तं भक्तिकामं पतितं धरण्यामायासितोस्मीति वदंतमुच्चैः । दंडप्रणामस्य भुजौ गृहीत्वा पस्पर्श हर्षोपचितेक्षणेन
तो भक्तिभावाने जमिनीवर पडलेला, 'मी थकलो आहे' असे मोठ्याने म्हणत असताना, प्रभुने त्याचे हात पकडले आणि आनंदाने भरलेल्या नजरेने त्याला स्पर्श केला.
उवाच च प्रियारूपं लब्धवंतं शुकं हरिः । त्वं मे प्रियतमा भद्रे सदा तिष्ठ ममांतिके
हरिने प्रिय रूप प्राप्त केलेल्या शुकाला म्हटले, 'हे भाग्यवती, तू मला सर्वात प्रिय आहेस; नेहमी माझ्या जवळ रहा.'
मद्रूपं चिंतयंती च प्रेमास्पदमुपागता । द्वे च मुख्यतमे गोप्यौ समानवयसी शुभे
माझ्या रूपाचा विचार करत तू प्रेमाच्या ठिकाणी पोहोचलीस; आणि दोन श्रेष्ठ गोपी, वयाने सारख्या, हे सुंदरिनी.
एकव्रते एकनिष्ठे एकनक्षत्रनामनी । तप्तजांबूनदप्रख्या तत्रैवान्या तडित्प्रभा
एकाच व्रताची, एकाच भक्तीची, एकाच नक्षत्र नावाची, त्यातील एक तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी, तर दुसरी विजेसारखी चमकणारी.
एकानिद्रा यमाणाक्षी परा सौम्यायतेक्षणा । सोऽर्चयत्परया भक्त्या ते हरेः सव्यदक्षिणे
एक झोप न घेणारी, यमासारख्या डोळ्यांची, दुसरी सौम्य, मोठ्या डोळ्यांची; त्या दोघी हरिच्या डाव्या आणि उजव्या बाजूला उभ्या राहून अत्यंत भक्तीने पूजा करतात.
स कल्पांते तनुं त्यक्त्वा गोकुलेऽभून्महात्मनः । उपनंदस्य दुहिता नीलोत्पलदलच्छविः
कल्पाच्या शेवटी तिने देह सोडला आणि गोळुकात उपनंदाची कन्या म्हणून जन्म घेतला, तिचा रंग निळ्या कमळाच्या पाकळीसारखा होता.
सेयं श्रीकृष्णवनिता पीतशाटीपरिच्छदा । रक्तचोलिकया पूर्णा शातकुंभघटस्तनी
तीच श्रीकृष्णाची वधू, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली, छाती सोन्याच्या कलशासारखी भरलेली, लाल ओढणीने पूर्ण झाकलेली.
दधाना रक्तसिंदूरं सर्वांगस्यावगुंठनम् । स्वर्णकुंडलविभ्राजद्गंडदेशां सुशोभनाम्
तिने संपूर्ण अंगावर लाल सिंदूर लावला आहे, तिच्या गालांवर सोन्याचे कुंडल चमकत आहेत.
स्वर्णपंकजमालाढ्या कुंकुमालिप्तसुस्तनी । यस्या हस्ते चर्वणीयं दृश्यते हरिणार्पितम्
सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेली, छातीवर कुंकू लावलेली, तिच्या हातात हरिने अर्पण केलेले खाण्याचे काहीतरी दिसते.
वेणुवाद्यातिनिपुणा केशवस्य निषेवणी । कृष्णेन परितुष्टेन कदाचिद्गीतकर्मणि
वेणू वाजवण्यात कुशल, केशवाची सेवा करणारी, कधी कधी कृष्ण प्रसन्न झाला की ती गाण्याचे काम करते.
विन्यस्ता कंबुकंठेऽस्या भाति गुंजावलि शुभा । परोक्षेपि च कृष्णस्य कांतिभिश्च स्मरार्दिता
तिच्या शंखासारख्या गळ्यात सुंदर गुंजेच्या माळा शोभतात; कृष्ण नजरेआड असला तरी त्याच्या तेजाची ओढ तिला सतत लागून राहते.
सखीभिर्वादयंतीभिर्गायंती सुस्वरं परम् । नर्त्तयेत्प्रियवेषेण वेषयित्वा वधूमिमाम्
सखींसोबत वाद्ये वाजवत, गोड आवाजात गात, ती प्रिय वेषात या वधूला सजवून नाचवते.
वारंवारं च गोविंदं भावेनालिंग्य चुंबति । प्रियासौ सर्वगोपीनां कृष्णस्याप्यतिवल्लभा
ती पुन्हा पुन्हा गोविंदाला भक्तीने मिठी मारते, चुंबन देते; ती सर्व गोपींमध्ये प्रिय, आणि कृष्णालाही अत्यंत आवडती आहे.
श्वेतकेतोः सुतः कश्चिद्वेदवेदांगपारगः । सर्वमेव परित्यज्य प्रचंडं तप आस्थितः
श्वेतकेतूचा एक पुत्र, वेद आणि त्यांच्या शाखांमध्ये पारंगत, सर्व काही सोडून कठोर तपश्चर्या करू लागला.
मुरारेः सेवितपदां सुधामधुरनादिनीम् । गोविंदस्य प्रियां शक्तिं ब्रह्मरुद्रादिदुर्गमाम्
गोविंदाच्या प्रिय शक्तीचे, ज्यांचे पाय मुरारीने सेविले आहेत, ज्यांचा आवाज अमृतासारखा गोड आहे, आणि ब्रह्मा, रुद्र यांसारख्या देवतांना देखील जे अप्राप्य आहेत.
