भूमिनेता भूमिदाता द्वौ चापि स्वर्गगामिनौ । ग्राह्या भूमिर्द्विजैः प्राज्ञैस्त्यक्त्वा दानशतान्यपि
जमीन घेणारा आणि जमीन देणारा, हे दोघेही स्वर्गात जातात; शहाण्या ब्राह्मणांनी इतर शेकडो दानं सोडूनही जमीन स्वीकारावी.
अज्ञानी भूसुरो यस्तु त्यजेद्भूमिं विमोहितः । प्रतिजन्मन्यसौ विप्रो भवेच्चात्यंत दुःखभाक्
जो ब्राह्मण अज्ञानाने किंवा मोहाने जमीन सोडतो, त्याला प्रत्येक जन्मात फार मोठ्या दुःखांना सामोरे जावे लागते.
अन्यतो यः समासाद्य दद्याद्भूमिं द्विजातये । तस्मै विप्र जगन्नाथो ददाति परमं पदम्
जो कुणी दुसऱ्या कडून मिळालेली जमीन द्विजाला देतो, त्याला जगाचा स्वामी परमपद देतो.
स्वदत्तां परदत्तां च मेदिनीं यो हरेद्द्विज । युक्तः कोटिकुलैर्याति नरकं चातिदारुणम्
जो द्विज स्वतः दिलेली किंवा दुसऱ्याने दिलेली जमीन बळकावतो, तो कोटी कोटी कुटुंबांसह अत्यंत भयानक नरकात जातो.
हरेद्यो वै महीं विप्र देवब्राह्मणयोरपि । न दृष्टा निष्कृतिस्तस्य कोटिकल्पशतैर्मुने
जो कुणी ब्राह्मण किंवा देव यांच्याकडून जमीन घेतो, त्याला कोटी कोटी कल्पांमध्येही प्रायश्चित्त मिळत नाही.
भूमिं यो परदत्तां च रक्षति क्ष्मापतिर्द्विज । पुण्यं कोटिगुणं स्याद्वै तस्य दानं जनादपि
जो राजा दुसऱ्याने दिलेली जमीन जपतो, त्याला दान करणाऱ्यापेक्षा कोटी पटीने जास्त पुण्य मिळते.
सप्तद्वीपां महीं दत्त्वा यत्पुण्यं प्राप्यते द्विज । तत्पुण्यं प्राप्नुयान्मर्त्यो धेनुं यच्छन्द्विजातये
सप्तद्वीपांसह पृथ्वी दान केल्याने जेवढे पुण्य मिळते, तेवढे पुण्य साधा मनुष्य ब्राह्मणाला गाय दान करून मिळवतो.
ददाति वृषभं यस्तु दरिद्राय कुटुंबिने । सर्वपापविनिर्मुक्तो शिवलोकं स गच्छति
जो कुणी गरीब कुटुंबाला बैल दान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवाच्या लोकात जातो.
तिलप्रमाणं स्वर्णं यो ब्राह्मणाय प्रयच्छति । हरेर्निकेतनं याति युक्तः कोटिकुलैरपि
जो ब्राह्मणाला तीळाएवढे सोने दान करतो, तो कोटी कुटुंबांसह हरिच्या निवासात जातो.
यो दद्याद्रजतं विप्र साधवे भूसुराय वै । प्राप्नोति चंद्रलोकं च पिबेत्तत्रामृतं सदा
जो कुणी योग्य ब्राह्मणाला चांदी दान करतो, तो चंद्रलोकात जातो आणि तिथे नेहमी अमृत पितो.
प्रवालं मौक्तिकं चैव हीरकं च मणिं तथा । यो ददाति द्विजश्रेष्ठ स्वर्गलोकं स गच्छति
जो प्रवाळ, मोती, हिरे किंवा रत्न ब्राह्मणाला देतो, हे श्रेष्ठ द्विजा, तो स्वर्गलोकात जातो.
तुलापुरुषदानेन यत्पुण्यं लभते जनः । शालग्रामशिलां दत्त्वा तस्मात्कोटिगुणं लभेत्
तुलापुरुष दानाने जेवढे पुण्य मिळते, त्यापेक्षा कोटी पटीने जास्त पुण्य शाळग्राम शिला दान केल्याने मिळते.
सप्तद्वीपां क्षितिं दत्वा सशैलवनकाननाम् । यत्पुण्यं लभते तद्वै शालग्रामशिलाप्रदः
सप्तद्वीपांसह पर्वत, वन आणि उपवन असलेली पृथ्वी दान केल्याने जेवढे पुण्य मिळते, तेवढेच पुण्य शाळग्राम शिला दान केल्याने मिळते.
शालग्रामशिलां यो वै दद्याद्भूमिसुराय च । तेन विप्र प्रदत्तानि भुवनानि चतुर्दश
जो कुणी ब्राह्मणाला शाळग्राम शिला दान करतो, त्याने जणू चौदा लोकांचे दान केले असे मानले जाते.
तुलापुरुषदानं यः करोति द्विजपुंगव । जनन्याश्चोदरे तस्य पुनर्जन्म न विद्यते
हे द्विजश्रेष्ठ, जो कोणी तुलापुरुष दान करतो, त्याला पुन्हा आईच्या पोटी जन्म घ्यावा लागत नाही.
सालंकारां द्विजश्रेष्ठ कन्यां यच्छति यो नरः । स गच्छेद्ब्रह्मसदनं पुनर्जन्म न विद्यते
जो पुरुष अलंकारांनी सजवलेली कन्या दान देतो, हे द्विजश्रेष्ठ, तो ब्रह्माच्या लोकात जातो आणि त्याला पुन्हा जन्म मिळत नाही.
