स कौशिकेन मिथिलां प्राप्स्यते भ्रातृसंयुतः । धनुष्पाणिस्तदा दृष्ट्वा दुर्ग्राह्यमन्यभूभुजाम्
तो आपल्या भावांसह विश्वामित्रासोबत मिथिलेला जाईल; त्याच्या हातातले धनुष्य पाहून, जे इतर राजांना मिळवता येत नाही, सर्वजण अचंबित होतील.
धनुर्भंक्त्वा जनकजां प्राप्स्यते सुमनोहराम् । तया सह महद्राज्यं करिष्यति श्रुतं वरे
धनुष्य तोडून तो जनकाची सुंदर कन्या जिंकेल; तिच्यासह तो मोठे राज्य करील, असे ऐकले आहे, हे श्रेष्ठा.
एतदन्यच्च तत्रस्थैः श्रुतमस्माभिरुद्गतैः । कथितं तव चार्वंगि मुंचावां गंतुकामुकौ
तेथे आम्ही जे काही ऐकले, ते सर्व आणि इतरही गोष्टी तुला सांगितल्या आहेत, हे सुंदर अंगवाली; आता आम्ही निघू इच्छितो.
इति वाक्यं तयोर्धृत्वा श्रोत्रयोः सुमनोहरम् । पुनरेवजगादेदं वाक्यं पक्षियुगं प्रति
ती गोड वाक्ये आपल्या कानात साठवून, तिने पुन्हा त्या पक्षी जोडप्याशी हे शब्द बोलले.
स रामः कुत्र वर्तेत कस्य पुत्रः कथं तु ताम् । परिग्रहीष्यति वरः कीदृग्रूपधरो नरः
तो राम कुठे राहतो, तो कोणाचा मुलगा आहे, आणि तो तिला पत्नी म्हणून कसा स्वीकारेल? तो श्रेष्ठ पुरुष कसा दिसेल?
मया पृष्टमिदं सर्वं कथयंतु यथातथम् । पश्चात्सर्वं करिष्यामि प्रियं युष्मन्मनोहरम्
मी विचारलेले हे सर्व तू जसे आहेस तसे सांग; नंतर मी तुमच्या दोघांना आवडेल असे सर्व काही करीन.
तच्छ्रुत्वा तां तु कामेन पीडितां वीक्ष्य सा शुकी । जानकीं हृदये ज्ञात्वा पपाठ पुरतस्ततः
हे ऐकून, आणि तिला कामाने व्याकुळ पाहून, त्या मादी शुकीने आपल्या हृदयात जानकीला जाणून तिच्यासमोर पठण केले.
सूर्यवंशध्वजो धीमान्राजा पंक्तिरथो बली । यं देवाः श्रित्य सर्वारीन्विजेष्यंति च सर्वशः
सूर्यवंशाचा ध्वज असलेला, बुद्धिमान आणि बलवान, पंक्तिरथ नावाचा राजा होईल; ज्याच्यावर देवता सर्व शत्रूंवर विजय मिळवण्यासाठी विसंबतील.
तस्य भार्यात्रयं भावि शक्रमोहनरूपधृक् । तस्मिन्नपत्य चातुष्कं भविष्यति बलोन्नतम्
त्याला तीन पत्नी असतील, ज्या इंद्रालाही मोहून टाकतील इतक्या सुंदर असतील; त्याच्याकडे चार बलवान पुत्र जन्माला येतील.
सर्वेषामग्रजो रामो भरतस्तदनुस्मृतः । लक्ष्मणस्तदनु श्रीमाञ्छत्रुघ्नः सर्वतो बली
त्यात राम सर्वात मोठा असेल, त्यानंतर भरत; मग लक्ष्मण, तेजस्वी, आणि सर्व बाजूंनी बलवान शत्रुघ्न.
