ब्रह्मोवाच- शृणुष्वावहितो विप्र तवाग्रे कथयाम्यहम् । जयंत्या उपवासेन विष्णुलोकं स गच्छति
ब्रह्मा म्हणाला — ऐक, ब्राह्मण, मी तुझ्यासमोर सांगतो. जयंतीचं उपवास केल्याने मनुष्य विष्णूच्या लोकात पोहोचतो.
स्मरणात्कीर्तनात्पापं सप्तजन्मार्जितं मुने । जयंती दहते तच्च किं पुनः सोपवासकृत्
स्मरण आणि कीर्तन केल्यानेच, मुनिवर, सात जन्मांची पापं जयंती जाळून टाकते. मग उपवासासह केल्यावर तर काय सांगावं!
जन्माष्टमी च नवमी चैत्रे मासि सिता शुभा । कृष्णा चतुर्दशी कुंभे मेषे शुक्ला चतुर्दशी
चैत्र महिन्यात शुद्ध अष्टमी आणि नवमी, कुंभमध्ये कृष्ण चतुर्दशी, आणि मेषमध्ये शुक्ल चतुर्दशी — या शुभ जयंत्या आहेत.
दुर्गाष्टम्याश्विने शुक्ला द्वादशी श्रवणान्विता । महापुण्याश्च शुभदा जयंत्यः षट्प्रकीर्तिताः
आश्विन महिन्यात शुक्ल अष्टमी म्हणजे दुर्गाष्टमी, आणि श्रवण नक्षत्रासह द्वादशी — या सहा जयंत्या फार पुण्यदायी आणि शुभ फल देणाऱ्या आहेत.
कृष्णजन्माष्टमी पूर्वा प्रसिद्धा पापनाशिनी । क्रतुकोटिसमा ह्येषा तीर्थानामयुतैः समा
कृष्ण जन्माष्टमी ही प्रसिद्ध, पाप नष्ट करणारी आहे. ती करोडो यज्ञ आणि दहा हजार तीर्थांच्या सम आहे.
कर्ता गवां सहस्रं तु यो ददाति दिनेदिने । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
जो माणूस रोज हजार गायी दान करतो, त्याचं फळ जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
हेमभारसहस्रं तु कुरुक्षेत्रे रविग्रहे । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
कुरुक्षेत्रात सूर्यग्रहणाच्या वेळी हजार सोन्याचं ओझं दान केल्याचं जे फळ, ते जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
कृष्णाजिनसहस्राणि तिलधेनुशतानि च । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
हजार कृष्णमृगचर्मं आणि शंभर तीळगायी दान केल्याचं फळ, ते जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
कन्याकोटिसहस्राणां दाने भवति यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
कोटी कोटी कन्या दान केल्याचं जे फळ, ते जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
ससागरामिमां पृथ्वीं दत्वा यल्लभते फलम् । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
समुद्रांसह ही पृथ्वी दान दिल्यावर जे फळ मिळतं, ते जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
वापीकूपतडागदि कर्तव्यं देवतालये । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
देवळात विहीर, कूप, तळं बांधल्याचं जे फळ, ते जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
मातापित्रोर्गुरूणां च भक्तिं युक्तः करोति यः । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
जो माणूस आई-वडील आणि गुरुंची भक्तीने सेवा करतो, त्याचं फळ जयंतीच्या उपवासाने मिळतं.
आपदाहरणार्थाय तीर्थसेवाकृतात्मनाम् । सत्यव्रतानां यत्पुण्यं जयंत्यां समुपोषणे
आपत्ती दूर करण्यासाठी जे लोक तीर्थयात्रा करतात आणि नेहमीच सत्य बोलतात, त्यांना मिळणारे पुण्य जयंतिच्या उपवासाने सहज मिळते.
गंगायां नर्मदायां यत्पुण्यं सारस्वते जले । स्नात्वा पुण्यमवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
गंगा, नर्मदा किंवा सरस्वती या नद्यांमध्ये स्नान केल्याने जेवढे पुण्य मिळते, तेवढेच पुण्य जयंतिच्या दिवशी उपवास केल्याने मिळते.
यत्पुण्यं श्राद्धकर्तॄणां पितॄणामिंदुसंक्षये । तत्फलं समवाप्नोति जयंत्यां समुपोषणे
चंद्र क्षयाच्या काळात श्राद्ध करणाऱ्यांच्या पितरांना जे फळ मिळते, तेच फळ जयंतिच्या दिवशी उपवास केल्याने मिळते.
नारद उवाच- केनकेन कृता पूर्वं कथयस्व पितामह । ब्रह्मोवाच- कार्तवीर्येण कर्णेन कुमारेण च धीमता
नारद म्हणाले: हे पितामह, हे व्रत पूर्वी कुणी केलं होतं, ते सांगा. ब्रह्मा म्हणाले: हे व्रत कर्तवीर्य, कर्ण आणि बुद्धिमान कुमार यांनी केलं होतं.
