यावज्जीवं तु यत्पापं तत्क्षणादेव नश्यति । कृष्णाजिने तिलान्कृत्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी
जन्मापासून केलेलं सर्व पाप त्या क्षणी नष्ट होतं; काळवीटाची कातडी, तीळ, सोनं, मध आणि तूप अर्पण केल्याने,
ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम् । घृतान्नमुदकुंभं च वैशाख्यां तु विशेषतः
जो हे सर्व ब्राह्मणाला देतो, तो सर्व पापकर्मांवर मात करतो, विशेषतः वैशाखात तुपाचा भात आणि पाण्याचा कलश दिल्याने.
निर्द्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात् । सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान्सप्त पंच वा
धर्मराजाला समर्पित करून ब्राह्मणांना दिल्यास भीतीपासून मुक्ती मिळते; सोनं आणि तीळ देऊन सात किंवा पाच ब्राह्मण तृप्त करावेत.
तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति । माघमासे तमिस्रे तु द्वादश्यां समुपोषितः
पाण्याच्या पात्रांनी त्यांना तृप्त केल्याने ब्रह्महत्या पाप दूर होतं; माघ महिन्यात कृष्णपक्षातील द्वादशीला उपवास करून,
शुक्लांबरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम् । प्रदद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः
पांढरे वस्त्र घालून, काळ्या तीळांनी अग्नीत होम करून, मग एकाग्रतेने ब्राह्मणांना तीळ द्यावेत.
जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः । अमावास्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने
जो द्विज असं करतो, तो जन्मापासूनची सर्व पापं पार करतो; अमावस्येला तपस्वी ब्राह्मणाला भेटून,
यत्किंचिद्देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य केशवम् । प्रीयतामीश्वरो विष्णुर्हृषीकेशः सनातनः
जो कोणी देवांचा देव असलेल्या केशवाला भक्तीने काहीही अर्पण करतो, त्याच्यावर सनातन, हृषीकेश, विष्णू प्रसन्न होवो.
सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति । यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम्
जो कोणी कृष्णचतुर्दशीच्या दिवशी स्नान करून पिनाकधारी देवाची पूजा करतो, त्याचे सात जन्मांचे पाप त्या क्षणी नष्ट होते.
आराधयेद्द्विजमुखेन तस्यास्ति पुनर्भवः । कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये
जो ब्राह्मणाच्या माध्यमातून पूजा करतो, त्याला पुन्हा जन्म नाही. विशेषतः कृष्णाष्टमीला धर्मशील ब्राह्मणाचा सन्मान करावा.
स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः । प्रीयतां मे महादेवो दद्याद्द्रव्यं स्वकीयकम्
स्नान करून, योग्य रीतीने पाद्यादी विधीने देवाची पूजा केल्यावर, आपली वस्तू अर्पण केल्यास महादेव प्रसन्न होतो.
सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम् । द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः
सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, तो परमगती प्राप्त करतो; विशेषतः कृष्णचतुर्दशी आणि कृष्णाष्टमीला ब्राह्मणांनी केलेल्या पूजेमुळे.
अमावास्यां तथा भक्तैः पूजनीयस्त्रिविक्रमः । एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम्
अमावस्येला भक्तांनी त्रिविक्रमाची पूजा करावी; एकादशीला उपवास करावा आणि द्वादशीला पुरुषोत्तमाची पूजा करावी.
अर्चयेद्ब्राह्मणमुखे स गच्छेत्परमं पदम् । एषा तिथिर्वैष्णवी स्याद्द्वादशी शुक्लपक्षतः
जो ब्राह्मणाच्या माध्यमातून पूजा करतो, तो परमपदाला पोहोचतो; शुक्ल पक्षातील द्वादशी ही वैष्णवी तिथी आहे.
तस्यामाराधयेद्देवं प्रयत्नेन जनार्दनम् । यत्किंचिद्देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ
त्या दिवशी प्रयत्नपूर्वक जनार्दनाची पूजा करावी; शुद्ध ब्राह्मणाला देव मानून जे काही अर्पण केले जाते, ते स्वीकारावे.
दीयते विष्णुमेवापि तदनंतफलं स्मृतम् । यो हि यां देवतामिच्छेत्समाराधयितुं नरः
शुद्ध ब्राह्मणाला देव म्हणून जे काही दिले जाते, ते विष्णूला दिल्यासारखेच अनंत फळ देणारे मानले जाते.
ब्राह्मणान्पूजयेद्यत्नात्स तस्यास्तोषयेत्ततः । द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठंति देवताः
जो कोणी कोणत्याही देवतेची पूजा करू इच्छितो, त्याने ब्राह्मणांची मनापासून पूजा करावी, कारण त्यामुळे ती देवता प्रसन्न होते.
