श्रुत्वा मद्भाग्ययातेन त्वया साधो विधीयताम् । वैश्योऽहं शरभो नाम्ना कान्यकुब्जे गृहं मम
'हे साधू, माझ्या भाग्याने तू इथे आलास, ऐकून कृपा कर. मी शरभ नावाचा व्यापारी आहे; माझं घर कण्यकुब्ज इथे आहे.'
अत्रागतो निषिद्धोपि जायामित्रसुतैरहम् । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं श्रुत्वा सूनुमुखेरितम्
'पत्नी, शत्रू आणि मुलांनी विरोध केला तरी, मी इथे आलो, कारण माझ्या मुलाकडून या तीर्थाचं माहात्म्य ऐकलं होतं.'
मासास्तु कतिचित्साधो व्यतीता मयि चागते । दिनत्रयमतिक्रांतं ज्वरितस्य ममाधुना
'हे साधू, इथे आल्यापासून काही महिने झाले; आणि आता तीन दिवस झाले मला ताप आहे.'
प्राणा मे विगता आसन्नद्यभूयः समागताः । कियानप्यायुषः शेषः साधो मे खलु तिष्ठति
'माझा प्राण सुटला होता, आणि आज पुन्हा आला आहे; हे साधू, खरंच, माझ्या आयुष्यात किती वेळ उरला आहे?'
शमनस्य गृहं दृष्ट्वा यदहं पुनरागतः । भाग्योदयेन केनापि ममात्र त्वं समागतः
शमनाचं घर पाहून मी पुन्हा परत आलो; आणि कुठल्यातरी नशिबाच्या जोरावर तू इथे माझ्याकडे आला आहेस.
नय मां मद्गृहं मित्र द्रव्यं बहु ददामि ते । दास्याम्यपि गृहं गत्वा कृपां कुरु कृपानिधे
मित्रा, मला माझ्या घरी घेऊन चल; मी तुला भरपूर धन देईन. घरी गेल्यावर ते तुला देईन—माझ्यावर दया कर, दयासागर.
इह भूभाग उत्खाय गृह्यतां मामकं धनम् । शिवशर्मोवाच- इत्याकर्ण्य स दुर्बुद्धिर्ग्राम्यो विषयलंपटः
इथे थोडी जमीन खोदून माझं धन घे. शिवशर्मा म्हणाला—हे ऐकून तो वाईट बुद्धीचा, लोभी गावकरी,
उवाच धनलुब्धस्तं त्वदुक्तं साधयाम्यहम् । इत्युक्त्वा धनमुत्खाय तस्माद्भूभागतस्तदा
धनाचा हव्यास असलेला त्याला म्हणाला, 'तुझं सांगितलं मी करतो.' असं म्हणून त्याने त्या वेळी त्या जमिनीखालचं धन खोदून काढलं.
अग्रतः स्थापयामास शरभस्याह चाध्वगः । अध्वग उवाच- धनमेतद्विशांनाथ तव भूभागतो मया
त्याने ते शरभाच्या पुढ्यात ठेवले, आणि प्रवासी म्हणाला, 'हे धन, राजाधिराज, मी तुझ्या जमिनीतून घेतलं आहे.'
निष्कासितं प्रयच्छाशु शिबिकानयनाय मे । यामारोप्य ज्वरार्तं त्वां नयामि तव केतनम्
'ते पटकन दे, म्हणजे मी तुझ्यासाठी पालखी आणू शकेन. तुला, जो तापाने त्रस्त आहेस, त्या पालखीत बसवून तुझ्या घरी घेऊन जाईन.'
शिवशर्मोवाच- इत्युक्तस्तेन स तदा ददौ स्वर्णपलत्रयम् । सोपि नीत्वा पितुर्द्रव्यं ययौ लवणपत्तनम्
शिवशर्मा म्हणाला—त्याने असं म्हटल्यावर, त्याने त्याला तीन सोन्याची नाणी दिली. वडिलांचं धन घेऊन तो माणूस लवणापत्तन या शहरात गेला.
उषित्वा रात्रिमेकां तु शिबिकां सपरिच्छदाम् । सवाहामानयत्पुत्र दत्त्वा स्वर्णपलद्वयम्
एक रात्र तिथे राहून, त्याने सेवकांसह आणि वाहकांसह पालखी आणली, आणि दोन सोन्याची नाणी देऊन त्याने आपल्या मुलाला आणले.
पलं द्वयं गृहीतं तत्तेनैवाधर्मबुद्धिना । आरोप्य शिबिकां तं तु शरभं वैश्यसत्तमम्
त्या अधार्मिक माणसाने दोन नाणी घेतली; आणि शरभ, श्रेष्ठ वैश्य, त्याला पालखीत बसवले.
पांथः स चलितो वाहांस्त्वरयन्कान्यकुब्जकम् । अस्य तीर्थवरस्याथ कमंडलुजलं धृतम्
प्रवासी निघाला, वाहकांना लवकर चालायला लावत कान्यकुब्जकडे गेला. त्या पवित्र स्थळी त्याने कमंडलूतील पाणी घेतले.
पाययन्नल्पमल्पं तं तृषार्तं सोध्वगो ययौ । अथ ते सरसस्तीरे उत्तीर्णा भोक्तुमध्वनि
त्याने तहानलेल्याला थोडं थोडं पाणी पाजलं, आणि प्रवासी पुढे गेला. मग, एका सरोवराच्या काठी, प्रवासात जेवायला थांबले.
