यद्यप्यवसरोनास्ति मम सेवापरस्य वै । तथापि च तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि यथामति
"माझा वेळ नेहमी सेवेत जातो, तरीही तुझ्यावरच्या प्रेमामुळे मी माझ्या समजुतीनुसार तुला सांगतो."
कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा । परपीडां न कुर्वंति न ते यांति यमालयम्
"जे लोक कधीही, कुठल्याही अवस्थेत, कृतीने, मनाने किंवा वाणीने दुसऱ्यांना त्रास देत नाहीत, ते कधीच यमाच्या लोकात जात नाहीत."
न वेदैर्न च दानैश्च न तपोभिर्न चाध्वरैः । कथंचित्स्वर्गतिं यांति पुरुषाः प्राणिहिंसकाः
"जे प्राणीहिंसा करतात, त्यांना वेदाध्ययन, दान, तप किंवा यज्ञ यांमुळेही स्वर्गप्राप्ती होत नाही."
अहिंसा परमो धर्मो ह्यहिंसैव परं तपः । अहिंसा परमं दानमित्याहुर्मुनयः सदा
"अहिंसा हाच श्रेष्ठ धर्म आहे; अहिंसा हेच मोठे तप आहे; अहिंसा हेच सर्वोत्तम दान आहे — असे ऋषी नेहमी सांगतात."
मशकान्सरीसृपान्दंशान्यूकाद्यान्मानवांस्तथा । आत्मौपम्येन पश्यंति मानवा ये दयालवः
"जे दयाळू लोक माशी, सरडे, डास, उवा आणि माणसे सुद्धा स्वतःसारखेच समजतात —"
तप्तांगारमयस्कीलं मादंप्रेतरंगिणीम् । दुर्गतिं नैव गच्छंति कृतांतस्य च ते नराः
"ते तापलेल्या कोळशाचा नरक, लोखंडी शूल किंवा मदे वाहणाऱ्या नदीचा नरक कधीच पाहत नाहीत; असे लोक मृत्युलोकात जात नाहीत."
भूतानि येऽत्र हिंसंति जलस्थलचराणि च । जीवनार्थं च ते यांति कालसूत्रं च दुर्गतिम्
"जे लोक येथे पाण्यातील किंवा जमिनीवर राहणाऱ्या जीवांना, स्वतःच्या जगण्यासाठी, त्रास देतात, ते काळसूत्र नरकात आणि वाईट जन्मात जातात."
श्वमांसभोजनास्तत्र पूयशोणितपायिनः । मज्जंतश्च वसापंके दष्टाः कीटैरधोमुखैः
"तेथे जे कुत्र्याचे मांस खातात, पू आणि रक्त पितात, ते मेदाच्या डोहात बुडतात आणि उलटे तोंड असलेल्या किड्यांनी चावले जातात."
परस्परं च खादंतो ध्वांते चान्योन्य घातिनः । वसंति कल्पानेकांस्ते रुदंतो दारुणं रवम्
"तेथे एकमेकांना खातात, अंधारात एकमेकांना मारतात, अनंत काळ तिथे राहतात आणि भयंकर आक्रोश करतात."
कृमियोनि शतं गत्वा स्थावराः स्युश्चिरं तु ते । ततोच्छंति ते क्रूरास्तिर्यग्योनि शतेषु च
"शंभर वेळा किड्यांच्या गर्भात जन्म घेऊन, ते खूप काळ स्थावर राहतात; नंतर ते क्रूर लोक शंभर वेळा पशूंच्या जन्मात येतात."
पश्चाद्भवंति जातांधाः काणाः कुब्जाश्च पंगवः । दरिद्राश्चांगहीनाश्च मानुषाः प्राणिहिंसकाः
"नंतर, माणूस म्हणून जन्म घेतल्यावर, ते अंध, एका डोळ्याचे, कुबड, लंगडे, गरीब आणि अपंग होतात — हे सगळे प्राणीहिंसा करणारेच असतात."
तस्माद्वैश्य परत्रेह कर्मणा मनसा गिरा । लोकद्वयसुखप्रेप्सुर्धर्मज्ञो न तदाचरेत्
"म्हणून, वैश्य, जो दोन्ही लोकांत सुख मिळवू इच्छितो आणि धर्म जाणतो, त्याने कृतीने, मनाने किंवा वाणीने असे कर्म कधीच करू नये."
लोकद्वयेन विंदंति सुखानि प्राणिहिंसकाः । येन हिंसन्ति भूतानि न ते बिभ्यति कुत्रचित्
जे प्राणी मारतात आणि दोन्ही लोकांतील सुखांचा उपभोग घेतात, त्यांना कुठेही भीती वाटत नाही, कारण ते इतर जीवांना त्रास देतात.
प्रविशंति यथा नद्यः समुद्रमृजुवक्रगाः । सर्वे धर्मा अहिंसायां प्रविशंति तथा दृढम्
जसे सरळ किंवा वाकड्या वाटेने वाहणाऱ्या सर्व नद्या शेवटी समुद्रातच मिळतात, तसे सर्व सद्गुण अखेरीस अहिंसेतच एकरूप होतात.
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । अभयं येन भूतेभ्यो दत्तमत्र विंशांवर
जो इथे सर्व जीवांना निर्भयता देतो, हे विम्शांवर, तो जणू सर्व तीर्थांत स्नान केलेला आणि सर्व यज्ञांत दीक्षा घेतलेला असतो.
