राक्षस्य ऊचुः । येषु तीर्थेषु विप्रेंद्र त्वया स्नातं वदस्व नः । तानि सर्वाणि पुण्यानि मोचयातः कुजन्मनः । अस्मानतितरां तृष्णा क्षुद्भ्यां दारुणदुःखदात्
राक्षसी म्हणाल्या— 'हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, तू कोणत्या तीर्थांमध्ये स्नान केलंस ते आम्हाला सांग. ती सर्व पवित्र स्थळं आहेत आणि वाईट जन्माला आलेल्यांनाही मुक्त करू शकतात. आमची तहान आणि भूक फारच कठीण आहे.'
ब्राह्मण उवाच- अवंतीमाश्रमात्पूर्वमहं हरिपुरीमितः । गतोऽहं द्वारकां तस्मात्स्नात्वा सोमोद्भवा जले
ब्राह्मण म्हणाला— 'अवंतिच्या आश्रमातून मी हरिपुरीला गेलो; तिथून द्वारकेला गेलो आणि सोमातून उत्पन्न झालेल्या पाण्यात स्नान केलं.'
ततः प्राप्तः प्रभासाख्यं तीर्थं नीरधितीरगम् । तस्मात्सेतुनिबंधेऽहं स्नातः परमपावने
'मग मी प्रभास नावाच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील तीर्थस्थळी पोहोचलो; तिथून मी सेतूवर, त्या अत्यंत पवित्र स्थळी स्नान केलं.'
तस्मादहं महापुण्यां किष्किंधां समुपागतः । हतो यत्र तु रामेण वाली कपिगणेश्वरः
'तिथून मी या अत्यंत पुण्यवान किष्किंधेवर आलो आहे, जिथे रामाने वानरांचा राजा वाली याचा वध केला.'
तस्मान्मठं सरस्वत्यानर्मदातीरसंस्थितम् । समागतोऽहं यत्रास्ति भारती सर्वसेविता
म्हणून मी सरस्वती आणि नर्मदा या दोन नद्यांच्या काठावर असलेल्या मठात आलो, जिथे भारती देवी सर्वांच्या पूजेला पात्र आहे.
ततोऽहंमावेशंवेणींतांनत्वादक्षिणापथे । शिवकांची विष्णुकांच्यौ दृष्टे तत्र मया पुरौ
त्यानंतर मी दक्षिण दिशेला वेणी या ठिकाणी गेलो, जिथे मी शिवकांची आणि विष्णुकांची ही दोन नगरे पाहिली.
ययोर्मरणतो जंतुः शिवो विष्णुश्च जायते । ततोऽहंमुत्कलं प्राप्तो यत्रास्ति हरिरीश्वरः
जिथे मृत्यूनंतर जीवाला शिव किंवा विष्णू म्हणून जन्म मिळतो, तिथून मी उत्कल या प्रदेशात पोहोचलो, जिथे हरि आणि ईश्वर वास करतात.
चतुर्वर्गप्रदः साक्षाद्भक्तानामपि कांक्षितम् । तमर्चयित्वा विधिवद्भक्षयित्वा निवेदितम्
तो भक्तांना प्रत्यक्ष चार पुरुषार्थ देणारा आणि सर्वांना हवेहवेसे वाटणारा आहे; मी त्याची विधिपूर्वक पूजा केली आणि नैवेद्य अर्पण केला.
प्रसादभूतं तस्यैव गंगासागरसंगमम् । तत्र देवानृषीन्पितॄंस्तर्पयित्वा यथाविधि
त्याच्या कृपेने मी गंगा आणि समुद्राच्या संगमावर गेलो; तिथे मी देव, ऋषी आणि पितर यांना योग्य रीतीने तृप्त केले.
