कल्हारमालयावीतं नीलपीतपटावृतम् । कल्पत्रयांते जातास्ते गोकुले शुभलक्षणाः
कल्हारमाळांनी वेढलेला, निळ्या-पिवळ्या वस्त्रांनी झाकलेला, त्या युगाच्या शेवटी शुभ चिन्हांसह गोळ्यात जन्माला आले.
इमास्ताः पुरतो रम्या उपविष्टा नतभ्रुवः । यासां धर्मकृतान्येव वलयानि प्रकोष्ठके
या रम्य कन्या तुमच्या समोर बसलेल्या आहेत, ज्या नम्र भुवया झुकवून, आणि ज्यांच्या मनगटावर धर्माने मिळवलेली कडे आहेत.
विचित्राणि च रत्नाद्यैर्दिव्यमुक्ताफलादिभिः । मुनिर्दीर्घतपा नाम व्यासोऽभूत्पूर्वकल्पके
विविध रत्नांनी, दिव्य मोत्यांनी आणि इतर अलंकारांनी सजलेले, दीर्घतपा नावाचा एक ऋषी होता, जो पूर्वीच्या युगात व्यास होता.
तत्पुत्रः शुक इत्येव मुनिः ख्यातो वरः सुधीः । सोऽपि बालो महाप्राज्ञः सदैवानुस्मरन्पदम्
त्याचा पुत्र शुक नावाचा विख्यात आणि श्रेष्ठ ऋषी, बालपणापासूनच अत्यंत बुद्धिमान, नेहमी परमधामाचे स्मरण करणारा होता.
विहाय पितृमात्रादि कृष्णं ध्यात्वा वनं गतः । स तत्र मानसैर्दिव्यैरुपचारैरहर्निशम्
वडील-माय यांना मागे सोडून, कृष्णाचे ध्यान करत तो वनात गेला, आणि तिथे रात्रंदिवस दिव्य मनोभावाने पूजा केली.
अनाहारोऽर्चयद्विष्णुं गोपरूपिणमीश्वरम् । रमया पुटितं मंत्रं जपन्नष्टादशाक्षरम्
अन्न न घेता, त्याने गोरूप असलेल्या विष्णूचे पूजन केले, रामेने संयुक्त अठरा अक्षरी मंत्राचा जप केला.
दध्यौ परमभावेन हरिं हैमतरोरधः । हैममंडपिकायां च हेमसिंहासनोपरि
त्याने अत्यंत भक्तीभावाने हरिचे ध्यान केले, सोन्याच्या झाडाखाली, सोन्याच्या मंडपात, सोन्याच्या सिंहासनावर बसलेल्या हरिचे.
आसीनं हेमहस्ताग्रैर्दधानं हेमवंशिकाम् । दक्षिणेन भ्रामयंतं पाणिना हेमपंकजम्
तो सोन्याच्या हातात सोन्याची बासरी धरून बसला होता, आणि उजव्या हाताने सोन्याचे कमळ फिरवत होता.
हेमवर्णेष्टप्रियया परिकॢप्तांगचित्रकम् । हसंतमतिहर्षेण पश्यंतं निजमाश्रमम्
त्याचे अंग सोन्यासारख्या रंगाची प्रिय व्यक्तीने सुंदरपणे सजवले होते, तो मोठ्या आनंदाने हसत, स्वतःच्या आश्रमाकडे पाहत होता.
हर्षाश्रुपूर्णः पुलकाचितांगः प्रसीदनाथेति वदन्नथोच्चैः । दंडप्रणामाय पपात भूमौ संवेपमानस्त्रिजगद्विधातुः
आनंदाने डोळ्यात पाणी आले, अंगावर रोमांच उभे राहिले, 'प्रभु, कृपा करा!' असे मोठ्याने म्हणत तो तिन्ही जगाच्या सृष्टीकर्त्यापुढे थरथरत जमिनीवर साष्टांग पडला.
तं भक्तिकामं पतितं धरण्यामायासितोस्मीति वदंतमुच्चैः । दंडप्रणामस्य भुजौ गृहीत्वा पस्पर्श हर्षोपचितेक्षणेन
तो भक्तिभावाने जमिनीवर पडलेला, 'मी थकलो आहे' असे मोठ्याने म्हणत असताना, प्रभुने त्याचे हात पकडले आणि आनंदाने भरलेल्या नजरेने त्याला स्पर्श केला.
उवाच च प्रियारूपं लब्धवंतं शुकं हरिः । त्वं मे प्रियतमा भद्रे सदा तिष्ठ ममांतिके
हरिने प्रिय रूप प्राप्त केलेल्या शुकाला म्हटले, 'हे भाग्यवती, तू मला सर्वात प्रिय आहेस; नेहमी माझ्या जवळ रहा.'
मद्रूपं चिंतयंती च प्रेमास्पदमुपागता । द्वे च मुख्यतमे गोप्यौ समानवयसी शुभे
माझ्या रूपाचा विचार करत तू प्रेमाच्या ठिकाणी पोहोचलीस; आणि दोन श्रेष्ठ गोपी, वयाने सारख्या, हे सुंदरिनी.
एकव्रते एकनिष्ठे एकनक्षत्रनामनी । तप्तजांबूनदप्रख्या तत्रैवान्या तडित्प्रभा
एकाच व्रताची, एकाच भक्तीची, एकाच नक्षत्र नावाची, त्यातील एक तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी, तर दुसरी विजेसारखी चमकणारी.
एकानिद्रा यमाणाक्षी परा सौम्यायतेक्षणा । सोऽर्चयत्परया भक्त्या ते हरेः सव्यदक्षिणे
एक झोप न घेणारी, यमासारख्या डोळ्यांची, दुसरी सौम्य, मोठ्या डोळ्यांची; त्या दोघी हरिच्या डाव्या आणि उजव्या बाजूला उभ्या राहून अत्यंत भक्तीने पूजा करतात.
