प्रचंडं विकरालं तद्यमस्यास्यं न पश्यति । सकृत्प्रणामी कृष्णस्य मातुः स्तन्यं पिबेन्नहि
जो कृष्णाला एकदाच नमस्कार करतो, त्याला यमाचे भयंकर तोंड कधीच दिसत नाही. आणि त्याच्या आईचे दूध व्यर्थ जात नाही.
हरिपादे मनो येषां तेभ्यो नित्यं नमोनमः । पुल्कसः श्वपचो वापि ये चान्ये म्लेच्छजातयः
ज्यांचे मन नेहमी हरिपादांमध्ये आहे, त्यांना मी नेहमी नमस्कार करतो, मग ते पुल्कस, श्वपच किंवा इतर कुठल्याही जातीचे असोत.
तेऽपि वंद्या महाभागा हरिपादैकसेवकाः । किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा
फक्त हरिपादांची सेवा करणारे हे भाग्यवानही वंदनीय आहेत. मग पुण्यवान ब्राह्मण, भक्त आणि राजर्षी तर किती अधिक वंदनीय असतील!
हरौ भक्तिं विधायैव गर्भवासं न पश्यति । हरेरग्रे स्वनैरुच्चैर्नृत्यंस्तन्नामकृन्नरः
हरिप्रती भक्ती ठेवणारा पुन्हा गर्भवास पाहत नाही. जो हरिपुढे मोठ्याने नाचतो आणि त्याचे नाव उच्चारतो, त्याला हा लाभ मिळतो.
पुनाति भुवनं विप्रा गंगादि सलिलं यथा । दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य आलापादपि भक्तितः
जसा गंगा व इतर पवित्र नद्या जग शुद्ध करतात, तसाच भक्ताच्या दर्शनाने, स्पर्शाने किंवा भक्तीभावाने संवादानेही जग शुद्ध होते, हे विप्रांनो.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । हरेः प्रदक्षिणं कुर्वन्नुच्चैस्तन्नामकृन्नरः
जो हरिची प्रदक्षिणा करताना मोठ्याने त्याचे नाव घेतो, तो ब्रह्महत्येसारख्या पापांतून मुक्त होतो, यात काहीच शंका नाही.
करतालादिसंधानं सुस्वरं कलशब्दितम् । ब्रह्महत्यादिकं पापं तेनैव करतालितम्
करताल वगैरे वाजवून गोड स्वरात गाणे किंवा टाळ्या वाजवल्याने, ब्रह्महत्येसारखे मोठे पापही नष्ट होते.
हरिभक्तिकथामुक्त्वा ख्यायिकां शृणुयाच्च यः । तस्य संदर्शनादेव पूतो भवति मानवः
जो हरिभक्तीची कथा न सांगता इतर कथा ऐकतो, त्याच्या केवळ दर्शनानेही माणूस पवित्र होतो.
किं पुनस्तस्य पापानामाशंका मुनिपुंगवाः । तीर्थानां च परं तीर्थं कृष्णनाम महर्षयः
म्हणून त्याच्या पापांची चिंता काय उरली, हे मुनिश्रेष्ठांनो? कृष्णाचे नाव हेच सर्व तीर्थांपेक्षा श्रेष्ठ तीर्थ आहे, हे महर्षींनो.
तीर्थीकुर्वंति जगतीं गृहीतं कृष्णनाम यैः । तस्मान्मुनिवराः पुण्यं नातः परतरं विदुः
ज्यांनी कृष्णाचे नाव घेतले, ते जगालाच तीर्थ बनवतात. म्हणून, हे मुनिवरांनो, याहून मोठे पुण्य दुसरे नाही, हे जाणावे.
विष्णुप्रसादनिर्माल्यं भुक्त्वा धृत्वा च मस्तके । विष्णुरेव भवेन्मर्त्यो यमशोकविनाशनः
विष्णूच्या प्रसादाचे नirmālya खाल्ले किंवा डोक्यावर ठेवले, तर माणूसच विष्णू होतो आणि यम व दुःखाचा नाश करतो.
अर्चनीयो नमस्कार्यो हरिरेव न संशयः । ये महाविष्णुमव्यक्तं देवं वापि महेश्वरम्
फक्त हरिलाच पूजावे आणि नमस्कार करावा, यात शंका नाही. मग तो महाविष्णू असो, अव्यक्त देव असो किंवा महेश्वर असो.
एकीभावेन पश्यंति न तेषां पुनरुद्भवः । तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम्
जे सर्वांना एकरूप मानतात, त्यांना पुन्हा जन्म नाही. म्हणून, विष्णू हा आद्य, अनंत आणि अविनाशी आत्मा आहे, हे जाणावे.
हरिं चैकं प्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि । ये समानं प्रपश्यंति हरिं वै देवतांतरम्
फक्त हरिलाच पाहा आणि त्याचीच पूजा करा. जे हरिला आणि इतर देवतांना एकसमान मानतात—
ते यांति नरकान्घोरांन्न तांस्तु गणयेद्धीरः । मूर्खं वा पंडितं वापि ब्राह्मणं केशवप्रियम्
जे नरकात पडतात, त्यांना शहाणा माणूस कधीच मोजत नाही—ते मूर्ख असोत, विद्वान असोत, किंवा केशवाला प्रिय असलेला ब्राह्मण असो.
श्वपाकं वा मोचयति नारायणः स्वयं प्रभुः । नारायणात्परो नास्ति पापराशि दवानलः
नारायण स्वतः, प्रभू, अगदी श्वपाकालाही मुक्त करू शकतो; नारायणापेक्षा श्रेष्ठ काहीच नाही—तोच पापांचा डोंगर जाळणारा अग्नि आहे.