यत्र गंगाशतमुखी जाता तत्राहमागमम् । ततो गयामुपागत्य पिंडान्दत्त्वा यथाविधि
जिथे गंगा शंभर मुखांनी प्रकट झाली, तिथे मी गेलो; तिथून मग मी गया येथे जाऊन पितरांना विधिपूर्वक पिंड अर्पण केले.
पितृभ्यस्तुलसीपुष्पचंदनोदकपूजितान् । कोशलां शरयूं वारिकर्णधारनभस्वता
पितरांना मी तुळशीची फुले, चंदन आणि पाणी अर्पण करून पूजा केली; नंतर मी कोशल आणि शरयू या वाऱ्याने वाहणाऱ्या पवित्र नद्यांकडे गेलो.
पवित्रिताखिलजनांस्पर्शनेनाहमागमम् । तत्रास्ति गोप्रताराख्यं तीर्थं त्रिदशदुर्ल्लभम्
तेथे सर्व लोकांच्या स्पर्शाने मी पावन झालो; तिथे गोप्रतार नावाचे, देवांनाही दुर्मिळ असे तीर्थ आहे.
तत्र स्नानादिकं कर्म निशाचर्यः कृतं मया । ततः काशीमहंप्राप्तो राजधानीमुमापतेः
तिथे मी स्नान व इतर विधी नीट पार पाडले; त्यानंतर मी उमा-पतीची राजधानी असलेल्या काशीला पोहोचलो.
नत्वा विश्वेश्वरं देवं बिंदुमाधवमेव च । स्नातं मणिकर्णिकायां ज्ञानवाप्यां च भक्तितः
मी विश्वेश्वर देव आणि बिंदुमाधव यांना वंदन केले; मग भक्तीभावाने मणिकर्णिका आणि ज्ञानवापी येथे स्नान केले.
त्रिरात्रिमुषितस्तत्र प्रयागं पुनरागमम् । पौषशुक्लचतुर्दश्यां साक्षाद्यत्र प्रजापतिः
मी तिथे तीन रात्री थांबलो आणि पुन्हा प्रयाग येथे आलो, जिथे पौष महिन्यातील शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीला प्रजापती प्रत्यक्ष प्रकट होतो.
एकस्मिन्माघमासे तु स्नानं कृत्वाऽरुणोदये । पुनस्तस्मात्समायातो नैमिषं गोमतीतटे
माघ महिन्यात मी सूर्योदयाच्या वेळी स्नान केले; त्यानंतर तिथून मी गोमतीच्या काठी असलेल्या नैमिष क्षेत्रात गेलो.
यत्र तीर्थानि सर्वाणि वसंति च स्वमायया । ततोऽहं मथुरां प्राप्तो यत्र विश्रांतिसंज्ञकम्
जिथे सर्व तीर्थे त्यांच्या स्वतःच्या सामर्थ्याने वसलेली आहेत; तिथून मी मथुरा येथे पोहोचलो, जिथे विश्रांती नावाचे स्थान आहे.
तीर्थं तत्सन्निधौ पुण्यमसिकुंडाख्यमुत्तमम् । कृष्णगंगा ध्रुवाक्रूर केशिकालीयतीर्थभृत्
त्याच्या जवळ असिकुंड नावाचे श्रेष्ठ तीर्थ आहे; कृष्णगंगा, ध्रुवा, अक्रूर, केशिकाळिय आणि इतर अनेक तीर्थे तिथे आहेत.
यमुनास्ति महापुण्या यत्र सर्वार्थदायिनी । उभयोः कूलयोस्तस्या वनानि द्वादश श्रिया
तिथे महान पुण्यदायिनी, सर्व मनोकामना पूर्ण करणारी यमुना आहे; तिच्या दोन्ही काठांवर बाराही सुंदर वने आहेत.
राजमानानि खेचर्यः समस्तार्थकराणि च । संति तेषु नरः स्नात्वा पीत्वा भूयो न जायते
ती वने तेजस्वी, देवांनी वावरलेली आणि सर्व इच्छांची पूर्तता करणारी आहेत; तिथे स्नान करून आणि पाणी पिऊन मनुष्य पुन्हा जन्म घेत नाही.