स कल्पांते तनुं त्यक्त्वा गोकुलेऽभून्महात्मनः । उपनंदस्य दुहिता नीलोत्पलदलच्छविः
कल्पाच्या शेवटी तिने देह सोडला आणि गोळुकात उपनंदाची कन्या म्हणून जन्म घेतला, तिचा रंग निळ्या कमळाच्या पाकळीसारखा होता.
सेयं श्रीकृष्णवनिता पीतशाटीपरिच्छदा । रक्तचोलिकया पूर्णा शातकुंभघटस्तनी
तीच श्रीकृष्णाची वधू, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली, छाती सोन्याच्या कलशासारखी भरलेली, लाल ओढणीने पूर्ण झाकलेली.
दधाना रक्तसिंदूरं सर्वांगस्यावगुंठनम् । स्वर्णकुंडलविभ्राजद्गंडदेशां सुशोभनाम्
तिने संपूर्ण अंगावर लाल सिंदूर लावला आहे, तिच्या गालांवर सोन्याचे कुंडल चमकत आहेत.
स्वर्णपंकजमालाढ्या कुंकुमालिप्तसुस्तनी । यस्या हस्ते चर्वणीयं दृश्यते हरिणार्पितम्
सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेली, छातीवर कुंकू लावलेली, तिच्या हातात हरिने अर्पण केलेले खाण्याचे काहीतरी दिसते.
वेणुवाद्यातिनिपुणा केशवस्य निषेवणी । कृष्णेन परितुष्टेन कदाचिद्गीतकर्मणि
वेणू वाजवण्यात कुशल, केशवाची सेवा करणारी, कधी कधी कृष्ण प्रसन्न झाला की ती गाण्याचे काम करते.
विन्यस्ता कंबुकंठेऽस्या भाति गुंजावलि शुभा । परोक्षेपि च कृष्णस्य कांतिभिश्च स्मरार्दिता
तिच्या शंखासारख्या गळ्यात सुंदर गुंजेच्या माळा शोभतात; कृष्ण नजरेआड असला तरी त्याच्या तेजाची ओढ तिला सतत लागून राहते.
सखीभिर्वादयंतीभिर्गायंती सुस्वरं परम् । नर्त्तयेत्प्रियवेषेण वेषयित्वा वधूमिमाम्
सखींसोबत वाद्ये वाजवत, गोड आवाजात गात, ती प्रिय वेषात या वधूला सजवून नाचवते.
वारंवारं च गोविंदं भावेनालिंग्य चुंबति । प्रियासौ सर्वगोपीनां कृष्णस्याप्यतिवल्लभा
ती पुन्हा पुन्हा गोविंदाला भक्तीने मिठी मारते, चुंबन देते; ती सर्व गोपींमध्ये प्रिय, आणि कृष्णालाही अत्यंत आवडती आहे.
श्वेतकेतोः सुतः कश्चिद्वेदवेदांगपारगः । सर्वमेव परित्यज्य प्रचंडं तप आस्थितः
श्वेतकेतूचा एक पुत्र, वेद आणि त्यांच्या शाखांमध्ये पारंगत, सर्व काही सोडून कठोर तपश्चर्या करू लागला.
मुरारेः सेवितपदां सुधामधुरनादिनीम् । गोविंदस्य प्रियां शक्तिं ब्रह्मरुद्रादिदुर्गमाम्
गोविंदाच्या प्रिय शक्तीचे, ज्यांचे पाय मुरारीने सेविले आहेत, ज्यांचा आवाज अमृतासारखा गोड आहे, आणि ब्रह्मा, रुद्र यांसारख्या देवतांना देखील जे अप्राप्य आहेत.
भजंतीमेकभावेन श्रियमेव मनोहराम् । ध्यायञ्जजाप सततं मंत्रमेकादशाक्षरम्
ज्यांनी एकचित्ताने फक्त मोहक श्रीचेच ध्यान केले, आणि नेहमी एकादश अक्षरी मंत्राचा जप केला.
हसितं सकलं कृत्वा बतमायेषु योजयन् । कांत्यादिभिर्हसंतीभिर्वासयंत्यभितो जगत्
जगातील सर्व गोष्टी आनंदी करून, त्या मायेच्या संबंधाने जोडून, सौंदर्य व इतर गुणांनी हसणाऱ्या दिव्यांनी ती साऱ्या जगात आनंद पसरवते.
वसंते वसतेत्येवं मंत्रार्थं चिंतयन्सदा । सोऽपि कल्पद्वयेनैव सिद्धोऽत्र जनिमाप्तवान्
'ती वसंत ऋतूत वास करते' या मंत्राचा अर्थ नेहमी ध्यानात ठेवून, त्याने दोन कल्पांच्या साधनेने या जन्मात सिद्धी प्राप्त केली.
सेयं बालायते पुत्री कृशांगी कुड्मलस्तनी । मुक्तावलिलसत्कंठी शुद्धकौशेयवासिनी
ती एक तरुणी मुलगी दिसते, नाजूक शरीराची, कळीसारखी उन्नत स्तन असलेली, मोत्यांच्या हाराने गळा सजलेली, आणि शुद्ध रेशमी वस्त्र परिधान केलेली.
मुक्ताच्छुरितमंजीरकंकणांगदमुद्रिका । बिभ्रती कुंडले दिव्ये अमृतस्राविणी शुभे
मोत्यांनी मढवलेली पैंजण, कंकण, अंगद आणि मुद्रिका घातलेली, अमृतधारांनी ओतप्रोत असलेली सुंदर दिव्य कुंडले तिने परिधान केली आहेत.