एवं विचार्य सा स्वीयाः सखीः प्रतिजगाद ह । गृह्णंतु शनकैरेतत्पक्षियुग्मं मनोहरम्
असं ठरवून तिने आपल्या सखींना सांगितलं, 'हे सुंदर पोपटांचं जोडपं हळूहळू पकडा.'
सख्यस्तास्तद्गिरिं गत्वा गृह्णन्पक्षियुगं वरम् । निवेदयामासुरिदं स्वसख्याः प्रियकाम्यया
तिच्या मैत्रिणींनी त्या झाडाजवळ जाऊन ते उत्तम पोपटांचं जोडपं पकडलं आणि आपल्या प्रिय सखीला प्रेमाने आणून दिलं.
बहुधा विविधाञ्छब्दान्कुर्वद्वीक्ष्य मनोहरम् । आश्वासयामास तदा पप्रच्छ तदिदं वचः
त्या जोडप्याने अनेक गोड आणि वेगवेगळे आवाज काढलेले पाहून, तिने त्यांना धीर दिला आणि मग विचारलं:
सीतोवाच। मा भैषातां युवां रम्यौ कौ वां कुत्र समागतौ । को रामः का च सा सीता तज्ज्ञानं तु कुतः स्मृतम्
सीता म्हणाली: 'घाबरू नका, तुम्ही दोघं किती सुंदर आहात! तुम्ही कोण, आणि कुठून एकत्र आलात? राम कोण आहे, आणि सीता कोण? हे ज्ञान तुम्हाला कुठून मिळालं?'
तत्सर्वं शंसतं क्षिप्रं मत्तो वां व्येतु यद्भयम् । इति पृष्टं तया पक्षियुगं सर्वमशंसत
'हे सर्व मला लवकर सांगा, म्हणजे माझ्याबद्दलचा तुमचा भयं दूर होईल.' असं तिने विचारल्यावर, त्या पोपटांच्या जोडप्याने सगळं सांगितलं.
पक्षियुग्ममुवाच। वाल्मीकिरास्ते सुमहानृषिर्धर्मविदुत्तमः । आवां तदाश्रमस्थाने सर्वदा सुमनोहरे
पोपटांचं जोडपं म्हणालं: 'वाळ्मीकी नावाचे एक महान ऋषी आहेत, जे धर्माचे उत्तम जाणकार आहेत. आम्ही नेहमी त्यांच्या रम्य आश्रमात राहत होतो.'
सशिष्यान्गापयामास भावि रामायणं मुनिः । प्रत्यहं तत्पदस्मारी सर्वभूतहिते रतः
मुनींनी आपल्या शिष्यांसह भविष्यातील रामायणाचे पठण सुरू केले. तो दररोज त्या कथा आठवत असे आणि सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी मनापासून झटत असे.
तदावाभ्यां श्रुतं सर्वं भावि रामायणं महत् । मुहुर्मुहुर्गीयमानमायातं परिपाठतः
त्या वेळी आम्ही दोघांनीही भविष्यातील महान रामायण पूर्णपणे ऐकले, ते वारंवार गाण्यात आणि योग्य क्रमाने वाचण्यात येत होते.
शृण्वावां तेऽभिधास्यावो यो रामो या च जानकी । यद्यद्भविष्यते तस्या रामेण क्रीडितात्मना
आपण ऐकूया आणि बोलूया की राम कोण आहे, जानकी कोण आहे, आणि रामाच्या लीलेमुळे तिच्यावर जे काही घडणार आहे ते सर्व.
ऋष्यशृंगकृतेष्ट्यां च चतुर्धा त्वंगतो हरिः । प्रादुर्भविष्यति श्रीमान्सुरस्त्रीगीतसत्कथः
ऋष्यशृंगाने केलेल्या यज्ञामुळे हरि चार रूपांनी प्रकट होईल, तो तेजस्वी असेल आणि देवस्त्रियांनी गायलेल्या पवित्र कथांमध्ये त्याची स्तुती केली जाईल.
