सा मृता तत्क्षणात्साध्वी भक्षयित्वा महाविषम् । तां दृष्ट्वा तमसायुक्ते निशीथेऽहं पलायितः
ती सती स्त्री त्या क्षणीच विष पिऊन मरण पावली; अंधारात, मध्यरात्री मी तिला पाहिलं आणि घाबरून पळून गेलो.
पलायमानस्तरसा धृतोऽहं राजकिंकरैः । चौरोऽयमिति खङ्गेन चिच्छिदुस्ते शिरो मम
मी घाईघाईने पळत असताना राजाचे नोकरांनी मला पकडलं; मला चोर समजून त्यांनी तलवारीने माझं डोकं उडवलं.
मृतं मां यातनादेहमावेश्य यमकिंकराः । रौरवे निरयघोरे चिक्षिपुर्यमशासनात्
माझं मरण झाल्यावर, यमाचे नोकरांनी मला यातना देणाऱ्या शरीरात घातलं; यमाच्या आज्ञेने त्यांनी मला रौरव या भयंकर नरकात फेकलं.
षष्टिवर्षसहस्राणि तत्राऽहं तीव्रयातनाम् । भुक्त्वा तेनैव पापेन राक्षसत्वमुपागतः
त्या नरकात सहा हजार वर्षं मी तीव्र यातना भोगल्या; त्या पापामुळेच मला राक्षसाचं जन्म मिळालं.
शतवर्षाण्यतीतानि राक्षसत्वे विशांपते । वदामि तमुपायं मे येनास्मान्मुक्तिमाप्नुयाम्
राक्षस म्हणून शंभर वर्षं उलटली आहेत, हे राजन; आता मी तुला तो उपाय सांगतो, ज्यामुळे मला या अवस्थेतून मुक्ती मिळू शकेल.
पुण्यं तदर्पिते साधो वदामि शृणु सादरम् । येन तीर्थवरस्येदं जलं मम मुखे गतम्
हे सज्जना, मी तुला आदराने सांगतो, त्या पुण्याचं फळ म्हणजे या श्रेष्ठ तीर्थाचं पाणी माझ्या तोंडात आलं.
तत्रैव जन्मनि मया कृत्वा हरिदिने व्रतम् । संसर्गान्नेच्छया वैश्य रात्रौ जागरणं कृतम्
त्याच जन्मात, हरिदिनाच्या दिवशी मी एक व्रत केलं; एका वैश्याच्या संगतीमुळे, अनिच्छेने का होईना, मी रात्री जागरण केलं.
द्वादश्यामथ संस्नात्वा भोक्तुंमपि समुद्यते । मद्गृहे कश्चिदायातो वैष्णवो विष्णुरूपधृक्
द्वादशीच्या दिवशी, स्नान करून मी जेवायला बसलो होतो; तेव्हा माझ्या घरी एक वैष्णव, विष्णूच्या रूपात, आला.
कुपितोऽहं तमालोक्य दुर्वचो वदमग्रतः । क्व गच्छसि दुराचार दांभिकस्त्रीजनांतरे
त्याला पाहून मी रागावून त्याच्यासमोर कठोर शब्द बोललो: 'कुठे चाललास, वाईट वागणाऱ्या, ढोंगी माणसा, बायकांमध्ये?'
इत्युक्तं स मया धीरस्तुल्यो मानापमानयोः । तूष्णीमेव निकेतान्मे निर्गत्य चलितो यदा
मी असं बोलल्यावर, तो धीराचा माणूस, मान-अपमान सारखाच मानणारा, काही न बोलता माझ्या घरातून निघून गेला.
तदाभिमुखमायांती पत्नी मम पतिव्रता । पतित्वा पादयोस्तस्य तं साधुं गृहमानयत्
मग माझी पतीव्रता पत्नी त्याच्याकडे गेली, त्याच्या पायांवर पडली आणि त्या साधूला घरी घेऊन आली.
मयापमानितस्यापि न क्रोधोऽभून्महात्मनः । तयादृतस्याप्यानंदो यतः सोरि सुहृत्समः
मी त्याचा अपमान केला तरी त्या महात्म्याला राग आला नाही; तिच्या आदरामुळे तो मित्रांसारखा आनंदी झाला.
तमर्चयित्वा विधिवद्विष्टरे चोपवेश्य सा । भोज्यं भोजय जीवेश जयताद्भुवनत्रयम्
तीने त्याची योग्य रीतीने पूजा केली, त्याला आसनावर बसवलं आणि म्हणाली: 'हे जीवांचे स्वामी, त्रैलोक्य जिंकणाऱ्या, हे अन्न घ्या.'
इत्युक्तोऽहं तया साध्व्या न्यगदं तं महाशयम् । म्लानवक्त्रः प्रसन्नास्यमुत्तिष्ठ शमय क्षुधाम्
त्या सतीने मला असं सांगितल्यावर, मी लाजून, मान खाली घालून त्या महात्म्याला म्हणालो, तिचं तोंड आनंदी होतं: 'उठा, तुमची भूक शमवा.'
इत्युक्त्वा तस्य चरणौ नोदितस्तनुमध्यमा । प्राक्षालयं पुनस्तं तु निवेश्यासनमुत्तमम्
असं म्हणून, त्या सडपातळ स्त्रीने स्वतः त्याचे पाय धुतले आणि त्याला पुन्हा उत्तम आसनावर बसवलं.
अददां पात्रमन्नेन पूर्णं तस्मै विवेकिने । जलं च तत्करे साध्व्या प्रेरितोऽहं तया मुहुः
मी त्याला अन्नाने भरलेलं पात्र दिलं, त्या ज्ञानी माणसाला; आणि तिच्या वारंवार आग्रहाने मी त्याला पाणी दिलं.