रघुनाथ इति ख्यातिं गमिष्यति महामनाः । तेषामनंतनामानि रामस्य बलिनः सखि
तो महान मनाचा असून रघुनाथ म्हणून प्रसिद्ध होईल; हे आहेत रामाचे असंख्य नावं, हे सखे, तो बलवान आहे.
पद्मकोश इव शोभनं मुखं । पंकजाभनयने सुदीर्घके । उन्नता पृथुमनोहरा नसा । वल्गुसंगत मनोहरे भ्रुवौ
त्याचे मुख कमळाच्या कळीप्रमाणे सुंदर आहे; त्याचे डोळे कमळासारखे लांब आहेत; त्याचा नाक उंच, रुंद आणि आकर्षक आहे; त्याच्या भुवया सुंदर, नीट जुळलेल्या आणि मन मोहून टाकणाऱ्या आहेत.
जानुलंबित मनोहरौ भुजौ । कंबुशोभिगलकोऽतिह्रस्वकः । सत्कपाटतलविस्तृतश्रिकं । वक्ष एतदमलं सलक्ष्मकम्
त्याचे भुज दोनही गुडघ्यापर्यंत लांब आणि आकर्षक आहेत; त्याचा गळा शंखासारखा उजळ आहे आणि फारच लहान आहे; त्याचे छाती रुंद, तेजस्वी, शुभ चिन्हांनी युक्त, निर्मळ आणि तेजस्वी आहे.
शोभनोरुकटिशोभया युतं । जानुयुग्मममलं स्वसेवितम् । पादपद्ममखिलैर्निजैः सदा । सेवितं रघुपतिं सुशोभनम्
त्याच्या मांड्या आणि कटी सुंदर आहेत; त्याची दोन्ही गुडघी स्वच्छ आणि नीटस आहेत; त्याची कमळासारखी पाय नेहमीच त्याच्या सेवकांनी सेवा केली जातात—असा हा तेजस्वी रघुपती आहे.
एतद्रूपधरो रामो मया किं तु स वर्ण्यते । शताननोपि नो याति पक्षिणः किमु मादृशाः
रामाने असा अद्भुत रूप घेतले आहे, ते मी कसे वर्णन करू? ज्याच्याकडे हजार डोके आहेत तोही त्याचे पूर्ण वर्णन करू शकत नाही, मग आमच्यासारख्या पक्ष्यांनी ते कसे सांगावे?
यद्रूपं वीक्ष्य ललिता मनोहरवपुर्धरा । लक्ष्मीर्मुमोह भुविका वर्तते या न मोहति
ते सुंदर आणि मन मोहून टाकणारे रूप पाहून, जी लक्ष्मी कधीच या पृथ्वीवर मोहात पडत नाही, ती सुद्धा चकित झाली.
महाबलो महावीर्यो महामोहनरूपधृक् । किं वर्णयामि श्रीरामं सर्वैश्वर्यगुणान्वितम्
तो अत्यंत बलवान, पराक्रमी आणि मनाला मोहून टाकणारे रूप धारण करणारा आहे. सर्व ऐश्वर्य आणि गुणांनी युक्त अशा श्रीरामाचे मी कसे वर्णन करू?
धन्या सा जानकीदेवी महामोहनरूपधृक् । रंस्यते येन सहिता वर्षाणामयुतं मुदा
ती जानकी देवी किती भाग्यवान! कारण ती त्या अत्यंत मोहक रूप असलेल्या रामासोबत दहा हजार वर्षे आनंदाने रमणार आहे.
त्वं कासि किं तु नामासि बत सुंदरि यत्तु माम् । परिपृच्छसि वैदग्ध्याद्रामकीर्तनमादरात्
सुंदरी, तू कोण आहेस आणि तुझे नाव काय? तू इतक्या कौशल्याने आणि प्रेमाने माझ्याकडे रामाच्या कीर्तीबद्दल विचारतेस.