ये नियोगांश्च शास्त्रोक्तान्धर्माधर्म विमिश्रितान् । पालयंतीह ये वैश्य न ते यांति यमालयम्
जे वैश्य शास्त्रानुसार सांगितलेले, धर्म-अधर्म मिसळलेले कर्तव्य पाळतात, ते कधीही यमाच्या लोकात जात नाहीत.
ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे नाकपृष्ठे वसंति ते
ब्रह्मचारी, गृहस्थ, वानप्रस्थ आणि संन्यासी—आपापल्या कर्तव्यात निष्ठावान असलेले सर्वजण स्वर्गाच्या शिखरावर वास करतात.
यथोक्तचारिणः सर्वे वर्णाश्रमसमन्विताः । नरा जितेंद्रिया यांति ब्रह्मलोकं तु शाश्वतम्
सर्व वर्ण आणि आश्रमांनी युक्त, शास्त्रानुसार वागणारे आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारे पुरुष शाश्वत ब्रह्मलोक प्राप्त करतात.
इष्टापूर्तरता ये च पंचयज्ञरताश्च ये । दयान्विताश्च ये नित्यं नेक्षंते ते यमालयम्
जे दान आणि यज्ञात आनंद मानतात, पाच महायज्ञात रमतात आणि नेहमी दयाळू असतात, त्यांना यमलोक कधीच दिसत नाही.
इंद्रियार्थनिवृत्ता ये समर्था वेदवादिनः । अग्निपूजारता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः
जे ब्राह्मण इंद्रियांच्या विषयांपासून दूर राहतात, वेदांचे ज्ञान असते आणि नेहमी अग्निपूजेत मग्न असतात, ते स्वर्गात जातात.
अदीनवदनाः शूराः शत्रुभिः परिवेष्टिताः । आहवेषु विपन्ना ये तेषां मार्गो दिवाकरः
जे शूर, हसतमुख, शत्रूंनी वेढलेले असून युद्धात प्राण सोडतात, त्यांचा मार्ग सूर्यापर्यंत पोहोचतो.
अनाथ स्त्री द्विजार्थे च शरणागतपालने । प्राणांस्त्यजंति ये वैश्य न च्यवंति दिवस्तु ते
जे वैश्य अनाथ, स्त्री, ब्राह्मण किंवा शरण आलेल्यांच्या रक्षणासाठी प्राण देतात, ते स्वर्गातून कधीही खाली पडत नाहीत.
पंग्वंधबालवृद्धांश्च रोग्यनाथदरिद्रितान् । ये पुष्णंति सदा वैश्य ते मोदंति सदा दिवि
जे वैश्य नेहमी पांगळे, आंधळे, लहान मुले, वृद्ध, आजारी, अनाथ आणि गरीब यांची काळजी घेतात, ते नेहमी स्वर्गात आनंदी राहतात.
गां दृष्ट्वा पंकनिर्मग्नां रोगमग्नं द्विजं तथा । उद्धरंति नरा ये च तेषां लोकोऽश्वमेधिनाम्
जे पुरुष चिखलात अडकलेल्या गायीला किंवा आजारी ब्राह्मणाला वाचवतात, त्यांना अश्वमेध यज्ञ करणाऱ्यांचे लोक मिळतात.
गोग्रासं ये प्रयच्छंति ये शुश्रूषंति गाः सदा । येनारोहंति गोपृष्ठे ते स्वर्लोकनिवासिनः
जे गायींना चारा देतात आणि नेहमी त्यांची सेवा करतात, ज्यांच्या प्रयत्नाने गायी उन्नती करतात, ते स्वर्गलोकात वास करतात.
गर्तमात्रं तु ये चक्रुर्यत्र गौरतृषा भवेत् । यमलोकमदृष्ट्वैव ते यांति स्वर्गतिं नराः
जे एखाद्या तहानलेल्या गायीसाठी अगदी लहान खड्डाही तयार करतात, ते यमलोक न पाहता थेट स्वर्गात जातात.
अग्निपूजा देवपूजा गुरुपूजा रताश्च ये । द्विजपूजा रता नित्यं ते विप्राः स्वर्गगामिनः
जे ब्राह्मण अग्निपूजा, देवपूजा, गुरूपूजा आणि नेहमी ब्राह्मणांची पूजा करण्यात रमतात, ते स्वर्गात जातात.
वापीकूपतडागादौ धर्मस्यांतो न विद्यते । पिबंति स्वेच्छया यत्र जलस्थल चरास्तदा
विहिरी, तळी, तलाव यामध्ये पुण्याला कधीच अंत नाही, कारण तिथे जलचर आणि स्थलचर जीव हवे तसे पाणी पितात.
नित्यं दानपरः सोऽत्र कथ्यते विबुधैरपि । यथायथा च पानीयं पिबंति प्राणिनो भृशम्
जो नेहमी दान करण्यात मग्न असतो, त्याचे स्तवन इथे देवताही करतात; जितके प्राणी पाणी पितात, तितके त्याचे पुण्य वाढते.
तथातथाऽक्षयः स्वर्गो धर्मबुद्ध्या विशां वर । प्राणिनां जीवनं वारि प्राणा वारिणि संस्थिताः
ज्याच्या मनात धर्मबुद्धी आहे, त्याला स्वर्ग कधीच संपत नाही, कारण पाणी हेच प्राण्यांचे जीवन आहे आणि त्यांचे प्राण पाण्यातच आहेत.