रामस्तदा यज्ञमध्ये शुशुभे सीतया सह । तारयानुगतो यद्वच्छशीव शरदुत्प्रभः
त्या वेळी, यज्ञाच्या मध्यभागी राम सीतेसह शोभून दिसत होता, जणू शरद ऋतूतील चंद्र तारकांसह तेजस्वी दिसतो.
प्रयोगमकरोत्तत्र काले प्राप्ते मनोरमे । वैदेह्या धर्मचारिण्या सर्वपापापनोदनम्
योग्य आणि आनंददायक वेळी, रामाने तिथे वैदेहीसह असा विधी केला, जो सर्व पापांचा नाश करणारा होता.
सीतया सहितं रामं प्रसक्तं यज्ञकर्मणि । निरीक्ष्य जहृषुस्तत्र कौतुकेन समन्विताः
राम आणि सीता यज्ञकर्मात पूर्णपणे मग्न असलेले पाहून, तेथे उपस्थित सर्वजण आश्चर्य आणि आनंदाने भरून गेले.
वसिष्ठं प्राह सुमतिं रामस्तत्र क्रतौ वरे । किं कर्तव्यं मया स्वामिन्नतः परमवश्यकम्
त्या महान यज्ञात, रामाने आदराने वसिष्ठांना विचारले, "स्वामी, आता पुढे मला काय करावे लागेल?"
रामस्य वचनं श्रुत्वा गुरुः प्राह महामतिः । ब्राह्मणानां प्रकर्तव्या पूजा संतोषकारिका
रामाचे बोल ऐकून, बुद्धिमान गुरु म्हणाले, "ब्राह्मणांना संतुष्ट करणारी पूजा आणि दान करणे आवश्यक आहे."
मरुत्तेन क्रतुः सृष्टः पूर्वं संभारसंभृतः । ब्राह्मणास्तत्र वित्ताद्यैस्तोषिता अभवंस्तदा
पूर्वी मरुत्त राजाने सर्व सामग्री गोळा करून यज्ञ केला होता आणि तिथे ब्राह्मणांना विपुल संपत्तीने संतुष्ट केले होते.
अत्यंतं वित्तसंभारं नेतुं विप्राशकन्नहि । प्राक्षिपन्हिमवद्देशे वित्तभारासहा द्विजाः
ती प्रचंड संपत्ती ब्राह्मणांना वाहून नेता आली नाही; भार सहन न झाल्याने, त्यांनी ती हिमालयाच्या प्रदेशात टाकली.
तस्मात्त्वमपि राजाग्र्य लक्ष्मीवान्नृपसत्तम । देहि दानादि विप्रेभ्यो यथा स्यात्प्रीतिरुत्तमा
म्हणून, हे राजश्रेष्ठ, तूही लक्ष्मीसमृद्ध असलेला राजा म्हणून, ब्राह्मणांना दान दे, जेणेकरून त्यांना श्रेष्ठ समाधान मिळेल.
एतच्छ्रुत्वा स राजाग्र्यः पूज्यं मत्वा घटोद्भवम् । प्रथमं पूजयामास ब्रह्मपुत्रं तपोधनम्
हे ऐकून, तो श्रेष्ठ राजा घडातून जन्मलेला ब्रह्मपुत्र, तपस्वी ऋषी आदराने पूजनीय आहे असे समजून, प्रथम त्याची पूजा करू लागला.
अनेकरत्नसंभारैः स्वर्णभारैरनेकधा । देशैर्जनैः परिवृतैरत्यंतप्रीतिदायकैः
त्याने अनेक प्रकारच्या मौल्यवान रत्नांनी, सोन्याच्या राशीने आणि विविध देशांतून आलेल्या लोकांनी वेढलेले, अत्यंत आनंद देणारी पूजा केली.
अगस्त्यं पूजयामास सपत्नीकं मनोरमम् । तथैव रत्नैः स्वर्णैश्च देशैश्च विविधैरपि
त्याने अगस्ती ऋषी व त्यांची सुंदर पत्नी यांचीही तशीच रत्नांनी, सोन्याने आणि विविध देशांतील भेटवस्तूंनी पूजा केली.
व्यासं सत्यवतीपुत्रं तथैव समपूजयत् । च्यवनं भार्यया साकं सुरत्नैः समपूजयत्
त्याने सत्यवतीपुत्र व्यास आणि च्यवन ऋषी व त्यांच्या पत्नीचीही सुंदर रत्नांनी तशीच पूजा केली.
अन्यानपि मुनीन्सर्वानृत्विजस्तपसां निधीन् । पूजयामास रत्नौघैः स्वर्णभारैरनेकधा
त्याने इतर सर्व ऋषी, यजमान आणि तपस्वी मंडळी यांचीही अनेक प्रकारच्या रत्नांच्या राशी व सोन्याच्या ढिगाऱ्यांनी पूजा केली.
अदात्तदा क्रतौ रामो विप्रेभ्यो भूरिदक्षिणाम् । लक्षंलक्षं सुवर्णस्य प्रत्येकं त्वग्रजन्मने
त्या यज्ञात रामाने ब्राह्मणांना भरपूर दक्षिणा दिली—प्रत्येकाच्या योग्यतेनुसार त्याला लक्ष-लक्ष सोन्याच्या वस्तू दिल्या.
दीनांधकृपणेभ्यश्च ददौ दानमनेकधा । यथासंतोषविहितैर्वित्तै रत्नैर्मनोहरैः
त्याने गरीब, अंध आणि दीन लोकांना त्यांच्या समाधानानुसार मनमोहक रत्नांनी व संपत्तीने अनेक प्रकारची दानं दिली.
