प्रतिश्रवणसंभाषे शयानो न समाचरेत् । आसीनो न च भुंजानो न तिष्ठेन्न पराङ्मुखः
गुरु बोलावल्यावर झोपेत, जेवत किंवा उभा राहून उत्तर देऊ नये, किंवा पाठ फिरवू नये.
नीचैः शय्यासनं चास्य सर्वदा गुरुसन्निधौ । गुरोस्तु चक्षुर्विषयेन यथेष्टासनो भवेत्
गुरुंच्या उपस्थितीत नेहमी आपले आसन आणि पलंग खाली असावेत. मात्र गुरुंच्या नजरेत, गरजेनुसार बसावे.
नोदाहरेदस्य नाम परोक्षमपि केवलम् । न चैवास्यानुकुर्वीत गतिभाषणचेष्टितम्
गुरुंचे नाव त्यांच्या अनुपस्थितीतही उच्चारू नये. त्यांची चाल, बोलणे किंवा हावभाव यांची नक्कल करू नये.
गुरोर्यत्र परीवादो निंदा वापि प्रवर्तते । कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गंतव्यं वा ततोऽन्यतः
जिथे गुरुंची निंदा किंवा टीका होते, तिथे कान झाकावेत किंवा तिथून निघून जावे.
दूरस्थो नार्चयेदेनं न क्रुद्धो नांतिके स्त्रियः । न चैवास्योत्तरं ब्रूयात्स्थितो नासीत सन्निधौ
दूरून गुरुंची पूजा करू नये, रागात किंवा जवळ स्त्रिया असताना त्यांच्याजवळ जाऊ नये. उभा राहून उत्तर देऊ नये किंवा गुरुंच्या परवानगीशिवाय त्यांच्या समोर बसू नये.
उदकुंभं कुशान्पुष्पं समिधोऽस्याहरेत्सदा । मार्जनं लेपनं नित्यमंगानां वै समाचरेत्
नेहमी गुरुंसाठी पाण्याचे भांडे, कुशा, फुले, समिधा आणावीत. त्यांचे अंग स्वच्छ करणे व उटणे लावणे नेहमी करावे.
नास्य निर्माल्यशयनं पादुकोपानहावपि । आक्रामेदासनं चास्य च्छायादीन्वा कदाचन
गुरुंची माळ, पलंग, चपला किंवा पादत्राणे यावर कधीच पाऊल ठेवू नये, किंवा त्यांच्या आसन किंवा सावलीवरून कधीही जाऊ नये.
साधयेद्दंतकाष्ठादींल्लब्धं चास्मै निवेदयेत् । अनापृच्छ्य न गंतव्यं भवेत्प्रियहिते रतः
दात घासण्याची काडी वगैरे तयार करून गुरुंना द्यावी. काही मिळाले तर तेही त्यांना अर्पण करावे. गुरुंची परवानगी न घेता जाऊ नये आणि त्यांच्या प्रिय व हितकारक गोष्टींमध्ये मन लावावे.
न पादौ सारयेदस्य सन्निधाने कदाचन । जृंभितं हसितं चैव कंठप्रावरणं तथा
कधीही गुरूंच्या उपस्थितीत पाय सरळ करु नयेत, तिथे जांभई देऊ नये, हसू नये किंवा गळा झाकू नये.
वर्जयेत्सन्निधौ नित्यमंगस्फोटनमेव च । यथाकालमधीयीत यावन्न विमना गुरुः
गुरूंच्या समोर नेहमी अंग वाजवणे टाळावे. योग्य वेळी अभ्यास करावा, तोपर्यंतच गुरू नाराज होत नाहीत.
आसीनोऽधो गुरोः पार्श्वे सेवां च सुसमाहितः । आसने शयने याने नैव तिष्ठेत्कदाचन
गुरूंच्या खाली किंवा बाजूला बसून एकाग्रतेने सेवा करावी. गुरू बसलेले, झोपलेले किंवा वाहनात असताना कधीही उभे राहू नये.
धावंतमनुधावेत गच्छंतमनुगच्छति । गोश्वोष्ट्रयानप्रासादे तथाधोविष्टरेषु च
गुरू धावत असतील तर त्यांच्यामागे धावावे, चालत असतील तर सोबत जावे; गोठ्यात, घोड्यावर, उंटावर, वाहनात, राजवाड्यात किंवा जमिनीवर कुठेही असो.
आसीत गुरुणा सार्द्धं शिलाफलक नौषु च । जितेंद्रियः स्यात्सततं वश्यात्माक्रोधनः शुचिः
गुरूंसोबत दगडावर, फळकुटावर किंवा होडीत बसावे. नेहमी इंद्रिये जिंकलेली, मन शांत, राग नसलेली आणि शुद्ध राहावे.
प्रयुंजीत सदा वाचं मधुरां हितकारिणीम् । गंधमाल्यं रसं कल्पं शुक्तिं प्राणिविहिंसनम्
नेहमी गोड आणि हितकारक बोलावे. सुवास, फुले, स्वादिष्ट पदार्थ, दागिने आणि जिवांना त्रास देणे टाळावे.
अभ्यंजनांजनोन्मर्द्दच्छत्रधारणमेव च । कामं लोभं भयं निद्रां गीतवादित्रनर्तनम्
तेल लावणे, काजळ घालणे, मालिश करणे, छत्री धरणे तसेच इच्छा, लोभ, भीती, झोप, गाणे, वाद्य वाजवणे आणि नृत्य करणे हे सर्व टाळावे.
