धा तु द्वे प्रकोष्ठयोः । शिरस्येका धृता तेन कंठे च परमर्षिणा
प्रत्येक मनगटावर एकेक मणी बांधावा; दोन्ही बाहूंवर दोन मणी बांधावेत; डोक्यावर एक आणि गळ्यात एक मणी त्या महर्षींनी घालावा.
रुद्राक्षैः स्फटिकै रत्नैः कल्पिता ह्यक्षमालिका । व्याघ्रचर्मासनं कृत्वा पद्मासनगतो मुनिः
रुद्राक्ष, स्फटिक आणि रत्नांनी बनवलेली माळा असते; मुनिने वाघाच्या कातडीवर किंवा कमळासनावर बसून तयारी करावी.
आवाहनासनं चार्घ्यं पाद्यं वाचमनीयकम् । निर्वर्त्य गंगासलिलैः स्नापयामास शंकरम्
आवाहन, आसन, अर्घ्य, पाद्य आणि आचमन या विधी गंगाजलाने करून, त्यांनी शंकराचे स्नान घातले.
अष्टगंधकसंयुक्तैः पुष्पैर्बकुलपाटलैः । स्वर्णभांडस्थितैर्वस्त्रशोधितैर्वासितैर्दृढम्
आठ प्रकारच्या सुगंधी गंधांनी मिसळलेली फुले, बकुळ व पाटलाची फुले, सोन्याच्या भांड्यात ठेवून, शुद्ध व सुवासिक वस्त्रांनी पूजा केली.
द्वारे ताम्रकटाहश्च प्रबंधद्रोणिना शुभम् । गोशृंगेण विषाणेन गवयस्य तथा क्वचित्
दाराशी तांब्याचे भांडे आणि सुंदर लाकडी पात्र ठेवावे; कधी कधी गायीच्या किंवा रानगायीच्या शिंगाचेही वापर करतात.
दक्षिणावर्तशंखेन रत्नपात्रैरथापि वा । स्वर्णैर्वा राजतैर्वापि ताम्रैः कांस्यैरथापि वा
दक्षिणावर्त शंख, रत्नांची भांडी, किंवा सोन्याची, चांदीची, तांब्याची, कांस्याची भांडी यांचा वापर करून अर्पण करतात.
स्वर्णैश्च सूक्ष्मकलशैः स्नापयामास चेच्छया । अथवा मृण्मयैः कुर्य्यात्पद्मपत्रैरथापि वा
इच्छेनुसार सोन्याच्या सूक्ष्म कलशांनी स्नान घालावे; किंवा मातीच्या भांड्यांनी किंवा कमळाच्या पानांनीही करता येते.
पालाशैश्चूतजंब्वाद्यैः पात्रैः संस्नापयेद्विभुम् । स्नानानामथ सर्वेषां धारास्नानं विशिष्यते
पळस, आंबा, जांभूळ यांच्या लाकडाच्या भांड्यांनी प्रभूचे स्नान करावे; सर्व स्नानांमध्ये धारास्नान श्रेष्ठ मानले जाते.
नमस्तेत्यादिमंत्रेण शतरुद्रियसंज्ञिना । शं चेत्याद्यनुवाकेन शांतिरूपेण चेश्वरम्
'नमः' या मंत्राने, ज्याला शतरुद्रिय म्हणतात, आणि 'शं' या अनुक्रमाने, शांतिरूपाने, त्यांनी ईश्वराची पूजा केली.
आवृत्य च यथाशक्ति पश्चाद्गंधादि विन्यसेत् । ततश्च शोभनैः पुष्पैः पत्रैर्बिल्वैः समर्चयेत्
शक्य तितके झाकून, मग गंध वगैरे अर्पण करावे; नंतर सुंदर फुले व बिल्वपत्रांनी पूजा करावी.
तुलसीमारुवदलैः कल्हारैश्च महोत्पलैः । नीलोत्पलैरुत्पलैश्च शेषैश्च करवीरकैः
तुळशी, मारवा, कळहारा, मोठी कमळे, निळी कमळे, कमळे आणि उरलेली करवीर फुले यांचा वापर करावा.
कर्णिकारैः सितांभोजैरपराजितया तथा । तिलाक्षतैरक्षतैश्च श्रीपत्रैस्तिलमिश्रकैः
कर्णिकार, पांढरी कमळे, अपराजिता, तीळ, अक्षता, आणि तिळांसह शुभ पत्रे यांचा उपयोग करावा.
एवं महेशमीशानं पूजयामास गौतमः । कर्पूरागरुकस्तूरी सर्ज्जागरुकचंदनैः
अशा प्रकारे गौतमाने महेशाची पूजा केली; कापूर, अगर, कस्तुरी, सर्ज, अगर आणि चंदन यांचा वापर केला.
अन्यैश्च धूपयामास षोडशाथ प्रदीपिकाः । कर्पूरवर्त्तिसंयुक्ता दीपयंत्रोपरिस्थिताः
त्यांनी इतर सुवासिक पदार्थांनी धूप केला आणि मग सोळा कापूराच्या वातांनी उजळलेल्या दिवे दिव्यांच्या उंचावर ठेवले.
