पापघ्नी पापहारिणी सर्वकामफलप्रदा । विष्णुलोकदआप्लावो नार्मदः पापनाशनः
रेवा पाप नष्ट करणारी, अपराध दूर करणारी आणि सर्व इच्छित फळे देणारी आहे; नर्मदेत स्नान केल्याने विष्णुलोक मिळतो आणि पाप नष्ट होते.
यामुनः सूर्यलोकाय भवेदाप्लाव उत्तमः । सारस्वतोघविध्वंसी ब्रह्मलोकफलप्रदः
यमुनेत स्नान केल्याने सूर्यलोक मिळतो; सरस्वतीच्या प्रवाहात स्नान केल्याने विघ्ने दूर होतात आणि ब्रह्मलोकाचे फळ मिळते.
विशालफलदा प्रोक्ता विशाला हि पिशाचक । पापेंधनदवाग्निस्तु गर्भहेतुक्रियापहः
विशाला ही मोठ्या फळांची देणारी म्हणून ओळखली जाते, पिशाच; ती पापांच्या इंधनासाठी जणू दावानळ आहे, आणि जन्ममरणाची कारणे दूर करते.
विष्णुलोकाय मोक्षाय नार्मदः परिकीर्तितः । सरयूगंडकीसिंधुश्चंद्रभागा च कौशिकी
नर्मदा ही विष्णुलोक आणि मोक्ष मिळवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे; सरयू, गंडकी, सिंधू, चंद्रभागा आणि कौशिकीही तसेच.
तापी गोदावरी भीमा पयोष्णी कृष्णवेणिका । कावेरी तुंगभद्रा च अन्याश्चापि समुद्रगाः
तापी, गोदावरी, भीमा, पयोष्णी, कृष्णवेणिका, कावेरी, तुंगभद्रा आणि इतर ज्या समुद्राकडे वाहतात.
तासु रेवा परा प्रोक्ता विष्णुलोकप्रदायिनी । रेवा तु प्राप्यते पुण्यैः पूर्वजन्मकृतैर्द्विज । अपुनर्भवदं तत्र मज्जनं मुनिपुत्रक
त्यांमध्ये रेवा ही श्रेष्ठ मानली जाते, विष्णुलोक देणारी; रेवा पूर्वजन्मी मिळवलेल्या पुण्यानेच प्राप्त होते, द्विजा; तिथे स्नान केल्याने पुन्हा जन्म मिळत नाही, मुनीपुत्रा.
गायंति देवाः सततं दिविष्ठा रेवा कदा दृष्टिगता हि नो भवेत् । स्नाता नरा यत्र न गर्भवेदनां पश्यंति तिष्ठंति च विष्णुसन्निधौ
स्वर्गातील देव नेहमी म्हणतात, 'रेवा आमच्या दृष्टीस कधी येईल?' जिथे लोक स्नान करतात, तिथे त्यांना जन्माची वेदना भासत नाही आणि ते विष्णूच्या सान्निध्यात राहतात.
मज्जंति ये प्रत्यहमत्र मानवा रेवासुतो ये बहुपापकंचुकाः । मज्जंति ते नो निरयेषु धर्म्मतः स्वर्गे तु ते चारुचरंति देववत्
जे माणसे रोज रेवा नदीत स्नान करतात, जरी त्यांच्यावर कितीही पापांचे आवरण असले तरी, ते धर्मामुळे नरकात पडत नाहीत, उलट स्वर्गात देवांसारखे रमतात.
तीव्रैर्व्रतैर्दानतपोभिरध्वरैः सार्धं विधात्रा तुलया धृता पुरा । रेवापिशाचाशु तयोर्द्वयोरभूद्रेवा वरा तत्र च मोक्षसाधिका
पूर्वी विधात्याने रेवा नदीला कठोर व्रत, दान, तप आणि यज्ञ यांच्या तुलनेत ताटात घातले; रेवा दोन्हीपेक्षा श्रेष्ठ ठरली, आणि तिथेच मोक्ष मिळवण्यास ती सर्वोत्तम आहे.
