केषांचिन्मतमेतत्स्यादथ प्रावरणांतरम् । विद्यावरणमाख्यातं तदुमावरणं स्मृतम्
काहींच्या मते हीच मांडणी आहे, पण दुसरेही आवरणक्रम आहे. विद्या हे एक आवरण सांगितले आहे आणि त्यावर उमाचे आवरण मानले आहे.
विष्णुरावरणं तस्या विष्णोश्चावरणं विधिः । ब्रह्मप्रावरणंचंद्रस्तस्य भानुरथावृतिः
त्यावर विष्णूचे आवरण, विष्णूवर ब्रह्माचे आवरण, ब्रह्मावर चंद्राचे आणि त्यावर सूर्याचे आवरण आहे.
भानोरावरणं चेश इति षोढावृतिः स्मृता । विधिं विना समाख्यातं पंचावरणमुत्तमम्
सूर्याचे आवरण म्हणजे ईश, असे सहा आवरणे सांगितली आहेत. ब्रह्मा वगळता पाच श्रेष्ठ आवरणे वर्णन केली आहेत.
शशांकविष्णुशक्तीनामेतदावरणत्रयम् । अंबिकावरणं प्रोक्तमेकावरणमुत्तमम्
चंद्र, विष्णू आणि शक्ती ही तीन आवरणे सांगितली आहेत. अंबेचे आवरण हे एक श्रेष्ठ आवरण मानले आहे.
अथवा लोकपालाः स्युरावृतिः सोमपूजने । अनावरणमथवा पूजनं शस्यते शिवे
किंवा सोमपूजेत लोकपाल हे आवरण असू शकतात. किंवा कोणतेही आवरण न ठेवता शिवाची पूजा करणे श्रेष्ठ मानले आहे.
पत्रिकाष्टदलेष्वेव स्थितद्रव्यैर्यजेच्छिवम् । पत्रिकालक्षणं वक्ष्ये सर्वकर्मोपयोगितम्
भांड्याच्या आठ पाकळ्यांवर ठेवलेल्या द्रव्यांनी शिवाची पूजा करावी. आता मी त्या भांड्याचे, सर्व कर्मांसाठी उपयुक्त असे लक्षण सांगतो.
स्वर्णेन राजतेनाथ ताम्रेणाथ प्रकल्पितम् । मुक्ताशुक्तिनिभं कुर्यात्पत्रिकाष्टदलं शुभम्
सोनं, चांदी किंवा तांब्यापासून मोत्याच्या शिंपल्यासारखी सुंदर, आठ पाकळ्यांची पत्रिका तयार करावी.
पद्मपत्रसमानाष्टकोणाकारं प्रकल्पयेत् । पलमात्रं ततः शस्तं निर्वृतं विस्तृतं पदम्
ती पत्रिका कमळाच्या पानासारखी, आठ कोपऱ्यांची, योग्य वजनाची, नीटस आणि पूर्ण फुललेली असावी.
अस्थूलमध्यमुपरि पद्माकृतिदलाष्टकम् । अथवा शक्तिमार्गेण पंचपत्रं प्रकल्पयेत्
कमळाच्या आकाराच्या आठ पाकळ्या, मधून किंवा वरून फार जाड किंवा पातळ नसाव्यात; किंवा शक्तीच्या पद्धतीने पाच पाकळ्या बनवाव्यात.
त्रिपत्रमथवा कुर्याच्छक्तिभावे मतेन च । यथा स्याच्छोभनं पात्रं तथा कुर्य्याद्विचक्षणः
शक्तीच्या मतानुसार, तीन पाकळ्याही तयार करता येतात; ज्ञानी माणसाने पात्र सुंदर दिसेल असे बनवावे.
शक्त्यांतरितरुद्राक्षैः कल्पिताष्टशतैः शुभा । मालोपवीतं त्रिंशत्या अष्टकेन प्रकल्पितम्
शक्तीच्या मण्यांनी मिसळलेली, एकशेआठ रुद्राक्षांची सुंदर माळा तयार करावी; तीस मण्यांची एक जनेऊ आणि आठ मण्यांची दुसरी एक माळा बनवावी.
प्रगंडयोरथैकैकं बद्धा तु द्वे प्रकोष्ठयोः । शिरस्येका धृता तेन कंठे च परमर्षिणा
प्रत्येक मनगटावर एकेक मणी बांधावा; दोन्ही बाहूंवर दोन मणी बांधावेत; डोक्यावर एक आणि गळ्यात एक मणी त्या महर्षींनी घालावा.
रुद्राक्षैः स्फटिकै रत्नैः कल्पिता ह्यक्षमालिका । व्याघ्रचर्मासनं कृत्वा पद्मासनगतो मुनिः
रुद्राक्ष, स्फटिक आणि रत्नांनी बनवलेली माळा असते; मुनिने वाघाच्या कातडीवर किंवा कमळासनावर बसून तयारी करावी.
आवाहनासनं चार्घ्यं पाद्यं वाचमनीयकम् । निर्वर्त्य गंगासलिलैः स्नापयामास शंकरम्
आवाहन, आसन, अर्घ्य, पाद्य आणि आचमन या विधी गंगाजलाने करून, त्यांनी शंकराचे स्नान घातले.
अष्टगंधकसंयुक्तैः पुष्पैर्बकुलपाटलैः । स्वर्णभांडस्थितैर्वस्त्रशोधितैर्वासितैर्दृढम्
आठ प्रकारच्या सुगंधी गंधांनी मिसळलेली फुले, बकुळ व पाटलाची फुले, सोन्याच्या भांड्यात ठेवून, शुद्ध व सुवासिक वस्त्रांनी पूजा केली.
