अदीनवदनाः शूराः शत्रुभिः परिवेष्टिताः । आहवेषु विपन्ना ये तेषां मार्गो दिवाकरः
जे शूर, हसतमुख, शत्रूंनी वेढलेले असून युद्धात प्राण सोडतात, त्यांचा मार्ग सूर्यापर्यंत पोहोचतो.
अनाथ स्त्री द्विजार्थे च शरणागतपालने । प्राणांस्त्यजंति ये वैश्य न च्यवंति दिवस्तु ते
जे वैश्य अनाथ, स्त्री, ब्राह्मण किंवा शरण आलेल्यांच्या रक्षणासाठी प्राण देतात, ते स्वर्गातून कधीही खाली पडत नाहीत.
पंग्वंधबालवृद्धांश्च रोग्यनाथदरिद्रितान् । ये पुष्णंति सदा वैश्य ते मोदंति सदा दिवि
जे वैश्य नेहमी पांगळे, आंधळे, लहान मुले, वृद्ध, आजारी, अनाथ आणि गरीब यांची काळजी घेतात, ते नेहमी स्वर्गात आनंदी राहतात.
गां दृष्ट्वा पंकनिर्मग्नां रोगमग्नं द्विजं तथा । उद्धरंति नरा ये च तेषां लोकोऽश्वमेधिनाम्
जे पुरुष चिखलात अडकलेल्या गायीला किंवा आजारी ब्राह्मणाला वाचवतात, त्यांना अश्वमेध यज्ञ करणाऱ्यांचे लोक मिळतात.
गोग्रासं ये प्रयच्छंति ये शुश्रूषंति गाः सदा । येनारोहंति गोपृष्ठे ते स्वर्लोकनिवासिनः
जे गायींना चारा देतात आणि नेहमी त्यांची सेवा करतात, ज्यांच्या प्रयत्नाने गायी उन्नती करतात, ते स्वर्गलोकात वास करतात.
गर्तमात्रं तु ये चक्रुर्यत्र गौरतृषा भवेत् । यमलोकमदृष्ट्वैव ते यांति स्वर्गतिं नराः
जे एखाद्या तहानलेल्या गायीसाठी अगदी लहान खड्डाही तयार करतात, ते यमलोक न पाहता थेट स्वर्गात जातात.
अग्निपूजा देवपूजा गुरुपूजा रताश्च ये । द्विजपूजा रता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः
जे ब्राह्मण अग्निपूजा, देवपूजा, गुरूपूजा आणि नेहमी ब्राह्मणांची पूजा करण्यात रमतात, ते स्वर्गात जातात.
वापीकूपतडागादौ धर्मस्यांतो न विद्यते । पिबंति स्वेच्छया यत्र जलस्थल चरास्तदा
विहिरी, तळी, तलाव यामध्ये पुण्याला कधीच अंत नाही, कारण तिथे जलचर आणि स्थलचर जीव हवे तसे पाणी पितात.
नित्यं दानपरः सोऽत्र कथ्यते विबुधैरपि । यथायथा च पानीयं पिबंति प्राणिनो भृशम्
जो नेहमी दान करण्यात मग्न असतो, त्याचे स्तवन इथे देवताही करतात; जितके प्राणी पाणी पितात, तितके त्याचे पुण्य वाढते.
तथातथाऽक्षयः स्वर्गो धर्मबुद्ध्या विशां वर । प्राणिनां जीवनं वारि प्राणा वारिणि संस्थिताः
ज्याच्या मनात धर्मबुद्धी आहे, त्याला स्वर्ग कधीच संपत नाही, कारण पाणी हेच प्राण्यांचे जीवन आहे आणि त्यांचे प्राण पाण्यातच आहेत.
नित्यस्नानेन पूयंते येऽपि पातकिनो नराः । प्रातःस्नानं हरेद्वैश्य बाह्माभ्यंतरजं मलम्
दैनिक स्नान करणाऱ्यांनाही, जरी ते पापी असले तरी, शुद्धता मिळते. सकाळच्या स्नानामुळे वैश्याच्या बाह्य आणि अंतर्गत अशुद्धता दूर होते.
प्रातःस्नानेन निष्पापो नरो न निरयं व्रजेत् । स्नानं विना तु यो भुंक्ते मलाशी स सदा नरः
जो मनुष्य सकाळी स्नान करतो, तो पापमुक्त होतो आणि नरकात जात नाही; पण जो स्नान न करता जेवतो, तो नेहमी अशुद्धता खातो.
अस्नायी यो नरस्तस्य विमुखा पितृदेवताः । स्नानहीनो नरः पापः स्नानहीनो नरोऽशुचिः
जो मनुष्य स्नान करत नाही, त्याच्यावर पितर आणि देवता प्रसन्न राहत नाहीत; स्नान न करणारा पापी आणि अशुद्ध असतो.
अस्नायी नरकं भुंक्ते पुंस्कीटादिषु जायते । ये पुनः स्रोतसि स्नानमाचरंतीह पर्वणि
जो स्नान करत नाही, तो नरकात जातो आणि किडे-मुंग्यांमध्ये जन्म घेतो; पण जे इथे सणासुदीच्या दिवशी प्रवाहात स्नान करतात,
ते नैव नरकं यांति न जायंते कुयोनिषु । दुःस्वप्ना दुष्टचिंताश्च वंध्या भवंति सर्वदा
ते नरकात जात नाहीत किंवा वाईट योनीत जन्म घेत नाहीत; मात्र त्यांना वाईट स्वप्ने, वाईट विचार आणि वंध्यत्व नेहमी त्रास देतात.