सगरेण दिलीपेन काकुस्थेन कृता पुरा । गौतमेन च गार्ग्येण जामदग्न्येन धीमता
पूर्वी सगर, दिलीप, काकुत्स्थ, गौतम, गार्ग्य आणि बुद्धिमान जमदग्नी यांनीही हे व्रत केलं होतं.
वाल्मीकिना कृता पूर्वं द्रौपदेयेन साधुना । ददाति वांछितान्कामान्भाद्रपस्य सिताष्टमी
पूर्वी वाल्मीकी आणि धर्मात्मा द्रौपदीपुत्र यांनी हे व्रत केलं होतं. भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल अष्टमी सर्व इच्छित मनोकामना पूर्ण करते.
प्राजापत्यर्क्षसंयुक्ता विशेषेण मताष्टमी । वर्षेवर्षे प्रकर्तव्या प्रीत्यर्थे चक्रपाणिनः
प्रजापती नक्षत्रासह येणारी अष्टमी विशेष महत्त्वाची मानली जाते. दरवर्षी चक्रपाणीच्या आनंदासाठी हे व्रत करावं.
कोटिजन्मार्जितं पापं मुहूर्तेन विलीयते । रात्रौ जागरणं कृत्वा निष्ठापूर्वं जितेंद्रियः
कोट्यवधी जन्मांची पापं क्षणात नाहीशी होतात, जर एखाद्याने रात्रभर जागरण केलं आणि इंद्रियांवर संयम ठेवून निश्चयपूर्वक व्रत केलं.
गंधपुष्पादिनैवेद्यैः पूजनीयः पृथक्पृथक् । एवं यः कुरुते विप्र जयंतीसमुपोषणम्
गंध, फुलं आणि नैवेद्य यांनी प्रत्येक देवतेची वेगवेगळी पूजा करावी. अशा प्रकारे, हे ब्राह्मण, जयंतिचा उपवास पाळावा.
कोटिजन्मार्जितं पापं ज्ञानतोऽज्ञानतः कृतम्
कोट्यवधी जन्मांची, जाणूनबुजून किंवा अज्ञानाने केलेली पापं,
प्रसादाद्देवकीसूनोर्यामार्द्धेन विलीयते । जयंतीतिथिसंप्राप्तौ भुंजते ये नराधमाः
देवकीच्या पुत्राच्या कृपेने अर्ध्या क्षणात नाहीशी होतात. पण जे जयंतिच्या दिवशी खातात, ते नीच पुरुष,
त्रैलोक्यसंभवं पापं भुंजते ते न संशयः । सागराद्यानि तीर्थानि मुक्तस्थानानि सर्वशः
नक्कीच त्रिलोकातील सर्व पापं भोगतात. समुद्रापासून सुरू होणारी सर्व तीर्थक्षेत्रं आणि मुक्तीची ठिकाणं,
गृहे तिष्ठंति सर्वांगे जयंतीव्रतकारिणः । तस्य सर्वाणि तीर्थानि देहे तिष्ठंति देवताः
जयंतिव्रत करणाऱ्याच्या घरात आणि शरीरात वास करतात. त्याच्या देहात सर्व तीर्थक्षेत्रं आणि देवता वास करतात.
करोति यो नरो भक्त्या जयंतीं कृष्णवल्लभाम् । न वेदेन पुराणेन मया दृष्टं महामुने
महर्षे, भक्तीने जयंती व्रत करणाऱ्याला, कृष्णाला प्रिय असलेल्या या व्रतासारखं किंवा त्याहून श्रेष्ठ असं कोणतंच व्रत वेद किंवा पुराणांत मी पाहिलेलं नाही.
तत्समं नाधिकं वापि कृष्णराधाष्टमीव्रतम् । न करोति नरो भक्त्या स भवेत्क्रूरराक्षसः
कृष्णराधाष्टमी व्रतही याच्या बरोबरीचं किंवा श्रेष्ठ नाही. जो माणूस हे व्रत भक्तीने करत नाही, तो क्रूर राक्षस होतो.
यो नरोऽश्नाति मूढात्मा जयंतीवासरे द्विज । महानरकमश्नाति यथा च हरिवासरे
जो माणूस जयंतिच्या दिवशी खातो, तो मूढ मनाचा असतो आणि तो हरिवासरासारख्याच मोठ्या नरकात पडतो.
अतीतमागतं यस्तु कुलमेकोत्तरं शतम् । पतेत्तु नरके घोरे जयंत्यां भोजनेन वै
जयंतिच्या दिवशी जो खातो, त्याच्या घराण्यातील शंभर पिढ्या, भूतकाळातील आणि भविष्यातील, भयानक नरकात पडतात.
जयंती बुधवारे च रोहिण्या सहिता यदा । भवेच्च मुनिशार्दूल किं कृतैर्व्रतकोटिभिः
जयंती जर बुधवार आणि रोहिणी नक्षत्र यांच्याशी एकत्र येते, तर मग, हे श्रेष्ठ मुनी, लाखो व्रतं केल्याचा काहीही उपयोग नाही.