द्वारे ताम्रकटाहश्च प्रबंधद्रोणिना शुभम् । गोशृंगेण विषाणेन गवयस्य तथा क्वचित्
दाराशी तांब्याचे भांडे आणि सुंदर लाकडी पात्र ठेवावे; कधी कधी गायीच्या किंवा रानगायीच्या शिंगाचेही वापर करतात.
दक्षिणावर्तशंखेन रत्नपात्रैरथापि वा । स्वर्णैर्वा राजतैर्वापि ताम्रैः कांस्यैरथापि वा
दक्षिणावर्त शंख, रत्नांची भांडी, किंवा सोन्याची, चांदीची, तांब्याची, कांस्याची भांडी यांचा वापर करून अर्पण करतात.
स्वर्णैश्च सूक्ष्मकलशैः स्नापयामास चेच्छया । अथवा मृण्मयैः कुर्य्यात्पद्मपत्रैरथापि वा
इच्छेनुसार सोन्याच्या सूक्ष्म कलशांनी स्नान घालावे; किंवा मातीच्या भांड्यांनी किंवा कमळाच्या पानांनीही करता येते.
पालाशैश्चूतजंब्वाद्यैः पात्रैः संस्नापयेद्विभुम् । स्नानानामथ सर्वेषां धारास्नानं विशिष्यते
पळस, आंबा, जांभूळ यांच्या लाकडाच्या भांड्यांनी प्रभूचे स्नान करावे; सर्व स्नानांमध्ये धारास्नान श्रेष्ठ मानले जाते.
नमस्तेत्यादिमंत्रेण शतरुद्रियसंज्ञिना । शं चेत्याद्यनुवाकेन शांतिरूपेण चेश्वरम्
'नमः' या मंत्राने, ज्याला शतरुद्रिय म्हणतात, आणि 'शं' या अनुक्रमाने, शांतिरूपाने, त्यांनी ईश्वराची पूजा केली.
आवृत्य च यथाशक्ति पश्चाद्गंधादि विन्यसेत् । ततश्च शोभनैः पुष्पैः पत्रैर्बिल्वैः समर्चयेत्
शक्य तितके झाकून, मग गंध वगैरे अर्पण करावे; नंतर सुंदर फुले व बिल्वपत्रांनी पूजा करावी.
तुलसीमारुवदलैः कल्हारैश्च महोत्पलैः । नीलोत्पलैरुत्पलैश्च शेषैश्च करवीरकैः
तुळशी, मारवा, कळहारा, मोठी कमळे, निळी कमळे, कमळे आणि उरलेली करवीर फुले यांचा वापर करावा.
कर्णिकारैः सितांभोजैरपराजितया तथा । तिलाक्षतैरक्षतैश्च श्रीपत्रैस्तिलमिश्रकैः
कर्णिकार, पांढरी कमळे, अपराजिता, तीळ, अक्षता, आणि तिळांसह शुभ पत्रे यांचा उपयोग करावा.
एवं महेशमीशानं पूजयामास गौतमः । कर्पूरागरुकस्तूरी सर्ज्जागरुकचंदनैः
अशा प्रकारे गौतमाने महेशाची पूजा केली; कापूर, अगर, कस्तुरी, सर्ज, अगर आणि चंदन यांचा वापर केला.
अन्यैश्च धूपयामास षोडशाथ प्रदीपिकाः । कर्पूरवर्त्तिसंयुक्ता दीपयंत्रोपरिस्थिताः
त्यांनी इतर सुवासिक पदार्थांनी धूप केला आणि मग सोळा कापूराच्या वातांनी उजळलेल्या दिवे दिव्यांच्या उंचावर ठेवले.
निवेदितं महेशाय अथ नैवेद्यमुत्तमम् । सुपक्वशालिपिष्टान्नं भक्ष्यं लेह्यं च चोष्यकम्
मग उत्तम शिजवलेला तांदळाचा भात, पिठाचे विविध पदार्थ, खाण्यासाठी, चाटण्यासाठी आणि शोषण्यासाठी असे सर्वोत्कृष्ट नैवेद्य महादेवाला अर्पण केले.
मधुरादिसमोपेतं पंचभक्ष्यसमन्वितम् । अनेकपक्वशाकाढ्यमनेक पक्वमिश्रितम्
या नैवेद्यात गोड आणि इतर चवीचे पदार्थ, पाच प्रकारचे स्वादिष्ट खाण्याचे पदार्थ, तसेच अनेक प्रकारच्या शिजवलेल्या भाज्या आणि मिश्र पदार्थ होते.
पानं विंशतिसंयुक्तं द्राक्षारंभाफलान्वितम् । सूपाष्टकादिसंयुक्तं युक्तं मूलफलादिना
द्राक्षे आणि इतर फळांनी बनवलेले वीस प्रकारचे पेये, सूप आणि इतर पदार्थ, तसेच कंदमुळे, फळे इत्यादींनी सजवलेले होते.
यथासंभवसंयुक्तैरन्यैरप्युपकल्पितम् । अग्रपुष्पसमोपेतं नैवेद्यं प्रददौ मुनिः
जे जे मिळू शकले ते इतर पदार्थही सजवले, आणि सुंदर फुलांनी सुशोभित केलेले नैवेद्य त्या ऋषींनी अर्पण केले.
सौवर्णपात्रिका न्यस्तनीराजनसहस्रकम् । सोपहाराय देवाय दत्वा चैव नमस्य च
सोन्याच्या पात्रात हजार दिवे ठेवले आणि देवतेला उपहार अर्पण करून नमस्कार केला.