तदा मुनिः प्रहृष्टात्मा देवानाह्वयदद्भुतान् । ते सर्वे तत्क्षणात्प्राप्ताः स्वपरीवारसंवृताः
तेव्हा आनंदित मनाने त्या ऋषीने अद्भुत देवांना बोलावलं. त्या क्षणी सर्व देव आपल्या परिवारासह तिथे आले.
पार्वत्युवाच- यदाकर्णनमेतस्य ये वा पारिषदाः प्रभोः । तदहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व दयानिधे
पार्वती म्हणाली— हे प्रभो, हे कथा ऐकणारे आणि प्रभूचे सेवक यांच्याबद्दल मला ऐकायचं आहे. कृपया, दयामूर्ती, मला ते सांग.
ईश्वर उवाच। राधया सह गोविंदं स्वर्णसिंहासनेस्थितम् । पूर्वोक्तरूपलावण्यं दिव्यभूषांबरस्रजम्
ईश्वर म्हणाले— राधेसोबत गोविंद सोन्याच्या सिंहासनावर विराजमान आहेत. त्यांचं रूप, सौंदर्य, दिव्य दागिने, वस्त्रं आणि हार याने ते शोभून दिसतात.
त्रिभंगी मंजु सुस्निग्धं गोपीलोचनतारकम् । तद्बाह्ये योगपीठे च स्वर्णसिंहासनावृते
ते त्रिभंगी, म्हणजे तीन ठिकाणी वाकलेली सुंदर आणि कोमल मुद्रा धारण करून उभे आहेत. गोपींच्या नजरेत ते तारेसारखे आहेत. सिंहासनाच्या बाहेर योगपीठावरही ते सोन्याच्या सिंहासनाने वेढलेले आहेत.
प्रत्यंगरभसावेशाः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः । ललिताद्याः प्रकृत्यंशा मूलप्रकृतिराधिका
कृष्णाच्या मुख्य प्रियका, ललिता आणि इतर, त्यांच्या अंगाला बिलगलेल्या आहेत. त्या सर्व प्रकृतीचे अंश आहेत आणि राधिकाच मूळ प्रकृती आहे.
संमुखे ललिता देवी श्यामला वायुकोणके । उत्तरे श्रीमती धन्या ऐशान्यां श्रीहरिप्रिया
समोर ललिता देवी, वायव्य दिशेला श्यामला, उत्तरेला श्रीमती धान्या आणि ईशान्येला श्रीहरिप्रिया आहेत.
विशाखा च तथा पूर्वे शैब्या चाग्नौ ततः परम् । पद्मा च दक्षिणे पश्चान्नैर्ऋते क्रमशः स्थिताः
पूर्वेला विशाखा, आग्नेय दिशेला शैब्या, दक्षिणेला पद्मा आणि नैऋत्य दिशेला त्या अनुक्रमे आहेत.
योगपीठे केसराग्रे चारु चंद्रावती प्रिया । अष्टौ प्रकृतयः पुण्याः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः
योगपीठावर, सिंहाच्या अग्रभागी सुंदर चंद्रावती प्रिय आहे. या आठ प्रकृती पुण्यवान आणि कृष्णाच्या मुख्य प्रियका आहेत.
प्रधानप्रकृतिस्त्वाद्या राधा चंद्रावती समा । चंद्रावली चित्ररेखा चंद्रा मदनसुंदरी
राधा ही मुख्य प्रकृती आहे आणि ती चंद्रावतीसारखीच आहे. चंद्रावली, चित्ररेखा, चंद्रा आणि मदनसुंदरी ह्या देखील आहेत.
प्रिया च श्रीमधुमती चंद्ररेखा हरिप्रिया । षोडशाद्याः प्रकृतयः प्रधानाः कृष्णवल्लभाः
प्रिय, श्रीमधुमती, चंद्ररेखा आणि हरिप्रिया—या सोळा प्रकृती कृष्णाच्या मुख्य प्रियका आहेत.