आतर्जनं परीवादं स्त्रीप्रेक्षालंभनं तथा । परोपघातं पैशुन्यं प्रयत्नेन विवर्जयेत्
धमकी देणे, निंदा करणे, स्त्रियांकडे पाहणे, स्पर्श करणे, इतरांना त्रास देणे आणि चुगली करणे हे सर्व काळजीपूर्वक टाळावे.
उदकुंभं सुमनसो गोशकृन्मृत्तिका कुशान् । आहरेद्यावदन्नानि भैक्ष्यं चाहरहश्चरेत्
पाण्याचे मडके, फुले, गायीचे शेण, माती आणि कुशा आणावी, आणि रोज भिक्षा मागून जेवण मिळेपर्यंत ती गोळा करावी.
घृतं च लवणं सर्वं वर्ज्यं पर्युषितं च यत् । अनृत्यदर्शी सततं भवेद्गीतादि निस्पृहः
तूप, मीठ आणि शिळे पदार्थ हे सर्व टाळावेत. नेहमी नृत्य, गाणे यासारख्या गोष्टींमध्ये आसक्ती ठेवू नये.
नादित्यं वै समीहेत नाचरेद्दंतधावनम् । एकांतमशुचिस्त्रीभिः शूद्राद्यैरभिभाषणम्
सूर्याकडे पाहू नये, दात घासू नयेत; अपवित्र स्त्रिया, शूद्र वगैरे यांच्याशी एकांतात बोलू नये.
गुरूच्छिष्टं भेषजान्नं प्रयुंजीत न कामतः । मलापकर्षणं स्नानं नाचरेद्धि कदाचन
गुरूंच्या उरलेल्या अन्नाचा आणि औषधाचा उपयोग करावा, पण इच्छेने नाही; गुरू नसताना कधीही स्नान किंवा मल काढणे करू नये.
न कुर्यान्मानसं विप्रो गुरोस्त्यागे कथंचन । मोहाद्वा यदि वा लोभात्त्यक्त्वा तु पतितो भवेत्
ब्राह्मणाने कधीही मनातही गुरूला सोडण्याचा विचार करू नये; मोहाने किंवा लोभाने सोडल्यास तो पतित होतो.
लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव वा । आददीत यतो ज्ञानं तं न द्रुह्येत्कदाचन
सांसारिक, वैदिक किंवा आध्यात्मिक ज्ञान ज्या ठिकाणाहून मिळते, त्या स्त्रोताला कधीही त्रास देऊ नये.
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथप्रतिपन्नस्य न मनुस्त्यागमब्रवीत्
गुरू गर्विष्ठ असो, योग्य-अयोग्य कळत नसो किंवा चुकीच्या मार्गावर असो, तरीही मनूने त्यांना सोडण्याची आज्ञा दिलेली नाही.
गुरोर्गुरौ सन्निहिते गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् । नत्वाभिसृष्टो गुरुणा स्वान्गुरूनभिवादयेत्
गुरूंच्या गुरूंच्या उपस्थितीत स्वतःच्या गुरूप्रमाणेच वागावे. गुरूला वंदन करून आणि त्यांची परवानगी घेऊन त्यांच्या गुरूंना नमस्कार करावा.
विद्यागुरुष्वेतदेवं नित्यावृत्तिषु योगिषु । प्रतिषेधत्सु चाधर्माद्धितं चोपदिशत्सु च
विद्येचे गुरू, नेहमी साधना करणारे, योगी, अधर्म टाळायला सांगणारे आणि हिताचे उपदेश करणारे यांच्याशीही हेच वर्तन ठेवावे.
श्रेयः स्वगुरुवद्वृत्तिं नित्यमेव समाचरेत् । गुरुपुत्रेषु दारेषु गुरोश्चैव स्वबंधुषु
गुरूंच्या मुलांशी, पत्नीशी आणि नातेवाईकांशी नेहमी गुरूंसारखेच वागावे.
बालः संमानयेन्मान्याञ्छिष्टो वा यदि कर्म्मणि । अध्यापयन्गुरोः सूनुं गुरुवन्मानमर्हति
लहान मूल असलं तरी, ज्यांना सन्मान द्यायला हवा अशा लोकांचा आदर करावा, जरी तो एखाद्या कामात मागे राहिला तरी. गुरुच्या मुलाला शिकवत असताना, त्याचाही आदर गुरुप्रमाणेच करावा.
उत्सादनं च गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजनः । न कुर्याद्गुरुपुत्रस्य पादयोः शौचमेव च
गुरुच्या मुलाला अंग पुसणे, आंघोळ घालणे किंवा त्याचं उरलेलं अन्न खाणं, किंवा त्याचे पाय धुणे हे करू नये.
गुरुवत्प्रतिपूज्याश्च सवर्णा गुरुयोषितः । असवर्णाश्च संपूज्याः प्रत्युत्थानाभिवादनैः
गुरुच्या जातीतील स्त्रियांना गुरुप्रमाणेच सन्मान द्यावा. इतर जातीतील स्त्रियांना उभं राहून आणि नमस्कार करून आदर द्यावा.
अभ्यंजनं स्नापनं च गात्रोत्सादनमेव च । गुरुपत्न्या न कार्याणि केशानां च प्रसाधनम्
गुरुपत्नीला तेल लावणे, आंघोळ घालणे, अंग पुसणे किंवा केस विंचरणे हे कामे करू नयेत.