एतद्वाक्यं समाकर्ण्य जानकी पक्षिणोर्युगम् । उवाच जन्मललितं शंसंती स्वस्य मोहनम्
हे ऐकून जानकीने त्या पक्ष्यांच्या जोडप्याशी आपला जन्म आणि स्वतःच्या मोहाचा कारण सांगितले.
या त्वया जानकी प्रोक्ता साहं जनकपुत्रिका । स रामो मां यदाभ्येत्य प्राप्स्यते सुमनोहरः
ज्याला तू जानकी म्हणालीस, ती मीच आहे, जनकाची कन्या. तो अत्यंत मनोहारी राम मला प्राप्त करणार आहे.
तदा वां मोचयाम्यद्धानान्यथा वाक्यलोभिता । लालयामि सुखेनास्तां मद्गेहे मधुराक्षरौ
तेव्हा मी तुम्हा दोघांना नक्की सोडीन, किंवा तुमच्या गोड बोलण्याने मोहित होऊन तिला माझ्या घरी सुखाने ठेवीन, गोड आवाज असणाऱ्यांनो.
इत्युक्तं तत्समाकर्ण्य वेपतुर्भयतां गतौ । परस्परं प्रक्षुभितौ जानकीमित्यवोचताम्
ती असे म्हणताच, ते ऐकून पक्षी घाबरून थरथरले; दोघेही अस्वस्थ होऊन त्यांनी एकत्रितपणे जानकीला उद्देशून बोलले.
वयं वै पक्षिणः साध्वि वनस्था वृक्षगोचराः । परिभ्रमाम सर्वत्र नो सुखं नो भवेद्गृहे
साध्वी, आम्ही फक्त पक्षी आहोत, जंगलात झाडांमध्ये राहणारे. आम्ही सर्वत्र भटकतो; घरात आम्हाला कधीच सुख मिळणार नाही.
अंतर्वत्नी स्वके स्थाने गत्वा संसूय पुत्रकान् । त्वत्स्थानमागमिष्यामि सत्यं मे ह्युदितं वचः
माझी जोडीदार तिच्या जागी राहून पिल्लांना जन्म देईल; त्यानंतर मी नक्कीच तुझ्या घरी येईन. माझे शब्द खरे आहेत.
एवं प्रोक्ता तया सा तु न मुमोच शुकीं स्वयम् । तदापतिस्तां प्रोवाच विनीतवदनुत्सुकः
त्याने असे सांगितले तरी तिने त्या शुकीला सोडले नाही; तेव्हा तिचा नवरा नम्रपणे आणि आतुरतेने तिला म्हणाला.
सीते मुंच कथं भार्यां रक्षसे मे मनोहरीम् । आवां गच्छाव विपिने विचरावः सुखं वने
सीते, माझ्या प्रिय पत्नीला सोड, तू तिला कशी बंदिस्त ठेवू शकतेस? आम्ही दोघे जंगलात जाऊन आनंदाने भटकू दे.
अंतर्वत्नी तु वर्तेत भार्या मम मनोरमा । तस्याः प्रसूतिं कृत्वा त्वामागमिष्यामि शोभने
माझी सुंदर पत्नी, माझी जोडीदार तिच्या जागी राहू दे; ती पिल्लांना जन्म दिल्यावर, हे शुभे, मी तुझ्याकडे येईन.
इत्युक्ता निजगादेमं सुखं गच्छ महामते । एतां रक्षामि सुखिनीं मत्पार्श्वे प्रियकारिणीम्
असे ऐकून तिने उत्तर दिले: 'महामती, तू आनंदाने जा; मी तिला माझ्या जवळ सुखात आणि प्रेमाने ठेवीन.'
इत्युक्तो दुःखितः पक्षी तामूचे करुणान्वितः । योगिभिः प्रोच्यते यद्वै तद्वचस्तथ्यमेव हि
असे ऐकल्यावर तो दु:खी पक्षी करुणेने म्हणाला: 'योगी लोक जे सांगतात ते खरेच आहे.'