यासां कर्णेषु दृश्यंते ताटंका रश्मिदीपिताः । रत्नमाल्यानि कंठेषु रत्नपुष्पाणि वेणिषु
ज्यांच्या कानात तेजस्वी झुमके झळकत आहेत, गळ्यात रत्नांची माळा आहे, आणि वेणीत रत्नांची फुले शोभत आहेत.
मुनिः शुचिश्रवा नाम सुवर्णो नाम चापरः । कुशध्वजस्य ब्रह्मर्षेः पुत्रौ तौ वेदपारगौ
शुचिश्रवा नावाचा एक ऋषी आणि सुवर्ण नावाचा दुसरा, हे दोघेही कुशध्वज या ब्रह्मर्षीचे पुत्र होते आणि वेदांमध्ये पारंगत होते.
ऊर्ध्वपादौ तपो घोरं तेपतुस्त्र्यक्षरं मनुम् । ह्रीं हंस इति कृत्वैव जपंतौ यतमानसौ
त्यांनी पाय वर करून कठोर तप केला, 'ह्रीं हंस' हा त्र्यक्षरी मंत्र मन लावून जपला.
ध्यायंतौ गोकुले कृष्णं बालकं दशवार्षिकम् । कंदर्पसमरूपेण तारुण्यललितेन च
ते गोळ्यात श्रीकृष्णाचे दहा वर्षांचे बालरूप, मदनासारखे सुंदर आणि तारुण्याने भरलेले, मनात ध्यान करत होते.
पश्यंतीर्व्रजबिंबोष्ठीर्मोहयंतमनारतम् । तौ कल्पांते तनूं त्यक्त्वा लब्धवंतौ जनिं व्रजे
व्रजमधील स्त्रियांच्या तांबड्या ओठांकडे पाहत, त्यांच्या मनाला नेहमी मोहात टाकणारा, त्या दोघांनी युगाच्या शेवटी देह सोडून व्रजमध्ये जन्म मिळवला.
सुवीरनाम गोपस्य सुते परमशोभने । ययोर्हस्ते प्रदृश्येते सारिके शुभराविणी
सुवीर नावाच्या गोपाच्या सुंदर कन्या म्हणून, ज्यांच्या हातात शुभ पोपट आणि तेजस्वी राविणी दिसतात.
जटिलो जंघपूतश्च घृताशी कर्बुरेव च । चत्वारो मुनयो धन्या इहामुत्र च निःस्पृहाः
जटिला, जंघपूत, घृताशी आणि कर्बुर — हे चार धन्य ऋषी, या आणि त्या दोन्ही लोकांत शुद्ध आणि सर्व इच्छांपासून मुक्त होते.
केवलेनैकभावेन प्रपन्ना बल्लवीपतिम् । तेपुस्ते सलिले मग्ना जपंतो मनुमेव च
एकचित्त भक्तीने त्यांनी गोपींच्या नाथाला शरण जाऊन, पाण्यात बुडून मंत्राचा जप केला.
रमात्रयेण पुटितं स्मराद्यं तदशाक्षरम् । दध्युश्च गाढभावेन बल्लवीभिर्वने वने
त्यांनी प्रत्येक वनात गोपींसोबत गाढ भक्तीने ध्यान केले, आणि प्रेमाचा आरंभ करणारा, तीन रामांनी युक्त असा अविनाशी मंत्र जपला.
भ्रमंतं नृत्यगीताद्यैर्मानयंतं मनोहरम् । चंदनालिप्तसर्वांगं जपापुष्पावतंसकम्
तो नाच-गाण्याने सत्कार होत असताना, सर्वांना मोहून टाकणारा, संपूर्ण अंगाला चंदन लावलेला, जपाफुलांनी सजलेला फिरत होता.
कल्हारमालयावीतं नीलपीतपटावृतम् । कल्पत्रयांते जातास्ते गोकुले शुभलक्षणाः
कल्हारमाळांनी वेढलेला, निळ्या-पिवळ्या वस्त्रांनी झाकलेला, त्या युगाच्या शेवटी शुभ चिन्हांसह गोळ्यात जन्माला आले.
इमास्ताः पुरतो रम्या उपविष्टा नतभ्रुवः । यासां धर्मकृतान्येव वलयानि प्रकोष्ठके
या रम्य कन्या तुमच्या समोर बसलेल्या आहेत, ज्या नम्र भुवया झुकवून, आणि ज्यांच्या मनगटावर धर्माने मिळवलेली कडे आहेत.
विचित्राणि च रत्नाद्यैर्दिव्यमुक्ताफलादिभिः । मुनिर्दीर्घतपा नाम व्यासोऽभूत्पूर्वकल्पके
विविध रत्नांनी, दिव्य मोत्यांनी आणि इतर अलंकारांनी सजलेले, दीर्घतपा नावाचा एक ऋषी होता, जो पूर्वीच्या युगात व्यास होता.
तत्पुत्रः शुक इत्येव मुनिः ख्यातो वरः सुधीः । सोऽपि बालो महाप्राज्ञः सदैवानुस्मरन्पदम्
त्याचा पुत्र शुक नावाचा विख्यात आणि श्रेष्ठ ऋषी, बालपणापासूनच अत्यंत बुद्धिमान, नेहमी परमधामाचे स्मरण करणारा होता.
विहाय पितृमात्रादि कृष्णं ध्यात्वा वनं गतः । स तत्र मानसैर्दिव्यैरुपचारैरहर्निशम्
वडील-माय यांना मागे सोडून, कृष्णाचे ध्यान करत तो वनात गेला, आणि तिथे रात्रंदिवस दिव्य मनोभावाने पूजा केली.