कन्याविक्रयिणो नास्ति नरकान्निष्कृतिः पुनः । कन्यादानकृतो नास्ति स्वर्गादागमनं पुनः
जो कन्येचा विक्री करतो त्याला नरकातून सुटका नाही; आणि जो कन्येचे दान करतो त्याला स्वर्गातून परत येण्याची वेळ येत नाही.
उपानहौ वातपत्रं यो ददाति द्विजातये । प्रेत्य चेंद्रपुरं गत्वा वसेत्कल्पचतुष्टयम्
जो कोणी द्विजाला जोडे किंवा वटवृक्षाचे पान देतो, तो मरणानंतर इंद्राच्या नगरीत जाऊन चार कल्पेपर्यंत तेथे राहतो.
वस्त्रं यच्छति यो दिव्यं साधवे वै द्विजायते । स्वर्गे दिव्यांबरधरश्चिरं तिष्ठेद्द्विजोत्तम
जो दिव्य वस्त्र साधू किंवा योग्य ब्राह्मणाला देतो, हे द्विजोत्तम, तो स्वर्गात दीर्घकाळ दिव्य वस्त्रे परिधान करून राहतो.
धेनुं पुरातनीं यच्छेद्वस्त्रं च जरितं द्विज । नूत्नां रजोवतीं कन्यां स गच्छेन्निरयं तथा
जो जुनी गाय किंवा फाटके वस्त्र ब्राह्मणाला देतो, किंवा जी कन्या नवीन व शुद्ध नाही अशी कन्या देतो, तो नरकात जातो.
कन्याविक्रयिणो ब्रह्मन्न पश्येल्लपनं बुधः । दृष्ट्वा चाज्ञानतो वापि कुर्य्यान्मार्तंड दर्शनम्
हे ब्राह्मण, जो कन्येची विक्री करतो त्याच्याशी बुद्धिमान माणसाने बोलूही नये; आणि चुकून जरी त्याला पाहिले, तरी सूर्याकडे पाहावे.
फलदाता नरो गच्छेत्त्रिदिवं च द्विजोत्तम । भुंक्ते कल्पसहस्राणि फलं तत्रामृतोपमम्
जो फळ दान करतो, हे द्विजोत्तम, तो स्वर्गात जातो आणि तेथे हजारो कल्पेपर्यंत अमृतासारखे फळ भोगतो.
शाकं यच्छति यो मर्त्यो शिवस्यभवनं द्विज । याति कल्पद्वयं भुंक्ते दुर्ल्लभं पायसं सुरैः
जो भाजीपाला दान करतो, हे द्विजा, तो शंकराच्या लोकात जातो आणि दोन कल्पेपर्यंत देवांना दुर्मिळ असलेले पायस भोगतो.
घृतदो दधिदश्चैव तक्रदो दुग्धदस्तथा । विष्णोर्निकेतनं गत्वा सुधापानं करोति सः
जो तूप, दही, ताक किंवा दूध दान करतो, तो विष्णूच्या निवासस्थानी जाऊन तेथे अमृतपान करतो.
गंधदः पुष्पदश्चैव मर्त्यो याति सुरालयम् । तिष्ठेद्युगसहस्राणि गंधपुष्पविभूषितः
जो सुगंध किंवा फुले दान करतो, तो देवांच्या लोकात जातो आणि हजारो युगे सुगंध व फुलांनी सुशोभित राहतो.
शय्यादानं दानसारं ब्राह्मणाय ददाति यः । स याति ब्रह्मसदनं पर्य्यंके शेरते चिरम्
जो शय्या, सर्व दानांमध्ये श्रेष्ठ, ब्राह्मणाला देतो, तो ब्रह्माच्या लोकात जाऊन दीर्घकाळ पलंगावर झोपतो.
पीठदाता दीपदाता सर्वदुष्कृतवर्जितः । स्वर्गे सिंहासने तिष्ठेज्ज्वलद्दीपावलीवृतः
जो आसन किंवा दिवा दान करतो आणि सर्व पापांपासून मुक्त आहे, तो स्वर्गात सिंहासनावर बसतो आणि तेजस्वी दिव्यांच्या रांगेने वेढलेला असतो.
तांबूलं यो नरो दद्याद्भूमिं भुंक्तेऽखिलां सुखम् । स्वर्गे देवांगनाक्रोडे सुप्तस्तांबूलमत्ति वै
जो तांबूल दान करतो, तो पृथ्वीवरील सर्व सुखे भोगतो; आणि स्वर्गात देवांगनांच्या मिठीत झोपून तांबूल खातो.
विद्यादानं दानवरं करोति यो नरोत्तमः । प्रेत्य स सन्निधिं विष्णोस्तिष्ठेद्युगशतत्रयम्
जो श्रेष्ठ पुरुष विद्या दान करतो, तो मरणानंतर तीनशे युगे विष्णूच्या सान्निध्यात राहतो.
प्राप्य ज्ञानं ततस्तत्र दुर्ल्लभं वै द्विजर्षभ । दुर्ल्लभं मोक्षमाप्नोति श्रीहरेः कृपया द्विज
ते दुर्मिळ ज्ञान तेथे मिळाल्यावर, हे द्विजश्रेष्ठ, तो श्रीहरिच्या कृपेने दुर्मिळ मोक्ष प्राप्त करतो.