नारद उवाच- एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य लोमशस्य पिशाचकाः । तेन सार्द्धं ययुः शीघ्रं रेवामज्जनहेतवे
नारद म्हणाले — लोमश यांच्या या शब्दांनी पिशाच प्रभावित झाले आणि त्यांनी त्यांच्या सोबत लगेच रेवा नदीत स्नान करण्यासाठी प्रस्थान केले.
ततो दैवात्समुत्पन्नो रेवारोधसि मारुतः । तेषां प्रवाहस्पृष्टानां गात्रे जलकणप्रदः
मग दैवी इच्छेने रेवा नदीच्या काठावर वारा वाहू लागला आणि त्या वाऱ्याच्या झुळकीने त्यांच्या अंगावर रेवा नदीच्या पाण्याचे थेंब उडाले.
रेवाजलकणस्पर्शात्पैशाच्यात्ते विमोचिताः । तत्क्षणाद्दिव्यवपुषः प्रशशंसुश्च नर्मदाम्
रेवा नदीच्या पाण्याचे थेंब लागल्यामुळे त्या पिशाच्च बाधित व्यक्ती मुक्त झाल्या; त्या क्षणीच दिव्य रूप धारण करून त्यांनी नर्मदा देवीचे स्तुतीपर गुणगान केले.
ततो लोमशवाक्येन ताश्च गंधर्वकन्यकाः । परिणीताः सुखं तेन विप्रेण नर्मदातटे
नंतर लोमश ऋषींच्या सांगण्यावरून त्या गंधर्वकन्या त्या ब्राह्मणाशी नर्मदा नदीच्या काठावर आनंदाने विवाहबद्ध झाल्या.
उवास सुचिरं कालं स्नानपानावगाहनैः । अर्चित्वा नर्मदामत्र विष्णुलोकं गताश्च ते
तो ब्राह्मण तिथे बराच काळ राहिला, स्नान, पाणी पिणे आणि जलस्नान करीत राहिला; नंतर नर्मदा देवीची पूजा करून त्यांनी विष्णू लोक प्राप्त केला.
एवं ते कथितो राजन्नर्मदागुणसंश्रयः । इतिहासो महापुण्यः श्रवणात्पापनाशनः
राजा, अशा प्रकारे मी तुला नर्मदा देवीच्या गुणांची पवित्र कथा सांगितली आहे; ही कथा फार पुण्यदायी असून ऐकणाऱ्याचे सर्व पाप नष्ट करते.
युधिष्ठिर उवाच-। अथान्यानि तु तीर्थानि वसिष्ठोक्तानि मे वद । श्रुत्वा यानि च पापानि विलयं यांति नारद
युधिष्ठिर म्हणाला: नारद मुनी, आता मला वसिष्ठांनी सांगितलेली इतर तीर्थस्थाने सांग, ज्यांची माहिती ऐकल्यावर आणि तिथे गेल्यावर पापांचा नाश होतो.
नारद उवाच-। शृणुष्वात्र हि तीर्थानि वसिष्ठोक्तानि पार्थिव । दक्षिणं सिंधुमासाद्य ब्रह्मचारी जितेंद्रियः
नारद म्हणाले: राजन, आता वसिष्ठांनी सांगितलेली तीर्थस्थाने ऐक. जो ब्रह्मचारी आणि इंद्रियांवर संयम ठेवणारा दक्षिण सिंधू नदीपर्यंत पोहोचतो—
अग्निष्टोममवाप्नोति विमानं चाधिरोहति । चर्मण्वतीं समासाद्य नियतो नियताशनः
—तो अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळवतो आणि दिव्य विमानावर आरूढ होतो; जो कर्मण्वती नदीपर्यंत पोहोचतो आणि आहारावर संयम ठेवतो—
रंतिदेवाभ्यनुज्ञातो अग्निष्टोमफलं लभेत् । ततो गच्छेत धर्मज्ञ हिमवत्सुतमर्बुदम्
—रंतीदेव यांच्या संमतीने त्याला अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळते; त्यानंतर, धर्म जाणणाऱ्या, त्याने हिमालयाची कन्या अर्बुदा येथे जावे.