अनाहारोऽर्चयद्विष्णुं गोपरूपिणमीश्वरम् । रमया पुटितं मंत्रं जपन्नष्टादशाक्षरम्
अन्न न घेता, त्याने गोरूप असलेल्या विष्णूचे पूजन केले, रामेने संयुक्त अठरा अक्षरी मंत्राचा जप केला.
दध्यौ परमभावेन हरिं हैमतरोरधः । हैममंडपिकायां च हेमसिंहासनोपरि
त्याने अत्यंत भक्तीभावाने हरिचे ध्यान केले, सोन्याच्या झाडाखाली, सोन्याच्या मंडपात, सोन्याच्या सिंहासनावर बसलेल्या हरिचे.
आसीनं हेमहस्ताग्रैर्दधानं हेमवंशिकाम् । दक्षिणेन भ्रामयंतं पाणिना हेमपंकजम्
तो सोन्याच्या हातात सोन्याची बासरी धरून बसला होता, आणि उजव्या हाताने सोन्याचे कमळ फिरवत होता.
हेमवर्णेष्टप्रियया परिकॢप्तांगचित्रकम् । हसंतमतिहर्षेण पश्यंतं निजमाश्रमम्
त्याचे अंग सोन्यासारख्या रंगाची प्रिय व्यक्तीने सुंदरपणे सजवले होते, तो मोठ्या आनंदाने हसत, स्वतःच्या आश्रमाकडे पाहत होता.
हर्षाश्रुपूर्णः पुलकाचितांगः प्रसीदनाथेति वदन्नथोच्चैः । दंडप्रणामाय पपात भूमौ संवेपमानस्त्रिजगद्विधातुः
आनंदाने डोळ्यात पाणी आले, अंगावर रोमांच उभे राहिले, 'प्रभु, कृपा करा!' असे मोठ्याने म्हणत तो तिन्ही जगाच्या सृष्टीकर्त्यापुढे थरथरत जमिनीवर साष्टांग पडला.
तं भक्तिकामं पतितं धरण्यामायासितोस्मीति वदंतमुच्चैः । दंडप्रणामस्य भुजौ गृहीत्वा पस्पर्श हर्षोपचितेक्षणेन
तो भक्तिभावाने जमिनीवर पडलेला, 'मी थकलो आहे' असे मोठ्याने म्हणत असताना, प्रभुने त्याचे हात पकडले आणि आनंदाने भरलेल्या नजरेने त्याला स्पर्श केला.
उवाच च प्रियारूपं लब्धवंतं शुकं हरिः । त्वं मे प्रियतमा भद्रे सदा तिष्ठ ममांतिके
हरिने प्रिय रूप प्राप्त केलेल्या शुकाला म्हटले, 'हे भाग्यवती, तू मला सर्वात प्रिय आहेस; नेहमी माझ्या जवळ रहा.'
मद्रूपं चिंतयंती च प्रेमास्पदमुपागता । द्वे च मुख्यतमे गोप्यौ समानवयसी शुभे
माझ्या रूपाचा विचार करत तू प्रेमाच्या ठिकाणी पोहोचलीस; आणि दोन श्रेष्ठ गोपी, वयाने सारख्या, हे सुंदरिनी.
एकव्रते एकनिष्ठे एकनक्षत्रनामनी । तप्तजांबूनदप्रख्या तत्रैवान्या तडित्प्रभा
एकाच व्रताची, एकाच भक्तीची, एकाच नक्षत्र नावाची, त्यातील एक तापलेल्या सोन्यासारखी तेजस्वी, तर दुसरी विजेसारखी चमकणारी.
एकानिद्रा यमाणाक्षी परा सौम्यायतेक्षणा । सोऽर्चयत्परया भक्त्या ते हरेः सव्यदक्षिणे
एक झोप न घेणारी, यमासारख्या डोळ्यांची, दुसरी सौम्य, मोठ्या डोळ्यांची; त्या दोघी हरिच्या डाव्या आणि उजव्या बाजूला उभ्या राहून अत्यंत भक्तीने पूजा करतात.
स कल्पांते तनुं त्यक्त्वा गोकुलेऽभून्महात्मनः । उपनंदस्य दुहिता नीलोत्पलदलच्छविः
कल्पाच्या शेवटी तिने देह सोडला आणि गोळुकात उपनंदाची कन्या म्हणून जन्म घेतला, तिचा रंग निळ्या कमळाच्या पाकळीसारखा होता.
सेयं श्रीकृष्णवनिता पीतशाटीपरिच्छदा । रक्तचोलिकया पूर्णा शातकुंभघटस्तनी
तीच श्रीकृष्णाची वधू, पिवळ्या वस्त्रांनी सजलेली, छाती सोन्याच्या कलशासारखी भरलेली, लाल ओढणीने पूर्ण झाकलेली.
दधाना रक्तसिंदूरं सर्वांगस्यावगुंठनम् । स्वर्णकुंडलविभ्राजद्गंडदेशां सुशोभनाम्
तिने संपूर्ण अंगावर लाल सिंदूर लावला आहे, तिच्या गालांवर सोन्याचे कुंडल चमकत आहेत.
स्वर्णपंकजमालाढ्या कुंकुमालिप्तसुस्तनी । यस्या हस्ते चर्वणीयं दृश्यते हरिणार्पितम्
सोन्याच्या कमळांच्या माळांनी सजलेली, छातीवर कुंकू लावलेली, तिच्या हातात हरिने अर्पण केलेले खाण्याचे काहीतरी दिसते.
वेणुवाद्यातिनिपुणा केशवस्य निषेवणी । कृष्णेन परितुष्टेन कदाचिद्गीतकर्मणि
वेणू वाजवण्यात कुशल, केशवाची सेवा करणारी, कधी कधी कृष्ण प्रसन्न झाला की ती गाण्याचे काम करते.