निवेदितं महेशाय अथ नैवेद्यमुत्तमम् । सुपक्वशालिपिष्टान्नं भक्ष्यं लेह्यं च चोष्यकम्
मग उत्तम शिजवलेला तांदळाचा भात, पिठाचे विविध पदार्थ, खाण्यासाठी, चाटण्यासाठी आणि शोषण्यासाठी असे सर्वोत्कृष्ट नैवेद्य महादेवाला अर्पण केले.
मधुरादिसमोपेतं पंचभक्ष्यसमन्वितम् । अनेकपक्वशाकाढ्यमनेक पक्वमिश्रितम्
या नैवेद्यात गोड आणि इतर चवीचे पदार्थ, पाच प्रकारचे स्वादिष्ट खाण्याचे पदार्थ, तसेच अनेक प्रकारच्या शिजवलेल्या भाज्या आणि मिश्र पदार्थ होते.
पानं विंशतिसंयुक्तं द्राक्षारंभाफलान्वितम् । सूपाष्टकादिसंयुक्तं युक्तं मूलफलादिना
द्राक्षे आणि इतर फळांनी बनवलेले वीस प्रकारचे पेये, सूप आणि इतर पदार्थ, तसेच कंदमुळे, फळे इत्यादींनी सजवलेले होते.
यथासंभवसंयुक्तैरन्यैरप्युपकल्पितम् । अग्रपुष्पसमोपेतं नैवेद्यं प्रददौ मुनिः
जे जे मिळू शकले ते इतर पदार्थही सजवले, आणि सुंदर फुलांनी सुशोभित केलेले नैवेद्य त्या ऋषींनी अर्पण केले.
सौवर्णपात्रिका न्यस्तनीराजनसहस्रकम् । सोपहाराय देवाय दत्वा चैव नमस्य च
सोन्याच्या पात्रात हजार दिवे ठेवले आणि देवतेला उपहार अर्पण करून नमस्कार केला.
पूगखंडानथो घृष्टान्पत्राणि क्षालितानि च । अपृष्ठाग्राणि सुश्वेतच्छदयावृतिकानि च
मग सुपारीचे तुकडे, चांगले घासलेली, धुतलेली, स्वच्छ आणि अखंड टोकाची पानं, शुभ्र वस्त्रात गुंडाळून अर्पण केली.
घनसारकचूर्णं च न्यस्तपत्रत्रयं शुभम् । सौवर्णपात्रविन्यस्तमिदं तांबूलमीश्वरे
कर्पूराचा पूड लावलेली तीन शुभ पानं सोन्याच्या पात्रात ठेवून हे तांबूल भगवानाला अर्पण केले.
अथ प्रदक्षिणं कृत्वा नमस्काराननंतरम् । अष्टयोषास्ततः प्राप्तास्तंत्रीवेण्वादिधारिकाः
मग प्रदक्षिणा घालून नमस्कार केल्यानंतर आठ स्त्रिया, ज्यांच्या हातात तंतुवाद्ये आणि वेणू होत्या, तेथे आल्या.
विचित्रवाद्यवादिन्यः संप्राप्ता मुनिसन्निधिम् । क्षुद्रतालयुगं गृह्य स्वयं गातुं प्रचक्रमे
विविध वाद्ये वाजवण्यात कुशल अशा त्या स्त्रिया ऋषींच्या उपस्थितीत आल्या, ताल आणि लय पकडून स्वतः गायला लागल्या.
गौतमे गातुमुद्युक्ते तानं कुर्युरथांगनाः । मंदं मंदं च वाद्यानि वादयंति तथापराः
गौतम गाण्याची तयारी करत असताना त्या स्त्रियांनी सूर लावला आणि इतरांनी मंदपणे वाद्ये वाजवायला सुरुवात केली.
मधुरं गायति मुनौ स्वरामूर्तिभृतस्तथा । प्रानृत्यंत महेशाग्रे तदद्भुतमिवाभवत्
त्या ऋषींच्या समोर त्यांनी गोड आवाजात गाणे गायले, त्यांचे सूर जणू मूर्तिमंत झाले, आणि महादेवाच्या समोर नृत्य करताना ते दृश्य अद्भुत वाटले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो भगवान्नारदो मुनिः । तमागतं गौतमोपि संपूज्य प्रणिपत्य च
त्याच वेळी भगवंत नारद ऋषी तेथे आले; गौतमांनी त्यांचे सन्मानपूर्वक स्वागत केले आणि वंदन केले.
आहचैनंकृतार्थोस्मिनचकश्चिन्मयासमः । तवागमनकृत्यं किं कुत आगमनं तथा
त्यांनी नारदांना विचारले, 'येथे माझे कार्य पूर्ण झाले आहे; माझ्यासारखा कोणी नाही. तुझ्या येण्याचे कारण काय आणि तू कुठून आला आहेस?'
श्रीनारद उवाच- पातालादागतोस्मीह भुक्त्वा वै बाणमंदिरे । आयास्यंति महात्मानो बाणशुक्रादयो गृहम्
श्री नारद म्हणाले: 'मी पाताळातून आलो आहे, बाणाच्या राजवाड्यात भोजन केले. लवकरच बाण, शुक्र आणि इतर महात्मे या घरी येणार आहेत.'
अथ क्षणादभ्यगाच्च बाणः परपुरंजयः । विंशत्यक्षौहिणीयुक्तो गजमारुह्य सोसुरः
तेवढ्यात शत्रूंचा पराभव करणारा बाण वीस सैन्यांसह, हत्तीवर बसून, असुरांसह तेथे आला.