गिरिकुंजं समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । पितामहं नमस्कृत्य गोसहस्रफलं लभेत्
तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेल्या गिरीकुंज या ठिकाणी जाऊन, पितामहाला वंदन केल्यावर, मनुष्याला हजार गायींचे पुण्य मिळते.
ततो गच्छेत धर्मज्ञ विमलं तीर्थमुत्तमम् । अद्यापि यत्र दृश्यंते मत्स्याः सौवर्णराजताः
त्यानंतर, धर्म जाणणाऱ्याने निर्मळ आणि उत्तम अशा त्या तीर्थात जावे, जिथे आजही सोन्याचे आणि चांदीचे मासे दिसतात.
तत्र स्नात्वा नरश्रेष्ठ वाजपेयमवाप्नुयात् । सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत्परमिकां गतिम्
त्या ठिकाणी स्नान केल्यावर, हे नरश्रेष्ठ, वाजपेय यज्ञाचे पुण्य मिळते. सर्व पापांपासून शुद्ध झालेला मनुष्य उच्चतम अवस्थेला पोहोचतो.
नारदउवाच-। वितस्तां च समासाद्य संतर्प्य पितृदेवताः । नरः फलमवाप्नोति वाजपेयस्य भारत
नारद म्हणाले: विटस्ता नदीवर जाऊन, पितरांना आणि देवांना तृप्त केल्यावर, मनुष्याला वाजपेय यज्ञाचे पुण्य मिळते, हे भारत.
काश्मीरेष्वेव नागस्य भवनं तक्षकस्य च । वितस्ताख्यमिति ख्यातं सर्वपापप्रमोचनम्
काश्मीरमध्येच नागाचा आणि तक्षकाचा निवास आहे, ज्याला विटस्ता असे म्हणतात. ते सर्व पापांपासून मुक्त करणारे प्रसिद्ध स्थान आहे.
तत्र स्नात्वा नरो नूनं वाजपेयमवाप्नुयात् । सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम्
त्या ठिकाणी स्नान केल्यावर, मनुष्याला नक्कीच वाजपेय यज्ञाचे पुण्य मिळते. सर्व पापांपासून शुद्ध झाल्यावर, तो श्रेष्ठ अवस्थेला पोहोचतो.
ततो गच्छेत मलदं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । पश्चिमायां तु संध्यायामुपस्पृश्य यथाविधि
नंतर, तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेल्या मलद या ठिकाणी जावे, आणि संध्याकाळच्या वेळी योग्य पद्धतीने स्नान करावे.
चरुं सप्तार्चिषे राजन्यथाशक्ति निवेदयेत् । पितॄणामक्षयं दानं प्रवदंति मनीषिणः
राजाने आपल्या शक्तीनुसार सप्तार्ची अग्नीला भाताचा नैवेद्य अर्पण करावा. ज्ञानी लोक म्हणतात की, हे पितरांसाठी अक्षय दान आहे.
गवांशतसहस्रेण राजसूयशतेन च । अश्वमेधसहस्रेण श्रेयान्सप्तार्चिषश्चरुः
सप्तार्ची अग्नीस दिलेले भाताचे नैवेद्य हे शंभर हजार गायींच्या दानापेक्षा, शंभर राजसूय यज्ञांपेक्षा आणि हजार अश्वमेध यज्ञांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
ततो निवृत्तो राजेंद्र रुद्रास्पदमथाविशेत् । अभिगम्य महादेवमश्वमेधफलं लभेत्
यानंतर, हे राजेंद्र, सर्व विधी पूर्ण केल्यावर, रुद्राच्या निवासस्थानी जावे. महादेवाच्या दर्शनाने अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य मिळते.
मणिमंतं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः । एकरात्रोषितो राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्
मणिमंत या ठिकाणी जाऊन, एकरात्र तेथे राहणारा आणि मन एकाग्र केलेला ब्रह्मचारी, हे राजा, अग्निष्टोम यज्ञाचे पुण्य मिळवतो.
अथ गच्छेत राजेंद्र देविकां लोकविश्रुताम् । प्रसूतिर्यत्र विप्राणां श्रूयते भरतर्षभ
मग, हे राजेंद्र, जगात प्रसिद्ध असलेल्या देविका या ठिकाणी जावे, जिथे ब्राह्मणांची उत्पत्ती झाल्याचे ऐकायला मिळते, हे भरतराष्ट्रातील श्रेष्ठ.
त्रिशूलपाणेः स्थानं यत्त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् । देविकायां नरः स्नात्वा अभ्यर्च्य च महेश्वरम्
तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेल्या त्रिशूलधारी भगवान शंकराचे स्थान तेथे आहे. देविकेत स्नान करून, महेश्वराची पूजा करावी.
यथाशक्ति नरस्तत्र निवेद्य भरतर्षभ । सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य लभते फलम्
तेथे, आपल्या शक्तीनुसार अर्पण केल्यावर, हे भरतराष्ट्रातील श्रेष्ठ, सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या यज्ञाचे पुण्य मिळते.
कामाख्यं तत्र रुद्रस्य तीर्थं देवर्षिसंमतम् । तत्र स्नात्वा नरः क्षिप्रं सिद्धिमाप्नोति भारत
तेथे कामाख्या हे रुद्राचे पवित्र तीर्थ आहे, जे देव आणि ऋषी यांच्याकडून मान्य आहे. तिथे स्नान केल्यावर मनुष्याला लवकरच सिद्धी प्राप्त होते, हे भारत.