स कौशिकेन मिथिलां प्राप्स्यते भ्रातृसंयुतः । धनुष्पाणिस्तदा दृष्ट्वा दुर्ग्राह्यमन्यभूभुजाम्
तो आपल्या भावांसह विश्वामित्रासोबत मिथिलेला जाईल; त्याच्या हातातले धनुष्य पाहून, जे इतर राजांना मिळवता येत नाही, सर्वजण अचंबित होतील.
धनुर्भंक्त्वा जनकजां प्राप्स्यते सुमनोहराम् । तया सह महद्राज्यं करिष्यति श्रुतं वरे
धनुष्य तोडून तो जनकाची सुंदर कन्या जिंकेल; तिच्यासह तो मोठे राज्य करील, असे ऐकले आहे, हे श्रेष्ठा.
एतदन्यच्च तत्रस्थैः श्रुतमस्माभिरुद्गतैः । कथितं तव चार्वंगि मुंचावां गंतुकामुकौ
तेथे आम्ही जे काही ऐकले, ते सर्व आणि इतरही गोष्टी तुला सांगितल्या आहेत, हे सुंदर अंगवाली; आता आम्ही निघू इच्छितो.
इति वाक्यं तयोर्धृत्वा श्रोत्रयोः सुमनोहरम् । पुनरेवजगादेदं वाक्यं पक्षियुगं प्रति
ती गोड वाक्ये आपल्या कानात साठवून, तिने पुन्हा त्या पक्षी जोडप्याशी हे शब्द बोलले.
स रामः कुत्र वर्तेत कस्य पुत्रः कथं तु ताम् । परिग्रहीष्यति वरः कीदृग्रूपधरो नरः
तो राम कुठे राहतो, तो कोणाचा मुलगा आहे, आणि तो तिला पत्नी म्हणून कसा स्वीकारेल? तो श्रेष्ठ पुरुष कसा दिसेल?
मया पृष्टमिदं सर्वं कथयंतु यथातथम् । पश्चात्सर्वं करिष्यामि प्रियं युष्मन्मनोहरम्
मी विचारलेले हे सर्व तू जसे आहेस तसे सांग; नंतर मी तुमच्या दोघांना आवडेल असे सर्व काही करीन.
तच्छ्रुत्वा तां तु कामेन पीडितां वीक्ष्य सा शुकी । जानकीं हृदये ज्ञात्वा पपाठ पुरतस्ततः
हे ऐकून, आणि तिला कामाने व्याकुळ पाहून, त्या मादी शुकीने आपल्या हृदयात जानकीला जाणून तिच्यासमोर पठण केले.
सूर्यवंशध्वजो धीमान्राजा पंक्तिरथो बली । यं देवाः श्रित्य सर्वारीन्विजेष्यंति च सर्वशः
सूर्यवंशाचा ध्वज असलेला, बुद्धिमान आणि बलवान, पंक्तिरथ नावाचा राजा होईल; ज्याच्यावर देवता सर्व शत्रूंवर विजय मिळवण्यासाठी विसंबतील.
तस्य भार्यात्रयं भावि शक्रमोहनरूपधृक् । तस्मिन्नपत्य चातुष्कं भविष्यति बलोन्नतम्
त्याला तीन पत्नी असतील, ज्या इंद्रालाही मोहून टाकतील इतक्या सुंदर असतील; त्याच्याकडे चार बलवान पुत्र जन्माला येतील.
सर्वेषामग्रजो रामो भरतस्तदनुस्मृतः । लक्ष्मणस्तदनु श्रीमाञ्छत्रुघ्नः सर्वतो बली
त्यात राम सर्वात मोठा असेल, त्यानंतर भरत; मग लक्ष्मण, तेजस्वी, आणि सर्व बाजूंनी बलवान शत्रुघ्न.
रघुनाथ इति ख्यातिं गमिष्यति महामनाः । तेषामनंतनामानि रामस्य बलिनः सखि
तो महान मनाचा असून रघुनाथ म्हणून प्रसिद्ध होईल; हे आहेत रामाचे असंख्य नावं, हे सखे, तो बलवान आहे.
