तापसीः सकला नत्वा मुनींश्च निगमोज्ज्वलान् । रामं स्मरंती मनसा रथे स्थित्वागमत्पुरीम्
तीने सर्व तपस्विनी स्त्रियां आणि वेदज्ञानाने तेजस्वी असलेल्या ऋषींना वंदन केले. मनात रामाचा स्मरण करत, ती रथावर बसून नगराकडे निघाली.
क्रमेण नगरीं प्राप्ता महार्हाभरणान्विता । सरयूं सरितं प्राप यत्र रामः स्वयं स्थितः
हळूहळू ती नगरात पोहोचली, तिच्या अंगावर मौल्यवान दागिने झळकत होते. मग ती सरयू नदीवर आली, जिथे राम स्वतः उपस्थित होता.
रथादुत्तीर्य ललिता लक्ष्मणेन समन्विता । रामस्य पादयोर्लग्ना पतिव्रतपरायणा
ललिता, लक्ष्मणासोबत रथातून खाली उतरली आणि पतीवर निष्ठा असलेली ती रामाच्या पायांवर लीन झाली.
रामस्तामागतां दृष्ट्वा जानकीं प्रेमविह्वलाम् । साध्वि त्वया सहेदानीं कुर्वे यज्ञसमापनम्
रामाने प्रेमाने भरलेल्या जानकीला येताना पाहिले आणि म्हणाला, "साध्वी, आता तुझ्या उपस्थितीत मी यज्ञाची पूर्णता करतो."
वाल्मीकिं सा नमस्कृत्य तथान्यान्विप्रसत्तमान् । जगाम मातृपदयोः सन्नतिं कर्तुमुत्सुका
तीने वाल्मीकी आणि इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणांना वंदन केले आणि मग आईच्या पायांवर वाकून नमस्कार करण्यासाठी उत्सुकतेने गेली.
कौशल्या तामथायांतीं वीरसूं जानकीं प्रियाम् । आशीर्भिरभिसंयुज्य ययौ हर्षमनेकधा
कौसल्या, आपल्या वीरपुत्राची आई असलेल्या प्रिय जानकीला येताना पाहून, तिला आशीर्वाद दिला आणि मनात अपार आनंद भरला.
कैकेयीपदयोर्नम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् । भर्त्रा सह चिरं जीव सपुत्रेत्याशिषं व्यधात्
कैकेयीने, वैदेहीकन्या तिच्या पायांवर वाकलेली पाहून, तिला 'पती आणि पुत्रांसह दीर्घायुष्य लाभो' असा आशीर्वाद दिला.
सुमित्रा स्वपदेनम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् । आशिषं व्यदधात्तस्याः पुत्रपौत्रप्रदायिनीम्
सुमित्रेने, वैदेहीकन्या तिच्या पायांवर वाकलेली पाहून, तिला पुत्र आणि नातवंडे मिळावीत असा आशीर्वाद दिला.
सीता ताः सर्वतो नत्वा रामचंद्र प्रिया सती । परमं हर्षमापन्ना बभूव किल वाडव
रामचंद्राची प्रिय आणि पतिव्रता सीता, त्या सर्व स्त्रियांना वंदन करून, परम आनंदाने उजळून गेली.
समागतां वीक्ष्य पत्नीं रामचंद्रस्य कुंभजः । सुवर्णपत्नीं धिक्कृत्य तामधाद्धर्मचारिणीम्
रामचंद्राची पत्नी पुन्हा एकत्र आल्याचे पाहून, अगस्त्य ऋषीने सुवर्णमूर्तीला नाकारून, धर्मनिष्ठ सीतेला स्वीकारले.
रामस्तदा यज्ञमध्ये शुशुभे सीतया सह । तारयानुगतो यद्वच्छशीव शरदुत्प्रभः
त्या वेळी, यज्ञाच्या मध्यभागी राम सीतेसह शोभून दिसत होता, जणू शरद ऋतूतील चंद्र तारकांसह तेजस्वी दिसतो.
प्रयोगमकरोत्तत्र काले प्राप्ते मनोरमे । वैदेह्या धर्मचारिण्या सर्वपापापनोदनम्
योग्य आणि आनंददायक वेळी, रामाने तिथे वैदेहीसह असा विधी केला, जो सर्व पापांचा नाश करणारा होता.
सीतया सहितं रामं प्रसक्तं यज्ञकर्मणि । निरीक्ष्य जहृषुस्तत्र कौतुकेन समन्विताः
राम आणि सीता यज्ञकर्मात पूर्णपणे मग्न असलेले पाहून, तेथे उपस्थित सर्वजण आश्चर्य आणि आनंदाने भरून गेले.
वसिष्ठं प्राह सुमतिं रामस्तत्र क्रतौ वरे । किं कर्तव्यं मया स्वामिन्नतः परमवश्यकम्
त्या महान यज्ञात, रामाने आदराने वसिष्ठांना विचारले, "स्वामी, आता पुढे मला काय करावे लागेल?"
रामस्य वचनं श्रुत्वा गुरुः प्राह महामतिः । ब्राह्मणानां प्रकर्तव्या पूजा संतोषकारिका
रामाचे बोल ऐकून, बुद्धिमान गुरु म्हणाले, "ब्राह्मणांना संतुष्ट करणारी पूजा आणि दान करणे आवश्यक आहे."