उपभुज्य स धर्मात्मा स्वैरं विगतविक्रियः । हरेराम हरेकृष्ण जपन्निति जगाम ह
त्याने जेवून, तो धर्मात्मा शांतपणे, काहीच मनात न ठेवता, 'हरे राम, हरे कृष्ण' म्हणत निघून गेला.
कृतं पुण्यमिदं वैश्य नोदितेन मया स्त्रिया । पूर्वजन्मनि येनेदं प्रापितं तीर्थवारि मे
हे वैश्य, हे पुण्य मी केलं, पण माझ्या स्त्रीमुळे, स्वतः नाही; त्या पुण्यामुळेच मला या जन्मात तीर्थाचं पाणी मिळालं.
शिवशर्मोवाच- विष्णुशर्मन्निदं वाक्यमुक्त्वा तिष्ठति राक्षसे । पथिकः स च ते वाहाः प्राहुः खे दिव्यदेहिनः
शिवशर्मा म्हणाले — विष्णुशर्मा, हे शब्द सांगून तो राक्षसासमोर उभा राहिला. आणि प्रवासी, जे तुझे जुने वाहक होते, ते आता दिव्य देह धारण करून आकाशातून तुझ्याशी बोलू लागले.
पथिकवाहा ऊचुः भो भो विशांपते साधो प्राप्ता अप्यपमृत्युताम् । त्वत्प्रसादादिदं वारि पीत्वा देवत्वमागताः
प्रवासी म्हणाले — अरे राजन, सज्जना, आम्ही अकाली मृत्यूला सामोरे गेलो होतो, पण तुझ्या कृपेने हे पवित्र पाणी प्यायल्यानंतर आम्हाला देवत्व प्राप्त झाले.
त्वत्संगे धनलोभेन विट्पते चलिता यतः । विगता न धनाकांक्षा मरणावसरेप्यतः
मालाच्या लोभामुळे, व्यापाऱ्यांमध्ये असताना आम्ही भरकटलो; पण आता, मृत्यूच्या क्षणीसुद्धा धनाची इच्छा पूर्णपणे नाहीशी झाली आहे.
तीर्थराजजलस्यास्य तिष्ठतो जठरे हि नः । मरणे ह्यनुभावात्तु मैत्री प्राप्ता धनेशितुः
या तीर्थराजाच्या पवित्र पाण्यामुळे, जे आमच्या पोटात होते, मृत्यूनंतर त्याच्या प्रभावाने आम्हाला धनाच्या अधिपतीशी मैत्री मिळाली.
नमामस्त्वां वयं यामो धनेश नगरीं प्रभो । विमानैस्तद्गणानीतैर्नानामणिविभूषितैः
हे प्रभो, आम्ही तुला वंदन करतो आणि आता धनाधिपतीच्या नगरीकडे निघतो, जिथे त्याचे सेवक रत्नांनी सजवलेली विमाने घेऊन आले आहेत.
प्रयाहि मा विलंबस्व तीर्थे निगमबोधके । त्वमनेनसमं साधो तारयैनमपि द्रुतम्
जा, येथे थांबू नकोस, हे वेदज्ञान देणाऱ्या तीर्थावर. तू आणि हा दोघेही लवकर त्या तीर्थातून पार जा आणि यालाही सोबत घेऊन जा.
शिवशर्मोवाच- इत्युक्त्वा ते गतास्तात दिश्युदीच्यां समंततः । विमानकिंकिणीनादैर्नादयंतोऽथ रोदसी
शिवशर्मा म्हणाले — असे सांगून ते सर्वजण उत्तरेकडे गेले, आणि त्यांच्या विमानांच्या घंटानादाने आकाश दुमदुमून गेले.
अथ वैश्यो मम पिता तमाह रजनीचरम् । शरभ उवाच- उत्तिष्ठ नय मामाशु तीर्थे निगमबोधके
मग माझे वडील, व्यापारी, त्या रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसाला म्हणाले — शरभ म्हणतो — उठ, मला लवकर त्या वेदज्ञान देणाऱ्या तीर्थावर घेऊन चल.
ज्वरार्त्तेन मया पद्भ्यां तत्र गंतुं न शक्यते । यो मां नयति तत्तीर्थं त्वदन्यो नास्ति कश्चन
मला तापाने खूप त्रास होत आहे, त्यामुळे पायी तिथे जाता येत नाही. मला त्या पवित्र तीर्थावर घेऊन जाण्यास तुझ्याशिवाय दुसरा कोणीच नाही.
शिवशर्मोवाच- तथेति तमथाश्वास्य वैश्यं स रजनीचरः । स्कंधमारोप्य वेगेन तत्तीर्थं पावनं ययौ
शिवशर्मा म्हणाले — 'ठीक आहे' असे म्हणून त्या राक्षसाने व्यापाऱ्याला धीर दिला, त्याला खांद्यावर बसवले आणि वेगाने त्या पवित्र तीर्थाकडे गेला.
ऊषतुस्तावुभौ तत्र विश्पतिः स च राक्षसः । कुर्वंतौ स्नानमात्रं तु सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे
ते दोघे, राजासारखा पुरुष आणि राक्षस, तिथे थांबले आणि सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या पवित्र स्थळी केवळ स्नान केले.
अथाऽहं पितुराकर्ण्य महतीं गुरुवेदनाम् । तं प्रति प्रेरितो मात्रा चलितो निजसद्मतः
माझ्या वडिलांना मोठा आणि तीव्र त्रास होत असल्याचे ऐकून, माझ्या आईने मला तिथे पाठवले आणि मी माझ्या घरातून निघालो.