ततोहमागमं पुण्यं हस्तिनापुरमुत्तमम् । यत्र श्रीपतिपादाब्ज जाता गंगा सरिद्वरा
त्यानंतर मी अत्यंत पुण्यवान हस्तिनापुर येथे गेलो, जिथे गंगा, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ, श्रीपति यांच्या चरणकमळांतून प्रकट झाली.
ततो नारायणस्थानं हिमवद्भूमिसंस्थितम् । आगत्य माधवं दृष्ट्वा केदारमहमागमम्
त्यानंतर मी हिमालय प्रदेशात असलेल्या नारायणाच्या स्थानी गेलो; तिथे माधवाचे दर्शन घेऊन मी केदार येथे पोहोचलो.
तत्र संपूज्य विश्वेशं पीत्वा हंसोदकं पुनः । हरिद्वारं महापुण्यमागमं जाह्नवीतटे
तेथे विश्वेश्वराची पूजा करून, पुन्हा हंसाच्या पाण्याचा पान घेतला आणि मग महान पवित्र हरिद्वारला, जाह्नवीच्या तीरावर, आलो.
तत्र स्नात्वापितॄन्देवानृषीन्संतर्प्य चाप्यहम् । समागतः कुरुक्षेत्रे यत्र प्राची सरस्वती
तेथे स्नान करून, पितरांना, देवांना आणि ऋषींना तृप्त करून, मी कुरुक्षेत्रात आलो, जिथे पूर्वेकडून सरस्वती वाहते.
तत्राप्यहं क्रियाः सर्वाः कृतवान्नियतेंद्रियः । अर्चयित्वा च पादाब्जं श्रीपतेः पुष्करं प्रति
तेथेही मी सर्व विधी केले, इंद्रिये संयमित ठेवून, श्रीपतीच्या कमलासारख्या पायांची पूजा करून पुष्करकडे निघालो.
चलितो मार्गमध्ये तु विमलो नाम मे सखा । मिलितो मां व्रजन्गेहमिंद्रप्रस्थात्तु तीर्थतः
मार्गात माझा मित्र विमल नावाचा मला भेटला, तो इंद्रप्रस्थाच्या तीर्थातून व्रजाच्या घराकडे येत होता.
नीतोऽहं तेन राक्षस्यः पुनस्तत्र द्विजन्मना । तीर्थेति मे परावृत्य शक्रप्रस्थेऽखिलार्थदे
त्याने, द्विजाने, मला पुन्हा राक्षसीच्या ठिकाणी नेले; मग तीर्थातून परत, मी सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या शक्रप्रस्थात आलो.
तत्रास्ति द्वारका पुण्या निर्मिता विष्णुना स्वयम् । तत्रावलोकितः साक्षाद्विष्णुर्वाक्यान्नरूपतः
तेथे विष्णूने स्वतः निर्माण केलेली पवित्र द्वारका आहे; तिथे विष्णूला प्रत्यक्ष, मानव रूपात, त्याच्या वचनानुसार पाहिले.
तत्राहं स च संस्नातौ विष्णुभक्तिप्रलब्धये । दत्ता सा विष्णुना मह्यं तस्मै च कृष्णमूर्तिना
तेथे मी आणि तो, विष्णूभक्ती मिळवण्यासाठी स्नान केले; ती भक्ती विष्णूने कृष्णमूर्ती रूपात मला आणि त्याला दिली.
श्रुत्वा तत्र हरेर्वाणी न रूपं वै विलोकितम् । भक्तिर्लब्धा ततः स्थानाद्यमहं पुष्करं प्रति
तेथे मी हरिचा आवाज ऐकला, पण त्याचे रूप पाहिले नाही; त्या ठिकाणाहून भक्ती मिळवून मी पुष्करकडे निघालो.