वृंदावनेश्वरी राधा तथा चंद्रावली प्रिया । अभिन्नगुणलावण्य सौंदर्याश्चारुलोचनाः
वृंदावनाची अधीशा राधा आणि तिची प्रिय सखी चंद्रावली, या दोघीही एकसारख्या गुणांनी आणि सौंदर्याने नटलेल्या आहेत. त्यांचे रूप मोहक असून त्यांची डोळे फार सुंदर आहेत.
मनोहरा मुग्धवेषाः किशोरीवयसोज्ज्वलाः । अग्रेतनास्तथा चान्या गोपकन्याः सहस्रशः
त्या दोघींसमोर असंख्य गोपी मुली उभ्या आहेत. त्या सर्व मोहक वेशात, तरुण वयाच्या तेजाने उजळून निघालेल्या आणि अत्यंत आकर्षक आहेत.
शुद्धकांचनपुंजाभाः सुप्रसन्नाः सुलोचनाः । तद्रूपहृदयारूढास्तदाश्लेष समुत्सुकाः
त्या सर्व गोपी शुद्ध सोन्यासारख्या तेजस्वी, प्रसन्न आणि सुंदर डोळ्यांच्या आहेत. त्यांचे मन आणि रूप त्याच्यामध्ये एकरूप झाले असून त्याच्या मिठीची आतुरतेने वाट पाहत आहेत.
श्यामामृतरसे मग्नाः स्फुरत्तद्भावमानसाः । नेत्रोत्पलार्चिते कृष्णपादाब्जेऽपितचेतसः
त्या सर्व कृष्णाच्या श्याम सुंदरतेच्या अमृतात बुडालेल्या आहेत. त्यांचे मन त्याच्या भावनेने भरलेले आहे. त्यांच्या कमळासारख्या डोळ्यांनी कृष्णाच्या कमळपदांची पूजा करीत, त्यांचे चित्त त्याच्यावर स्थिर झाले आहे.
श्रुतिकन्यास्ततो दक्षे सहस्रायुतसंयुताः । जगन्मुग्धीकृताकारा हृद्वर्तिकृष्णलालसाः
मग उजव्या बाजूला, हजारो वेदकन्या उभ्या आहेत. त्यांचे रूप संपूर्ण जगाला मोहवून टाकणारे आहे आणि त्यांच्या हृदयात कृष्णाची ओढ आहे.
नानासत्वस्वरालापमुग्धीकृतजगत्त्रयाः । तत्र गूढरहस्यानि गायंत्यः प्रेमविह्वलाः
त्यांच्या विविध मधुर स्वरांनी तीनही लोक मोहून जातात. त्या सर्व प्रेमाने भारावून जाऊन, गुप्त आणि रहस्यपूर्ण गीते गात आहेत.
देवकन्यास्ततः सव्ये दिव्यवेषारसोज्ज्वलाः । नानावैदिग्ध्यनिपुणा दिव्यभावभरान्विताः
मग डाव्या बाजूला, दिव्य वेशात आणि तेजाने झळकणाऱ्या देवकन्या उभ्या आहेत. त्या विविध कलांमध्ये कुशल असून, दिव्य भावनांनी परिपूर्ण आहेत.
सौंदर्यातिशयेनाढ्याः कटाक्षातिमनोहराः । निर्लज्जास्तत्र गोविंदे तदंगस्पर्शनोद्यताः
त्या सर्व सौंदर्याने परिपूर्ण असून, त्यांचे कटाक्ष फारच मनमोहक आहेत. त्या निर्लज्जपणे गोविंदाजवळ येतात आणि त्याच्या स्पर्शासाठी आतुर झालेल्या आहेत.
तद्भावमग्नमनसः स्मितसाचि निरीक्षणाः । मंदिरस्य ततो बाह्ये प्रियया विशदावृते
त्यांचे मन त्याच्यामध्ये पूर्णपणे गुंतले आहे. त्या हसत हसत कडेने पाहतात. सभामंडपाच्या बाहेर, प्रियांनी वेढलेले आहेत.
समानवेषवयसः समानबलपौरुषाः । समानगुणकर्माणः समानाभरणप्रियाः
त्यांचा पोशाख, वय, बळ आणि शौर्य सारखेच आहेत. त्यांचे गुण, कृत्ये आणि दागिन्यांची आवडही एकसारखीच आहे.