स्नात्वा भुक्त्वा पुनस्तस्मात्स्थानाच्चेलुस्त्वरान्विताः । कियंति भूमिमुल्लंघ्य तृषार्तांस्ते कमंडलोः
स्नान करून, जेवून, पुन्हा तिथून घाईने निघाले. काही अंतर पार करून, ते तहानलेले लोक
जलं पीत्वा तृषार्तं तं शरभं चाप्यपाययत् । अथ कश्चिन्महाभीमो विकटो नाम राक्षसः
कमंडलूतील पाणी प्याले, आणि शरभालाही, जो फार तहानला होता, पाणी प्यायला दिलं. तेव्हा एक भयंकर, विकट नावाचा राक्षस
विचरन्निर्जनेऽरण्ये गच्छतस्तानवैक्षत । तान्दृष्ट्वा स क्षुधाक्रांतो वेगवान्विवृताननः
एकट्या जंगलात हिंडत असताना, त्यांना जाताना पाहिलं. त्यांना पाहून, उपाशीपोटी, वेगाने आणि मोठ्या तोंडाने,
अभिदुद्राव चरणाघातेनाकंपयन्महीम् । आगत्य तरसा पार्श्वे तान्वाहान्पथिकं च तम्
त्याने त्यांच्यावर झडप घातली, पायाने जमिन हलवली. वेगाने त्यांच्या जवळ येऊन, त्याने वाहक आणि प्रवाशाला पकडलं.
सकोशेषु समादाय भ्रामयामास खेचरः । गतासून्भ्रामणेनैव भूतले तानपोथयत्
सर्व सामानासह त्यांना उचलून, आकाशात फिरवायला सुरुवात केली. त्या फिरवण्याने त्यांचा जीव गेला आणि त्यांना जमिनीवर आपटले.
चखाद पिशितं तेषां पपौ कोशाच्च शोणितम् । कुत्र यास्यति रोगार्तो नरोऽयं पुरतो मम
त्यांचं मांस खाल्लं आणि भांड्यातलं रक्त प्यायलं. 'हा आजारी माणूस माझ्यासमोर आहे, तो कुठे जाणार?''
एनं तु भक्षयिष्यामि पश्चादंबु पिबाम्यहम् । इति कृत्वा मतिर्वारितीर्थस्यास्य कमंडलोः
''मी याला खाईन, आणि नंतर पाणी पिईन.'' असं ठरवून तो नदीच्या काठी कमंडलू घेऊन गेला.
मुखे चिक्षेप स तदा रजनीचरपुंगवः । क्षिप्तमात्रे जले तस्य पूर्वजन्मभवा स्मृतिः
त्या रात्री हिंस्र राक्षसाने ते पाणी आपल्या तोंडात टाकले. पाणी गिळताच त्याला आपल्या मागील जन्माची आठवण आली.
जाता स तु वधात्तस्य शरभस्य न्यवर्तत । पूर्वजन्मकृतं पापं तदपि स्मृतिमागमत्
त्या शरभाचा वध केल्यामुळे त्याच्यात जन्मलेली वाईट प्रवृत्ती मागे पडली; आणि मागील जन्मात केलेले पापही त्याच्या लक्षात आले.
येन राक्षसभावस्तु भूतो विप्रोद्भवादपि । स्मृत्वा पापमुपेत्याशु समीपे शरभस्य तु । उवाच ज्ञानमापन्नो राक्षसः पितरं मम
मागील जन्मी केलेल्या पापामुळे तो ब्राह्मण असूनही राक्षस झाला होता. ते पाप आठवताच तो पटकन त्या शरभाजवळ गेला आणि शुद्धीवर येऊन, राक्षसाने माझ्या वडिलांना म्हटले:
राक्षस उवाच- भो भो मनुष्यशार्दूल कस्त्वं के च जना अमी । भक्षिता ये मया घोर रूपेणाधमरक्षसा
राक्षस म्हणाला— अरे माणसांमध्ये श्रेष्ठ, तू कोण आहेस? आणि हे लोक कोण आहेत, ज्यांना मी या भयंकर रूपातील नीच राक्षसाने खाल्ले?
कस्य तीर्थवरस्येदं जलं यस्य प्रभावतः । पापिनोऽपि स्मृतिर्जाता पूर्वजन्मभवा मम
हे कोणत्या पवित्र तीर्थाचे पाणी आहे, ज्याच्या प्रभावामुळे मी पापी असूनही माझ्या मागील जन्माची आठवण झाली?
वैश्य उवाच- वैश्योऽहं राक्षसश्रेष्ठ कान्यकुब्जे गृहं मम । तीर्थानि पर्यटन्निंद्रप्रस्थेऽहं समुपागतः
वैश्य म्हणाला— मी वैश्य आहे, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ. माझे घर कण्यकुब्ज येथे आहे. तीर्थयात्रेला निघालो होतो आणि इंद्रप्रस्थ येथे आलो.
तत्राहमभवं दुःखी ज्वरेण विधियोगतः । ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना गंतुं गृहमसत्पथ । तत्र कश्चित्समायातः पांथो वर्षेण पीडितः
तेथे मला नशिबामुळे ताप आला आणि मी खूप त्रासलो. मग मला चुकीच्या वाटेने घरी जायचे सुचले. तिथे एक प्रवासी आला, जो पावसामुळे फारच त्रस्त होता.
प्रार्थितः स मयानीय शिबिकां मां गृहं नय । स चायं शिबिकां पांथः समुपानीय सत्वरः
मी त्याला विनंती केली: 'शिबिका आण आणि मला घरी घेऊन चल.' त्या प्रवाशाने लगेच शिबिका आणली.