प्रातःस्नानेन शुद्धानां पुरुषाणां विशांवर । तिलांश्च तिलपात्रांश्च तिलप्रस्थं यथाविधि
हे पुरुषश्रेष्ठ, सकाळी स्नानाने शुद्ध झालेल्या लोकांनी, योग्य पद्धतीने तीळ, तीळाच्या पात्रात आणि तीळाचा माप दान द्यावे.
दत्त्वा प्रेतपतेर्भूमौ न व्रजंति नराः क्वचित् । पृथिवीं कांचनं गां च दत्वा दानानि षोडश
हे दान मृत्युलोकाच्या अधिपतीस पृथ्वीवर दिल्यावर, माणसे कुठेही जात नाहीत; पृथ्वी, सोने आणि गाई यांचे सोळा प्रकारचे दान केल्याने,
गत्वा न विनिवर्तंते स्वर्गलोकाद्विकुंडल । पुण्यासु तिथिषु प्राज्ञो व्यतीपाते च संक्रमे
ते स्वर्गलोकात जाऊन पुन्हा परत येत नाहीत, हे विकुण्डल; पुण्य तिथी, व्यतीपात आणि संक्रांतीच्या दिवशी, ज्ञानी लोकांनी
स्नात्वा दत्त्वा च यत्किंचिन्नैव मज्जति दुर्गतौ । नैवाक्रामंति दातारो दारुणं रौरवं पथम् । इहलोके न जायंते कुले धनविवर्जिते
स्नान करून, काहीही दान दिल्यावर, ते संकटात सापडत नाहीत; दान करणारे रौरवाच्या कठीण मार्गावर जात नाहीत; या जगात त्यांचा जन्म कधीच गरीब घरात होत नाही.
सत्यवादी सदा मौनी प्रियवादी च यो नरः । अक्रोधनः समाचारो नातिवाद्यनसूयकः
जो मनुष्य नेहमी सत्य बोलतो, मौन पाळतो, गोड बोलतो, रागावत नाही, योग्य वागतो, जास्त बोलत नाही आणि दुसऱ्याचा हेवा करत नाही,
सदा दाक्षिण्यसंपन्नः सदा भूतदयान्वितः । गोप्ता च परमर्माणां वक्ता परगुणस्य च
जो नेहमी उदार असतो, सर्व प्राण्यांवर दया करतो, गुपित जपतो आणि दुसऱ्याचे गुण सांगतो,
परस्वं तृणमात्रं च मनसापि न यो हरेत् । न पश्यंति विशांश्रेष्ठ ह्येते नरकयातनाम्
जो दुसऱ्याचे अगदी गवताचे पातेसुद्धा मनातसुद्धा घेऊ नये, हे पुरुषश्रेष्ठ, असे लोक नरकातील यातना कधीच पाहत नाहीत.
परापवादी पाखंडः पापेभ्योऽपि मतोऽधिकः । पच्यते नरके तावद्यावदाभूतसंप्लवम्
जो दुसऱ्याची निंदा करतो आणि दांभिक असतो, तो पाप्यांपेक्षा जास्त अधम मानला जातो; तो सृष्टीच्या शेवटपर्यंत नरकात यातना भोगतो.
वक्ता परुषवाक्यानां मंतव्यो नरकागतः । संदेहो न विशांश्रेष्ठ पुनर्याति च दुर्गतिम्
जो कठोर बोलतो, त्याला नरकात जाणारा समजावे; हे पुरुषश्रेष्ठ, यात शंका नाही की तो पुन्हा दुःखात पडतो.
न तीर्थैर्न तपोभिश्च कृतघ्नस्यास्ति निष्कृतिः । सहते यातनां घोरां स नरो नरके चिरम्
कृतघ्न माणसासाठी तीर्थक्षेत्रे किंवा तपानेही प्रायश्चित्त नाही; तो नरकात फार काळ भयंकर यातना सहन करतो.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि तेषु मज्जति यो नरः । जितेंद्रियो जिताहारो न स याति यमालयम्
पृथ्वीवरील सर्व तीर्थांमध्ये जो मनुष्य स्नान करतो, इंद्रिये आणि खाण्यावर संयम ठेवतो, तो यमाच्या घरात जात नाही.
न तीर्थे पातकं कुर्यान्न च तीर्थोपजीवनम् । तीर्थे प्रतिग्रहस्त्याज्यस्त्याज्यो धर्मस्य विक्रयः
कोणत्याही तीर्थस्थळी पाप करू नये, किंवा तीर्थावर उपजीविका करू नये; तीर्थस्थळी दान घेणे आणि धर्म विकणे टाळावे.
दुर्जरं पातकं तीर्थे दुर्जरश्च प्रतिग्रहः । तीर्थे च दुर्जरं सर्वमेतत्किन्नरकं व्रजेत्
तीर्थस्थळी केलेले पाप किंवा दान घेणे फारच कठीण असते; तीर्थस्थळी असे सर्व वर्तन टाळावे, नाहीतर नरकात जावे लागते.
सकृद्गंगांभसि स्नातः पूतो गांगेयवारिणा । न नरो नरकं याति अपि पातकराशिकृत्
जो मनुष्य एकदाच जरी गंगेच्या पवित्र पाण्यात स्नान करतो, तो कितीही पाप केलं असलं तरी नरकात जात नाही.
व्रतदानतपो यज्ञाः पवित्राणीतराणि च । गंगाबिंद्वभिषिक्तस्य न समा इति नः श्रुतम्
व्रत, दान, तप, यज्ञ आणि इतर शुद्ध करणाऱ्या गोष्टी — या सर्वांपेक्षा गंगेच्या एका थेंबाने जरी अभिषेक झाला तरी त्याची सर काहीच येऊ शकत नाही, असं आपण ऐकलं आहे.