वासांसि च विचित्राणि भोजनानि मृदूनि च । तत्र प्रादाद्यथाशास्त्रं सर्वेषां प्रीतिदायकम्
त्याने सर्वांना शास्त्रानुसार सुंदर वस्त्रे व मऊ, स्वादिष्ट अन्न दिले, ज्यामुळे सर्वांना आनंद मिळाला.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं सर्वसत्त्वोपबृंहितम् । अत्यंतमभवद्धृष्टं पुरं पुंस्त्रीसमावृतम्
ते शहर आनंदी व समृद्ध लोकांनी, सर्व जीवांनी फुलून गेले आणि स्त्री-पुरुषांनी गजबजलेले, अत्यंत आनंदी झाले.
दानं ददंतं सर्वेषां वीक्ष्य कुंभोद्भवो मुनिः । अत्यंतपरमप्रीतिं ययौ क्रतुवरे द्विजः
राजा सर्वांना दान देताना पाहून, घटातून जन्मलेला तो ऋषी त्या महान यज्ञात अत्यंत आनंदित झाला.
तदाभिषेकस्नानार्थं पानीयममृतोपमम् । आनेतुं च चतुःषष्टि नृपान्सस्त्रीन्समाह्वयत्
मग अभिषेकस्नानासाठी अमृतासारखे पाणी आणण्यासाठी त्याने चौसष्ट राजे व त्यांच्या पत्नीना बोलावले.
रामस्तु सीतया सार्द्धमानेतुमुदकं ययौ । घटेन स्वर्णवर्णेन सर्वालंकारशोभया
राम आणि सीता दोघे मिळून सर्व अलंकारांनी सजवलेल्या सोन्याच्या कलशात पाणी आणायला गेले.
सौमित्रिरप्यूर्मिलया मांडव्या भरतो नृपः । शत्रुघ्नः श्रुतकीर्त्या च कांतिमत्या च पुष्कलः
सुमित्रापुत्र लक्ष्मण उर्मिला सोबत, राजा मांडव्य, भरत, शत्रुघ्न, श्रुतकीर्ती, कांतीमती आणि पुष्कळही गेले.
सुबाहुः सत्यवत्या च सत्यवान्वीरभूषया । सुमदस्तत्र सत्कीर्त्या राज्ञ्या च विमलो नृपः
सुबाहू सत्यवतीसोबत, सत्यवान वीरभूषा सोबत, सुमद सत्कीर्ती सोबत आणि राजा विमल आपल्या राणीबरोबर तिथे होते.
राजावीरमणिस्तत्र श्रुतवत्या मनोज्ञया । लक्ष्मीनिधिः कोमलया रिपुतापोंगसेनया
राजा वीरमणि मनोहारी श्रुतवतीसोबत, लक्ष्मीनिधी कोमलासोबत आणि रिपुताप ओंगसेनासोबत तिथे होते.
विभीषणो महामूर्त्या प्रतापाग्र्यः प्रतीतया । उग्राश्वः कामगमया नीलरत्नोधिरम्यया
विभीषण प्रतितासोबत, तेजस्वी आणि महान रूपाचा; उग्राश्व कामगमासोबत; नीलरत्नोढी रम्यासोबत तिथे होते.
सुरथः सुमनोहार्या तथा मोहनया कपिः । इत्यादीन्नृपतीन्विप्रो वसिष्ठः प्राहिणोन्मुनिः
सुरथ सुमनोहार्येसोबत, तसेच माकड मोहनही; असे अनेक राजे वसीष्ठ ऋषींनी पाठवले.
वसिष्ठः सरयूं गत्वा शिवपुण्यजलाप्लुताम् । उदकं मंत्रयामास वेदमंत्रेण मंत्रवित्
मंत्रज्ञ वसीष्ठ सरयू नदीवर गेले, जिथे शिवाच्या पवित्र जलाने ती पावन झाली होती, आणि वेदमंत्रांनी त्या पाण्याचे पूजन केले.
पयः पुनीह्यमुं वाहमुदकेन मनोहृता । यज्ञार्थं रामचंद्रस्य सर्वलोकैकरक्षितुः
हे मनाला आनंद देणाऱ्या पाण्याने या उत्तम घोड्याचे शुद्धीकरण करा, कारण सर्व लोकांचे एकमेव रक्षक असलेल्या रामचंद्रांच्या यज्ञासाठी हे आवश्यक आहे.
उदकं तन्मुनिस्पृष्टं सर्वे रामादयो नृपाः । आजह्रुर्मंडपतले विप्रवर्यैरुपस्तुते
राम आणि इतर सर्व राजांनी, त्या ऋषीच्या स्पर्शाने पावन झालेले पाणी, ब्राह्मणांच्या स्तुतीमध्ये, मंडपात आणले.
पयोभिर्निर्मलैः स्नाप्य वाजिनं क्षीरसन्निभम् । मंत्रेण मंत्रयामास राम हस्तेन कुंभजः
कुंभजाच्या हाताने, मंत्र उच्चारून, दूधासारखा शुभ्र असलेल्या त्या घोड्याला शुद्ध पाण्याने स्नान घातले.
पुनीहि मां महावाह अस्मिन्ब्रह्मसमाकुले । त्वन्मेधेनाखिला देवाः प्रीणंतु परितोषिताः
महाबलाढ्य अश्वा, या ब्राह्मणांनी भरलेल्या सभेत मला शुद्ध कर. तुझ्या यज्ञामुळे सर्व देवता सर्वत्र संतुष्ट होवोत.