भजंतीमेकभावेन श्रियमेव मनोहराम् । ध्यायञ्जजाप सततं मंत्रमेकादशाक्षरम्
ज्यांनी एकचित्ताने फक्त मोहक श्रीचेच ध्यान केले, आणि नेहमी एकादश अक्षरी मंत्राचा जप केला.
हसितं सकलं कृत्वा बतमायेषु योजयन् । कांत्यादिभिर्हसंतीभिर्वासयंत्यभितो जगत्
जगातील सर्व गोष्टी आनंदी करून, त्या मायेच्या संबंधाने जोडून, सौंदर्य व इतर गुणांनी हसणाऱ्या दिव्यांनी ती साऱ्या जगात आनंद पसरवते.
वसंते वसतेत्येवं मंत्रार्थं चिंतयन्सदा । सोऽपि कल्पद्वयेनैव सिद्धोऽत्र जनिमाप्तवान्
'ती वसंत ऋतूत वास करते' या मंत्राचा अर्थ नेहमी ध्यानात ठेवून, त्याने दोन कल्पांच्या साधनेने या जन्मात सिद्धी प्राप्त केली.
सेयं बालायते पुत्री कृशांगी कुड्मलस्तनी । मुक्तावलिलसत्कंठी शुद्धकौशेयवासिनी
ती एक तरुणी मुलगी दिसते, नाजूक शरीराची, कळीसारखी उन्नत स्तन असलेली, मोत्यांच्या हाराने गळा सजलेली, आणि शुद्ध रेशमी वस्त्र परिधान केलेली.
मुक्ताच्छुरितमंजीरकंकणांगदमुद्रिका । बिभ्रती कुंडले दिव्ये अमृतस्राविणी शुभे
मोत्यांनी मढवलेली पैंजण, कंकण, अंगद आणि मुद्रिका घातलेली, अमृतधारांनी ओतप्रोत असलेली सुंदर दिव्य कुंडले तिने परिधान केली आहेत.
वृत्तकस्तूरिकावेणी मध्ये सिंदूरबिंदुवत् । दधाना चित्रकं भाले सार्द्धं चंदनचित्रकैः
गोलाकार कस्तुरीचा वेणी, मधोमध कुंकवाचा ठिपका, आणि कपाळावर रंगीबेरंगी चंदनाच्या रेषा व अलंकार असलेले.
या सैव दृश्यते शांता जपंती परमं पदम् । आसीच्चंद्रप्रभो नाम राजर्षिः प्रियदर्शनः
ती शांत, परमपदाचा जप करणारी दिसते; आणि चंद्रप्रभ नावाचा एक सुंदर राजर्षी होता.
तस्य कृष्णप्रसादेन पुत्रोऽभून्मधुराकृतिः । चित्रध्वज इति ख्यातः कौमारावधि वैष्णवः
कृष्णाच्या कृपेने त्याला मधुर रूपाचा पुत्र झाला, ज्याचे नाव चित्रध्वज होते, आणि तो बाल्यापर्यंत वैष्णव होता.
स राजा सुसुतं सौम्यं सुस्थिरं द्वादशाब्दिकम् । आदेशयद्द्विजान्मंत्रं परमष्टादशाक्षरम्
त्या राजाने आपल्या बाराव्या वर्षी असलेल्या सौम्य, स्थिर पुत्राला, ब्राह्मणांकडून परम अठरा अक्षरी मंत्र शिकण्यास सांगितले.
अभिषिच्यमानः स शिशुर्मंत्रामृतमयैर्जलैः । तत्क्षणे भूपतिं प्रेम्णा नत्वोदश्रुप्रकल्पितः
मंत्रामृतमिश्रित पाण्याने अभिषेक होत असताना, त्या क्षणी त्या मुलाने प्रेमाने राजाला वंदन केले आणि डोळ्यातून अश्रू आले.
तस्मिन्दिने स वै बालः शुचिवस्त्रधरः शुचिः । हारनूपुरसूत्राद्यैर्ग्रैवेयांगदकंकणैः
त्या दिवशी तो मुलगा शुद्ध वस्त्र घालून, हार, पैंजण, दोरे, गळ्यातील माळा, अंगद आणि कंकणांनी सजलेला होता.
विभूषितो हरेर्भक्तिमुपस्पृश्यामलाशयः । विष्णोरायतनं गत्वा स्थित्वैकाकी व्यचिंतयत्
अशा प्रकारे सजलेला, निर्मळ मनाने, त्याने हरिप्रती भक्तीने स्पर्श केला, विष्णूच्या मंदिरात गेला आणि एकटा उभा राहून ध्यान केले.
कथं भजामि तं भक्तं मोहनं गोपयोषिताम् । विक्रीडंतं सदा ताभिः कालिंदीपुलिने वने
मी त्या भक्ताचे, जो गोपिकांचा प्रिय आहे, जो नेहमी त्यांच्या सोबत कालिंदीच्या काठी, वनात क्रीडा करतो, कसे पूजन करू? असा विचार केला.
इत्थमत्याकुलमतिश्चिंतयन्नेव बालकः । अथापपरमां विद्यां स्वप्नं च समवाप्यत
अशा प्रकारे मनात खूप गोंधळलेला तो मुलगा, मग त्याला परम विद्या आणि एक अद्भुत स्वप्न लाभले.
आसीत्कृष्णप्रतिकृतिः पुरतस्तस्य शोभना । शिलामयी स्वर्णपीठे सर्वलक्षणलक्षिता
त्याच्या समोर सुंदर कृष्णमूर्ती प्रकट झाली, जी दगडाची होती, सुवर्णासनावर विराजमान होती, आणि सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त होती.