यजनं याजनं गत्वा तथैव ब्रह्मवालकम् । पुष्पन्यास उपस्पृश्य न शोचेन्मरणं ततः
यज्ञ आणि यजमानाकडे तसेच ब्रह्मवालक येथे जाऊन, फुले अर्पण करून आणि शुद्धी करून घेतल्यावर, मनुष्याला मृत्यूची चिंता राहात नाही.
अर्द्धयोजनविस्तारां पंचयोजनमायताम् । एतावद्देविकामाहुः पुण्यां देवर्षिसंमताम्
ही देविका, जी देव आणि ऋषींनी पुण्यवान मानली आहे, अर्ध योजने रुंद आणि पाच योजने लांब आहे असे सांगितले जाते.
ततो गच्छेत धर्मज्ञ दीर्घसत्रं यथाक्रमम् । यत्र ब्रह्मादयो देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः
मग धर्म जाणणाऱ्याने योग्य क्रमाने दीर्घसत्र या ठिकाणी जावे, जिथे ब्रह्मा आणि इतर देव, सिद्ध आणि श्रेष्ठ ऋषी उपस्थित आहेत.
दीर्घसत्रमुपासंते दीक्षिता नियतव्रताः । गमनादेव राजेंद्र दीर्घसत्रमरिंदम
दीर्घसत्र येथे, दीक्षित आणि नियम पाळणारे भक्त पूजा करतात; फक्त तिथे गेल्यानेच, राजेंद्र, मोठे पुण्य मिळते.
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः । ततो विनाशनं गच्छेन्नियतो नियताशनः
राजसूय आणि अश्वमेध या यज्ञांचे फळ मनुष्याला मिळते; त्यानंतर, संयम आणि नियमीत आहार ठेवून, त्याने विनाशन येथे जावे.
गच्छंत्यंतर्हिता यत्र मेरुपृष्ठे सरस्वती । चमसे च शिवोद्भेदे नागोद्भेदे च दृश्यते
म्हणजेच, जिथे मेरूच्या शिखरावर लपलेली सरस्वती वाहते, तिथे ती चमस, शिवोद्भेद आणि नागोद्भेद या ठिकाणी दिसते.
स्नात्वा तु चमसोद्भेदे अग्निष्टोमफलं लभेत् । शिवोद्भेदे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
चमसउद्भेद येथे स्नान केल्याने अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळते; शिवोद्भेद येथे स्नान केल्याने हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते.
नागोद्भेदे नरः स्नात्वा नागलोकमवाप्नुयात् । शशयानं च राजेंद्र तीर्थमासाद्य दुर्लभम्
नागोद्भेद येथे स्नान केल्याने मनुष्याला नागलोक प्राप्त होते; आणि राजेंद्र, दुर्मिळ अशा शशयान तीर्थाला पोहोचतो.
शशरूपप्रतिच्छन्ना पुष्करा यत्र भारत । सरस्वत्यां महाभाग अनुसंवत्सरंहिते
तेथे, भारत, शशाच्या रूपात लपलेले पुष्कर आहे, जिथे पुण्यवती सरस्वती एक वर्षभर थांबते.
स्नायंते भरतश्रेष्ठ वृत्ता वै कार्त्तिकीं सदा । तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र द्योतते शिववत्सदा
तेथे, भारतश्रेष्ठ, लोक नेहमी स्नान करतात, विशेषतः कार्तिक पौर्णिमेला; तिथे स्नान केल्यावर, नरव्याघ्र, मनुष्य नेहमी शिवासारखा तेजस्वी होतो.
गोसहस्रफलं चैव प्राप्नुयाद्भरतर्षभ । कुमारकोटिमासाद्य नियतः कुरुनंदन
आणि, भरतरषभ, तिथे हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते; संयम ठेवून कुमारकोटी येथे पोहोचल्यावर, कुरुनंदना.
तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रतः । गवामयुतमाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्
तेथे, पितर आणि देवांची भक्तीपूर्वक पूजा करताना अभिषेक करावा; त्याने दहा हजार गायी मिळवतात आणि आपले कुटुंब उध्दारतो.
ततो गच्छेत धर्मज्ञ रुद्रकोटिं समाहिताः । पुरा यत्र महाराज ऋषिकोटिः समाहिता
मग, धर्म जाणणाऱ्याने एकाग्रचित्ताने रुद्रकोटी येथे जावे, जिथे पूर्वी, महाराज, ऋषींची मोठी सभा जमली होती.
वर्षेण च समाविष्टा देवदर्शनकांक्षया । अहंपूर्वमहंपूर्वं द्रक्ष्यामि वृषभध्वजम्
देवतांचे दर्शन मिळावे म्हणून, त्यांनी तिथे एक वर्ष राहून, 'मीच प्रथम वृषध्वजाचे दर्शन घेईन' असे प्रत्येकाने मनाशी ठरवले.
एवं संप्रस्थिता राजनृषयः किलभारत । ततो योगीश्वरेणापि योगमास्थाय भूपते
असा निर्णय घेऊन, राजन, ते ऋषी निघाले, भारत; त्यानंतर, भूपती, योगेश्वरानेही योग धारण केला.