मरुत्तेन क्रतुः सृष्टः पूर्वं संभारसंभृतः । ब्राह्मणास्तत्र वित्ताद्यैस्तोषिता अभवंस्तदा
पूर्वी मरुत्त राजाने सर्व सामग्री गोळा करून यज्ञ केला होता आणि तिथे ब्राह्मणांना विपुल संपत्तीने संतुष्ट केले होते.
अत्यंतं वित्तसंभारं नेतुं विप्राशकन्नहि । प्राक्षिपन्हिमवद्देशे वित्तभारासहा द्विजाः
ती प्रचंड संपत्ती ब्राह्मणांना वाहून नेता आली नाही; भार सहन न झाल्याने, त्यांनी ती हिमालयाच्या प्रदेशात टाकली.
तस्मात्त्वमपि राजाग्र्य लक्ष्मीवान्नृपसत्तम । देहि दानादि विप्रेभ्यो यथा स्यात्प्रीतिरुत्तमा
म्हणून, हे राजश्रेष्ठ, तूही लक्ष्मीसमृद्ध असलेला राजा म्हणून, ब्राह्मणांना दान दे, जेणेकरून त्यांना श्रेष्ठ समाधान मिळेल.
एतच्छ्रुत्वा स राजाग्र्यः पूज्यं मत्वा घटोद्भवम् । प्रथमं पूजयामास ब्रह्मपुत्रं तपोधनम्
हे ऐकून, तो श्रेष्ठ राजा घडातून जन्मलेला ब्रह्मपुत्र, तपस्वी ऋषी आदराने पूजनीय आहे असे समजून, प्रथम त्याची पूजा करू लागला.
अनेकरत्नसंभारैः स्वर्णभारैरनेकधा । देशैर्जनैः परिवृतैरत्यंतप्रीतिदायकैः
त्याने अनेक प्रकारच्या मौल्यवान रत्नांनी, सोन्याच्या राशीने आणि विविध देशांतून आलेल्या लोकांनी वेढलेले, अत्यंत आनंद देणारी पूजा केली.
अगस्त्यं पूजयामास सपत्नीकं मनोरमम् । तथैव रत्नैः स्वर्णैश्च देशैश्च विविधैरपि
त्याने अगस्ती ऋषी व त्यांची सुंदर पत्नी यांचीही तशीच रत्नांनी, सोन्याने आणि विविध देशांतील भेटवस्तूंनी पूजा केली.
व्यासं सत्यवतीपुत्रं तथैव समपूजयत् । च्यवनं भार्यया साकं सुरत्नैः समपूजयत्
त्याने सत्यवतीपुत्र व्यास आणि च्यवन ऋषी व त्यांच्या पत्नीचीही सुंदर रत्नांनी तशीच पूजा केली.
अन्यानपि मुनीन्सर्वानृत्विजस्तपसां निधीन् । पूजयामास रत्नौघैः स्वर्णभारैरनेकधा
त्याने इतर सर्व ऋषी, यजमान आणि तपस्वी मंडळी यांचीही अनेक प्रकारच्या रत्नांच्या राशी व सोन्याच्या ढिगाऱ्यांनी पूजा केली.
अदात्तदा क्रतौ रामो विप्रेभ्यो भूरिदक्षिणाम् । लक्षंलक्षं सुवर्णस्य प्रत्येकं त्वग्रजन्मने
त्या यज्ञात रामाने ब्राह्मणांना भरपूर दक्षिणा दिली—प्रत्येकाच्या योग्यतेनुसार त्याला लक्ष-लक्ष सोन्याच्या वस्तू दिल्या.
दीनांधकृपणेभ्यश्च ददौ दानमनेकधा । यथासंतोषविहितैर्वित्तै रत्नैर्मनोहरैः
त्याने गरीब, अंध आणि दीन लोकांना त्यांच्या समाधानानुसार मनमोहक रत्नांनी व संपत्तीने अनेक प्रकारची दानं दिली.
वासांसि च विचित्राणि भोजनानि मृदूनि च । तत्र प्रादाद्यथाशास्त्रं सर्वेषां प्रीतिदायकम्
त्याने सर्वांना शास्त्रानुसार सुंदर वस्त्रे व मऊ, स्वादिष्ट अन्न दिले, ज्यामुळे सर्वांना आनंद मिळाला.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं सर्वसत्त्वोपबृंहितम् । अत्यंतमभवद्धृष्टं पुरं पुंस्त्रीसमावृतम्
ते शहर आनंदी व समृद्ध लोकांनी, सर्व जीवांनी फुलून गेले आणि स्त्री-पुरुषांनी गजबजलेले, अत्यंत आनंदी झाले.
दानं ददंतं सर्वेषां वीक्ष्य कुंभोद्भवो मुनिः । अत्यंतपरमप्रीतिं ययौ क्रतुवरे द्विजः
राजा सर्वांना दान देताना पाहून, घटातून जन्मलेला तो ऋषी त्या महान यज्ञात अत्यंत आनंदित झाला.
तदाभिषेकस्नानार्थं पानीयममृतोपमम् । आनेतुं च चतुःषष्टि नृपान्सस्त्रीन्समाह्वयत्
मग अभिषेकस्नानासाठी अमृतासारखे पाणी आणण्यासाठी त्याने चौसष्ट राजे व त्यांच्या पत्नीना बोलावले.
रामस्तु सीतया सार्द्धमानेतुमुदकं ययौ । घटेन स्वर्णवर्णेन सर्वालंकारशोभया
राम आणि सीता दोघे मिळून सर्व अलंकारांनी सजवलेल्या सोन्याच्या कलशात पाणी आणायला गेले.