पृथिव्या यत्र वै छिद्रं पूर्वमासीद्युधिष्ठिर । तत्राश्रमो वसिष्ठस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतं
युधिष्ठिरा, जिथे पूर्वी पृथ्वीला फट पडली होती, तिथे वसिष्ठ ऋषींचे आश्रम आहे, जो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् । पिंगातीर्थमुपस्पृश्य ब्रह्मचारी नराधिप
तिथे एक रात्र राहिल्यास, त्याला हजार गायींचे पुण्य मिळते; आणि पिंगातीर्थात स्नान केल्यावर, ब्रह्मचारी राजा—
कपिलानां नरव्याघ्र शतस्य फलमाप्नुयात् । ततो गच्छेत धर्मज्ञ प्रभासं लोकविश्रुतम्
—शंभर कपिला गायींचे पुण्य मिळवतो, हे नरश्रेष्ठ; त्यानंतर, धर्म जाणणाऱ्या, त्याने जगप्रसिद्ध प्रभास क्षेत्रात जावे.
यत्र सन्निहितो नित्यं स्वयमेव हुताशनः । देवतानां मुखं वीर अनलोऽनिलसारथिः
जिथे अग्निदेव स्वतः नेहमी उपस्थित असतात, देवतांचा मुख म्हणून, आणि वाऱ्याच्या रथावर आरूढ असतात, हे वीर.
तस्मिंस्तीर्थवरे स्नात्वा शुचिः प्रयतमानसः । अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः
त्या श्रेष्ठ तीर्थात स्नान करून, शुद्ध आणि एकाग्र मनाने, मनुष्याला अग्निष्टोम आणि अतिरात्र यज्ञाचे फळ मिळते.
ततो गत्वा सरस्वत्याः सागरस्य च संगमम् । गोसहस्रफलं प्राप्य स्वर्गलोके महीयते
नंतर सरस्वती आणि समुद्र यांच्या संगमावर गेल्यावर, तो हजार गायींचे पुण्य मिळवतो आणि स्वर्गात सन्मानित होतो.
दीप्यमानोऽग्निवन्नित्यं प्रभया भरतर्षभ । तीर्थे सलिलराजस्य स्नात्वा प्रयतमानसः
तो नेहमी अग्निसारखा तेजस्वी असतो, हे भरतश्रेष्ठ; आणि जलराजाच्या तीर्थात स्नान करून, एकाग्र मनाने—
त्रिरात्रमुषितस्तत्र तर्पयेत्पितृदेवताः । विराजति यथा सोमो वाजिमेधं च विंदति
—तीथे तीन रात्र राहून, पितर आणि देवतांना तर्पण द्यावे; तो चंद्रासारखा तेजस्वी होतो आणि वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळवतो.
वरदानं ततो गच्छेत्तीर्थं भरतसत्तम । विष्णोर्दुर्वाससा यत्र वरो दत्तो युधिष्ठिर
त्यानंतर, हे भरतश्रेष्ठ, त्याने वरदान नावाच्या तीर्थात जावे, जिथे विष्णूंनी दुर्वासांना वर दिला होता, हे युधिष्ठिरा.
वरदाने नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । ततो द्वारवतीं गच्छेन्नियतो नियताशनः
वरदान या तीर्थात स्नान केल्यावर मनुष्याला हजार गायी दान केल्याचे पुण्य मिळते. त्यानंतर संयम ठेवून आणि आहारावर नियंत्रण ठेवून द्वारवतीकडे जावे.
पिंडारके नरः स्नात्वा लभेद्बहुसुवर्णकम्
पिंडारक या ठिकाणी स्नान केल्यावर मनुष्याला पुष्कळ सोनं मिळतं.