समानस्वरसंगीत वेणुवादनतत्पराः । श्रीदामा पश्चिमे द्वारे वसुदामा तथोत्तरे
त्यांचा आवाज आणि गाणेही सारखेच आहे. ते सर्व वेणू वाजवण्यात मग्न आहेत. पश्चिम दरवाजावर श्रीदामा, उत्तरेस वसुदामा उभा आहे.
सुदामा च तथा पूर्वे किंकिणी चापि दक्षिणे । तद्बाह्ये स्वर्णपीठे च सुवर्णमंदिरावृते
पूर्व दरवाजावर सुदामा आणि दक्षिणेला किंकिणी उभा आहे. त्यांच्या बाहेर, सोन्याच्या सिंहासनावर, सुवर्णमहालाने वेढलेले आहेत.
स्वर्णवेद्यंतरस्थे तु स्वर्णाभरणभूषिते । स्तोककृष्णं सुभद्राद्यैर्गोपालैरयुतायुतैः
आत, सोन्याच्या वेदिकेवर, सोन्याच्या दागिन्यांनी सजलेला, तिथे स्तोककृष्ण, सुभद्रा आणि असंख्य गोपाळ आहेत.
शृंगवीणावेणुवेत्रवयोवेषाकृतिस्वरैः । तद्गुणध्यानसंयुक्तैर्गायद्भिरपि विह्वलैः
शृंग, वीणा, वेणू, काठी, तरुण वेश, पोशाख आणि स्वर यांनी सजलेले, त्याच्या गुणध्यानात मग्न होऊन, ते सर्व भावनेने गात आहेत.
चित्रार्पितैश्चित्ररूपैः सदानंदाश्रुवर्षिभिः । पुलकाकुलसर्वांगैर्योगींद्रैरिव विस्मितैः
विचित्र अर्पणांनी आणि सुंदर रूपांनी, ते नेहमी आनंदाश्रू ढाळतात. त्यांच्या सर्व अंगावर रोमांच उभे राहतात आणि ते मोठ्या योग्यांप्रमाणे आश्चर्यचकित झाले आहेत.
क्षरत्ययोभिर्गोविंदैरसंख्यातैरुपावृतम् । तद्बाह्ये स्वर्णप्राकारे कोटिसूर्यसमुज्जवले
ते असंख्य गोविंदांनी वेढलेले आहेत, जे वितळलेल्या धातूसारखे तेजस्वी आहेत. त्यांच्या बाहेर, कोटी सूर्यांच्या तेजासारखा सोन्याचा भिंत आहे.
चतुर्दिक्षुमहोद्यानं मंजुसौरभमोहिते । पश्चिमे संमुखे श्रीमत्पारिजातद्रुमाश्रये
चारही दिशांना मोठमोठी बागा आहेत, ज्या मधुर सुगंधाने मोहवून टाकतात. पश्चिमेस, समोर, श्रीमंत पारिजात वृक्ष आहे.
तदधस्तु स्वर्णपीठे स्वर्णमंडनमंडिते । तन्मध्ये मणिमाणिक्य दिव्यसिंहासनोज्ज्वले
त्या वृक्षाखाली, सोन्याच्या सिंहासनावर, सोन्याच्या अलंकारांनी सजवलेले, त्याच्या मध्यभागी मणी आणि माणक्यांनी झळकणारे दिव्य सिंहासन आहे.
तत्रोपरि परानंदं वासुदेवं जगत्प्रभुम् । त्रिगुणातीतचिद्रूपं सर्वकारणकारणम्
त्या सर्वांच्या वर परमआनंदमय वासुदेव, जगाचा स्वामी, जो तीन गुणांच्या पलीकडचा, शुद्ध चैतन्यस्वरूप आणि सर्व कारणांचा मूळ आहे.
इंद्रनीलघनश्यामं नीलकुंचितकुंतलम् । पद्मपत्रविशालाक्षं मकराकृतिकुंडलम्
तो पावसाळी मेघासारखा गडद निळा, निळ्या वळवळणाऱ्या केसांचा, कमळाच्या पाकळीसारखी मोठी डोळ्यांची आणि मकराच्या आकारातील कुंडलांनी शोभलेला आहे.