पद्मकोश इव शोभनं मुखं । पंकजाभनयने सुदीर्घके । उन्नता पृथुमनोहरा नसा । वल्गुसंगत मनोहरे भ्रुवौ
त्याचे मुख कमळाच्या कळीप्रमाणे सुंदर आहे; त्याचे डोळे कमळासारखे लांब आहेत; त्याचा नाक उंच, रुंद आणि आकर्षक आहे; त्याच्या भुवया सुंदर, नीट जुळलेल्या आणि मन मोहून टाकणाऱ्या आहेत.
जानुलंबित मनोहरौ भुजौ । कंबुशोभिगलकोऽतिह्रस्वकः । सत्कपाटतलविस्तृतश्रिकं । वक्ष एतदमलं सलक्ष्मकम्
त्याचे भुज दोनही गुडघ्यापर्यंत लांब आणि आकर्षक आहेत; त्याचा गळा शंखासारखा उजळ आहे आणि फारच लहान आहे; त्याचे छाती रुंद, तेजस्वी, शुभ चिन्हांनी युक्त, निर्मळ आणि तेजस्वी आहे.
शोभनोरुकटिशोभया युतं । जानुयुग्मममलं स्वसेवितम् । पादपद्ममखिलैर्निजैः सदा । सेवितं रघुपतिं सुशोभनम्
त्याच्या मांड्या आणि कटी सुंदर आहेत; त्याची दोन्ही गुडघी स्वच्छ आणि नीटस आहेत; त्याची कमळासारखी पाय नेहमीच त्याच्या सेवकांनी सेवा केली जातात—असा हा तेजस्वी रघुपती आहे.
एतद्रूपधरो रामो मया किं तु स वर्ण्यते । शताननोपि नो याति पक्षिणः किमु मादृशाः
रामाने असा अद्भुत रूप घेतले आहे, ते मी कसे वर्णन करू? ज्याच्याकडे हजार डोके आहेत तोही त्याचे पूर्ण वर्णन करू शकत नाही, मग आमच्यासारख्या पक्ष्यांनी ते कसे सांगावे?
यद्रूपं वीक्ष्य ललिता मनोहरवपुर्धरा । लक्ष्मीर्मुमोह भुविका वर्तते या न मोहति
ते सुंदर आणि मन मोहून टाकणारे रूप पाहून, जी लक्ष्मी कधीच या पृथ्वीवर मोहात पडत नाही, ती सुद्धा चकित झाली.
महाबलो महावीर्यो महामोहनरूपधृक् । किं वर्णयामि श्रीरामं सर्वैश्वर्यगुणान्वितम्
तो अत्यंत बलवान, पराक्रमी आणि मनाला मोहून टाकणारे रूप धारण करणारा आहे. सर्व ऐश्वर्य आणि गुणांनी युक्त अशा श्रीरामाचे मी कसे वर्णन करू?
धन्या सा जानकीदेवी महामोहनरूपधृक् । रंस्यते येन सहिता वर्षाणामयुतं मुदा
ती जानकी देवी किती भाग्यवान! कारण ती त्या अत्यंत मोहक रूप असलेल्या रामासोबत दहा हजार वर्षे आनंदाने रमणार आहे.
त्वं कासि किं तु नामासि बत सुंदरि यत्तु माम् । परिपृच्छसि वैदग्ध्याद्रामकीर्तनमादरात्
सुंदरी, तू कोण आहेस आणि तुझे नाव काय? तू इतक्या कौशल्याने आणि प्रेमाने माझ्याकडे रामाच्या कीर्तीबद्दल विचारतेस.
एतद्वाक्यं समाकर्ण्य जानकी पक्षिणोर्युगम् । उवाच जन्मललितं शंसंती स्वस्य मोहनम्
हे ऐकून जानकीने त्या पक्ष्यांच्या जोडप्याशी आपला जन्म आणि स्वतःच्या मोहाचा कारण सांगितले.