तदरण्यं प्रविष्टस्य तुंगकं राजसत्तम । पापं विनश्यते सद्यः स्त्रिया वै पुरुषस्य वा
जो कोणी तुङ्गक वनात प्रवेश करतो, राजसत्तम, त्याचे पाप त्वरित नष्ट होते, मग तो पुरुष असो वा स्त्री.
तत्र मासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः । ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्पुनीते च कुलं पुनः
त्या ठिकाणी, संयमी आणि मर्यादित अन्न घेणारा धीर मनुष्य एक महिना राहिला, तर तो ब्रह्मलोकाला जातो आणि पुन्हा आपले कुल पावन करतो, हे राजन.
मेधावनं समासाद्य पितृदेवांश्च तर्पयेत् । अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विंदति
मेधावनात पोहोचल्यावर, पितरांना आणि देवतांना तृप्त करावे. त्याला अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळते आणि स्मरणशक्ती व बुद्धी प्राप्त होते.
तत्र कालंजरं गत्वा गोसहस्रफलं लभेत् । आत्मानं साधयेत्तत्र गिरौ कालंजरे नृप
त्या ठिकाणी, कालंजर पर्वतावर गेल्यावर, हजार गायींचे पुण्य मिळते. राजन, त्या कालंजर पर्वतावर स्वतःला सिद्ध करावे.
स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्यत्र संशयः । ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशांपते
स्वर्गलोकात मनुष्याचा सन्मान होतो, यात काहीच शंका नाही. त्यानंतर, राजाधिराज, उत्तम पर्वतांमध्ये चित्रकूट येथे जावे.
मंदाकिनीं समासाद्य नदीं पापविमोचनीम् । अत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः
पापमुक्त करणाऱ्या मंदाकिनी नदीवर पोहोचल्यावर, जो पितरांची आणि देवतांची भक्तीपूर्वक पूजा करीत त्या ठिकाणी अभिषेक करतो—
अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत् । ततो गच्छेत राजेंद्र गुहस्थानमनुत्तमम्
जो मनुष्य अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि उत्तम अवस्था प्राप्त करतो, नंतर तो, राजेंद्र, गुहा या देवतेच्या श्रेष्ठ स्थानाकडे जातो.
यत्र देवो महासेनो नित्यं सन्निहितो नृप । पुमांस्तत्र नरःश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति
जिथे महाशक्तिशाली महासेन देव नेहमी वास करतो, तिथे, राजन, श्रेष्ठ पुरुष फक्त तिथे गेल्यावर सर्व काही साध्य करतो.
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । प्रदक्षिणमुपावृत्य यशःस्थानं व्रजेन्नरः
कोटितीर्थात स्नान केल्यावर मनुष्याला हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते; तिथे प्रदक्षिणा घालून तो कीर्तीचे स्थान प्राप्त करतो.
अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी । तत्र कूपो महाराज विश्रुतो भरतर्षभ
महादेवाजवळ जाऊन, जो चंद्रासारखा तेजस्वी आहे, तिथे, हे महाराज, एक प्रसिद्ध विहीर आहे, जी भरतवंशात खूप नावाजलेली आहे.
समुद्रा यत्र चत्वारो निवसंति युधिष्ठिर । ततोपस्पृश्य राजेंद्र कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
जिथे चारही समुद्र वास करतात, हे युधिष्ठिर, तिथे स्पर्श करून आणि प्रदक्षिणा घालून, राजेंद्र,
नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम् । ततो गच्छेत्कुरुश्रेष्ठ शृंगवेरपुरं महत्
स्वतःला संयमित ठेवणारा आणि शुद्ध झालेला मनुष्य सर्वोच्च अवस्था प्राप्त करतो; त्यानंतर, कुरुवंशातील श्रेष्ठ, तो श्रींगवेर या महान नगरीकडे जावा.
यत्र तीर्णो महाप्राज्ञो रामो दाशरथिः पुरा । गंगायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः
जिथे पूर्वी बुद्धिमान राम, दशरथपुत्र, गंगेवरून गेला; तिथे गंगेत स्नान करून, ब्रह्मचर्य पाळणारा आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा,
विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विंदति । ततो मुंजवटं गछेत्स्थानं देवस्य धीमतः
पापमुक्त होतो आणि वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळवतो; त्यानंतर तो धीरगंभीर देवतेच्या मुंजवट या स्थळी जावा.
अभिगम्य महादेवमभ्यर्च्य च नराधिप । प्रदक्षिणमुपावृत्य गाणपत्यमवाप्नुयात्
महादेवाजवळ जाऊन त्याची पूजा करून, राजाधिराज, प्रदक्षिणा घालून, तो गणपतीची कृपा मिळवतो.