कृत्वापि पातकं घोरं कृष्णनाम्ना विमुच्यते । स्वयं नारायणो देवः स्वनाम्नि जगतां गुरुः
कोणी कितीही भयंकर पाप केलं तरी, कृष्णाचं नाव घेतल्यावर तो मुक्त होतो; नारायण स्वतः, जगाचा गुरु, आपल्या नावातच वास करतो.
आत्मनोऽभ्यधिकां शक्तिं स्थापयामास सुव्रताः । अत्र ये विवदंते वै आयासलघुदर्शनात्
सुव्रती लोकांनी स्वतःपेक्षा मोठी शक्ती निर्माण केली; इथे जे वाद घालतात, ते फक्त प्रयत्न आणि सोपेपणा याचा उथळ विचार करतात.
फलानां गौरवाच्चापि ते यांति नरकं बहु । तस्माद्धरौ भक्तिमान्स्याद्धरिनामपरायणः
फळांचं ओझं जड असल्यामुळे ते अनेक नरकात जातात; म्हणून हरिवर भक्ती ठेवावी आणि त्याच्या नावावर मन लावावं.
पूजकं पृष्ठतो रक्षेन्नामिनं वक्षसि प्रभुः । हरिनाममहावज्रं पापपर्वतदारणे
प्रभू पूजकाचं पाठीमागून रक्षण करतो आणि त्याचं नाव घेणाऱ्याला छातीशी धरतो; हरिनामाचं मोठं वज्र पापाचे पर्वत फोडतं.
तस्य पादौ तु सफलौ तदर्थं गतिशालिनौ । तावेव धन्यावाख्यातौ यौ तु पूजाकरौ करौ
त्याचे पाय खरोखरच फलदायी आहेत आणि म्हणूनच ते चालण्यासाठी योग्य आहेत; ज्या हातांनी पूजा केली जाते, तेच खरे धन्य हात आहेत.
उत्तमांगमुत्तमांगं तद्धरौ नम्रमेव यत् । सा जिह्वा या हरिं स्तौति तन्मनस्तत्पदानुगम्
तेच डोके श्रेष्ठ आहे जे हरिपुढे वाकतं; तीच जिव्हा धन्य आहे जी हरिचं स्तवन करते, आणि तेच मन पवित्र आहे जे त्याच्या पावलांमागे चालतं.
तानि लोमानि चोच्यंते यानि तन्नाम्नि चोत्थितम् । कुर्वंति तच्च नेत्रांबु यदच्युतप्रसंगतः
तीच केस गौरवले जातात जे त्याच्या नावावर उभे राहतात, आणि तेच अश्रू डोळ्यातून पडतात जे अच्युताच्या कृपेने येतात.
अहो लोका अतितरां दैवदोषेण वंचिताः । नामोच्चारणमात्रेण मुक्तिदं न भजंति वै
अरे, लोक किती मोठ्या प्रमाणात नशिबामुळे फसले आहेत! फक्त नाव उच्चारलं तरी मुक्ती मिळते, पण तरीही ते ते घेत नाहीत.
वंचितास्ते च कलुषाः स्त्रीणां संगप्रसंगतः । प्रतिष्ठंति च लोमानि येषां नो कृष्णशब्दने
ते अपवित्र लोक फसलेले आहेत, स्त्रियांच्या संगात गुंतलेले; ज्यांच्या अंगावर कृष्णाच्या नावाने रोमांच येत नाहीत.
ते मूर्खा ह्यकृतात्मानः पुत्रशोकादि विह्वलाः । रुदंति बहुलालापैर्न कृष्णाक्षरकीर्तने
ते मूर्ख, स्वभावाने असंयमी आणि पुत्रशोकाने व्याकुळ झालेले; ते अनेक शब्दांत रडतात, पण कृष्णाच्या अक्षरांची कीर्ती गात नाहीत.
जिह्वां लब्ध्वापि लोकेऽस्मिन्कृष्णनामजपेन्नहि । लब्ध्वापि मुक्तिसोपानं हेलयैव च्यवंति ते
या जगात जिव्हा मिळूनही, ते कृष्णाचं नाव जपत नाहीत; मुक्तीचं पायरी मिळूनही, ते दुर्लक्षामुळे खाली पडतात.
तस्माद्यत्नेन वै विष्णुं कर्मयोगेन मानवः । कर्मयोगार्च्चितो विष्णुः प्रसीदत्येव नान्यथा
म्हणून माणसाने प्रयत्नपूर्वक कर्मयोगाने विष्णूची पूजा करावी; कर्मयोगाने पूजिलेला विष्णूच खरा प्रसन्न होतो, दुसऱ्या कोणत्याही मार्गाने नाही.
तीर्थादप्यधिकं तीर्थं विष्णोर्भजनमुच्यते । सर्वेषां खलु तीर्थानां स्नानपानावगाहनैः
विष्णूचं भजन हे सर्व तीर्थांपेक्षा श्रेष्ठ तीर्थ मानलं जातं; सर्व तीर्थांत स्नान, पिणं किंवा बुडणं केल्याने
यत्फलं लभते मर्त्यस्तत्फलं कृष्णसेवनात् । यजंते कर्मयोगेन धन्या एव नरा हरिम्
माणसाला जे फळ मिळतं, तेच फळ कृष्णाची सेवा केल्यावर मिळतं; खरंच, धन्य तेच पुरुष जे कर्मयोगाने हरिची पूजा करतात.