पूज्यंते ब्राह्मणा लाभे प्रतिमादिषु तैः क्वचित् । प्रतिमादिषु यत्नेन तस्मात्फलमभीप्सता
देवतांचे वास नेहमी ब्राह्मणांच्या देहात असतो; काही जण मूर्ती वगैरेमध्ये पूजा करतात, पण प्रयत्नपूर्वक मूर्तीमध्ये केलेली पूजा इच्छित फळ देते.
द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः । विभूतिकामः सततं पूजयेद्धि पुरंदरम्
देवतांची पूजा नेहमी विशेषतः ब्राह्मणांत करावी; जो नेहमी समृद्धीची इच्छा करतो, त्याने पुरंदराची पूजा करावी.
ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ज्ञानकामुकः । आरोग्यकामोथ रविं धनकामो हुताशनम्
जो ब्रह्मतेजाची इच्छा करतो, त्याने ब्रह्माची पूजा करावी; ज्ञानाची इच्छा असलेल्याने ज्ञानी पुरुषांची, आरोग्याची इच्छा असलेल्याने सूर्याची, आणि धनाची इच्छा असलेल्याने अग्नीची पूजा करावी.
कर्म्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद्वै विनायकम् । भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम्
कर्मसिद्धीची इच्छा असलेल्याने विनायकाची पूजा करावी; भोगाची इच्छा असलेल्याने चंद्राची, आणि बळाची इच्छा असलेल्याने वायूची पूजा करावी.
मुमुक्षुः सर्वसंसारात्प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम् । यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेऽज्ज्ञानमैश्वरम्
जो सर्व संसारातून मुक्त होण्याची इच्छा करतो, त्याने प्रयत्नपूर्वक हरिची पूजा करावी; तसेच योग, मोक्ष, ज्ञान किंवा ऐश्वर्य हवे असल्यास.
अर्चयेत विरूपाक्षं प्रयत्नेन सुरेश्वरम् । ये वांच्छंति महाभोगान्ज्ञानानि च महेश्वरम्
त्याने प्रयत्नपूर्वक विरूपाक्ष, देवांचा स्वामी याची पूजा करावी; जे मोठ्या भोगांची आणि ज्ञानाची इच्छा करतात, ते महेश्वराची पूजा करतात.
ते पूजयंति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः । वारिदस्तृप्तिमाप्नोति जलदानं ततोधिकम्
ते भोगी लोक भूतनाथ आणि केशवाची पूजा करतात; जो पाणी दान करतो, त्याला जसे मेघ पाऊस देऊन तृप्त होतो तसे समाधान मिळते.
तैलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् । भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः
तेल दान करणाऱ्याला इच्छित संतती मिळते; दिवा दान करणाऱ्याला उत्तम दृष्टी मिळते; भूमी दान करणाऱ्याला सर्व काही मिळते; आणि सुवर्ण दान करणाऱ्याला दीर्घायुष्य मिळते.
गृहदाताग्र्यवेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम् । वासोदश्चंद्रसालोक्यमश्वदो यानमुत्तमम्
जो घर दान करतो त्याला उत्तम निवासस्थान मिळतं; चांदी दान करणाऱ्याला सुंदर रूप मिळतं; वस्त्र दान करणाऱ्याला चंद्रलोक मिळतो; घोडे दान करणाऱ्याला उत्तम वाहन मिळतं.
अन्नदाता श्रियं स्वेष्टां गोदो ब्राह्मणविष्टपम् । यानशय्याप्रदो भार्य्यामैश्वर्यमभयप्रदः
जो अन्न दान करतो त्याला हवी ती समृद्धी मिळते; गायी दान करणाऱ्याला ब्राह्मणलोक मिळतो; वाहन व शय्या दान करणाऱ्याला पत्नी आणि ऐश्वर्य मिळतं, आणि जो निर्भयता दान करतो त्याला स्वतःही निर्भयता मिळते.
धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मशाश्वतम् । धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत्
जो धान्य दान करतो त्याला कायमचं सुख मिळतं; ब्रह्मविद्या दान करणाऱ्याला शाश्वत ब्रह्म मिळतं; आणि आपल्या शक्तीनुसार ब्राह्मणांना धान्य द्यावं.
वेदविद्याविशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते । गवां चान्नप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते
जे वेदविद्या असलेल्या ब्राह्मणांना दान देतात, त्यांना मृत्यूनंतर स्वर्ग मिळतो; गायी आणि अन्न दान केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
इंधनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः । फलमूलानि पानानि शाकानि विविधानि च
इंधन दान केल्याने माणसाला तेजस्वी अग्नि मिळतो; फळं, पेये आणि विविध भाज्या यांचंही दान करावं.
प्रदद्याद्ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदायुक्तः सदा भवेत् । औषधं स्नेहमाहारं रोगिणो रोगशांतये
हे सर्व ब्राह्मणांना आनंदाने द्यावं; औषध, तेल आणि आहार रोग्यांना रोग शांत व्हावा म्हणून द्यावा.