ततो गच्छेत राजेंद्र प्रयागमृषिसंस्तुतम् । यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः
नंतर, राजेंद्र, तो ऋषींनी स्तुत केलेल्या प्रयाग या स्थळी जावा, जिथे ब्रह्मा आणि इतर देवता, तसेच दिशांचे रक्षक वास करतात.
लोकपालाश्च सिद्धाश्च निरताः पितरस्तथा । सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव च महर्षयः
जिथे लोकपाल, सिद्ध, पितर आणि सनत्कुमार व इतर महर्षी देखील नेहमी उपस्थित असतात.
तथा नागाः सुपर्णाश्च सिद्धाः शुक्रधरास्तथा । सरितः सागराश्चैव गंधर्वाप्सरसस्तथा
तिथे नाग, सुपर्ण, शुक्रधारी सिद्ध, नद्या, समुद्र, तसेच गंधर्व आणि अप्सरा देखील आहेत.
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः । तत्र त्रीण्यपि कुंडानि तयोर्मध्येन जाह्नवी
आणि भगवंत हरि, प्रजापतीसह, तिथे वास करतो; तिथे तीन कुंडे आहेत आणि त्यांच्या मध्ये जाह्नवी वाहते.
प्रयागात्समतिक्रांता सर्वतीर्थपुरस्कृता । तपनस्य सुता तत्र त्रिषु लोकेषु विश्रुता
प्रयागापेक्षा श्रेष्ठ, सर्व तीर्थांमध्ये मान मिळवणारी, सूर्याची कन्या तिथे आहे, जिला तिन्ही लोकांत प्रसिद्धी आहे.
यमुनागंगया सार्द्धं संगता लोकभाविनी । गंगायमुनयोर्मध्ये पृथिव्या जघनं स्मृतम्
जी यमुना आणि गंगा यांच्यासोबत एकत्र झाली आहे आणि जगाला कल्याण देते; गंगा आणि यमुना यांच्या मध्ये पृथ्वीचे कंबरस्थान मानले जाते.
प्रयागं जघनस्यांतमुपस्थमृषयो विदुः । प्रयागं सुप्रतिष्ठानं कंबलाश्वतरावुभौ
महर्षी प्रयागाला पृथ्वीच्या कंबरेचा शेवट आणि उपस्थ मानतात; प्रयाग हे कम्बल आणि अश्वतर या तीर्थांसह दृढपणे स्थिर आहे.
तीर्थं भोगवती चैव वेदी प्रोक्ता प्रजापतेः । तत्र वेदाश्च यज्ञाश्च मूर्त्तिमंतो युधिष्ठिर
भोगवती हे तिथले तीर्थ आहे आणि प्रजापतीची वेदी म्हणून ओळखली जाते; तिथे, युधिष्ठिर, वेद आणि यज्ञ प्रत्यक्ष स्वरूपात आहेत.
प्रजापतिमुपासंत ऋषयश्च महानघाः । यजंते क्रतुभिर्देवांस्तथा चक्रधरा नृप
पवित्र महर्षी प्रजापतीची उपासना करतात आणि देवता तसेच चक्रधारी देखील तिथे यज्ञ करतात, हे राजन.
ततः पुण्यतमं नास्ति त्रिषु लोकेषु भारत । प्रयागं सर्वतीर्थेभ्यः प्रभावेणाधिकं प्रभो
म्हणून, हे भारत, तिन्ही लोकांत प्रयागाहून पवित्र दुसरं कुठलंही स्थान नाही. सर्व तीर्थांपेक्षा प्रयागाचं महत्त्व जास्त आहे.
श्रवणात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि । मूर्धका नमनाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते
त्या तीर्थाचं नाव ऐकलं, उच्चारलं किंवा तिथे डोकं टेकवलं, तरी सर्व पापांपासून माणूस मुक्त होतो.
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्संगमे संशितव्रतः । पुण्यं सुमहदाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः
जो कोणी कठोर व्रताने तिथे संगमावर स्नान करतो, त्याला राजसूय आणि अश्वमेध यज्ञाएवढं मोठं पुण्य मिळतं.
एषा यजनभूमिर्हि देवानामपि तत्कथा । दत्तं तत्र स्वल्पमपि महद्भवति भारत
हे खरं, की देवांसाठीही हे यज्ञभूमी आहे. तिथे अगदी थोडं दान दिलं तरी, ते मोठं होतं, हे भारत.
न देववचनात्तात न लोकवचनादपि । मतिरुत्क्रमणीया ते प्रयागमरणं प्रति
माझ्या प्रिय, देवांनी किंवा लोकांनी काहीही सांगितलं तरी, प्रयागात मृत्यू येण्याबद्दल तुझं मन कधीही डळमळू नये.
दशतीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथापराः । येषां सान्निध्यमत्रैव कीर्त्तितं कुरुनंदन
दहा हजार तीर्थं आणि साठ कोटी तीर्थांची उपस्थिती इथेच सांगितली आहे, हे कुरुनंदना.