सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकांचनवालुका । सर्वर्तुसुखसंस्पर्शा निष्फलाश्च तपोधनाः
संपूर्ण भूमी रत्नांची बनलेली आहे, आणि बारीक सोन्याच्या वाळूने भरलेली आहे. तिथे सर्व ऋतूंमध्ये स्पर्श सुखद असतो, आणि तपस्वी कशाच्याही कमतरतेशिवाय राहतात.
देवलोकच्युताः सर्वे जायंते तत्र मानवाः । शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वसुप्रियदर्शनाः
तिथे जन्म घेणारे सर्व लोक हे देवलोकातून खाली आलेले असतात. त्यांचा वंश शुद्ध असतो आणि ते सर्व दृष्टीनं सुंदर असतात.
मिथुनानि च जायंते स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः । तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबंत्यमृतसंनिभम्
तिथे जोडपी जन्म घेतात, आणि स्त्रिया अप्सरांसारख्या सुंदर असतात. त्या क्षीरी झाडाचं अमृतासारखं दूध पितात.
मिथुनं जायते काले समंताच्च प्रवर्द्धते । तुल्यरूपगुणोपेतं समवेशं तथैव च
योग्य वेळी जोडपं जन्मतं आणि दोघंही एकत्र वाढतात. त्यांचं रूप आणि गुण सारखेच असतात, आणि ते पूर्णपणे एकरूप असतात.
एकमेवानुरूपं च चक्रवाकसमं द्विजाः । निरामयाश्च ते लोका नित्यं मुदितमानसाः
प्रत्येकजण आपल्या जोडीदाराशी अगदी चक्रवाक पक्ष्यांसारखा जुळलेला असतो, द्विजांनो. तिथले लोक रोगरहित असतात आणि त्यांचं मन नेहमी आनंदी असतं.
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । जीवंति ते महाभागा न चान्योन्यं जहत्युत
ते लोक दहा हजार वर्षं आणि दहा शंभर वर्षं जगतात, हे महाभागांनो, आणि एकमेकांना कधीच सोडत नाहीत.
भारुंडा नाम शकुनास्तीक्ष्णतुंडा महाबलाः । तान्निर्हरंतीहमृतान्दरीषु प्रक्षिपंति च
भैरुंड नावाचे पक्षी, ज्यांची चोच तीक्ष्ण आणि बल मोठे आहे, ते मृतदेह उचलून गुहांमध्ये टाकतात.
उत्तराःकुरवो विप्रा व्याख्यातास्ते समासतः । मेरुपार्श्वमहं पूर्वं प्रवक्ष्यामि यथातथम्
ब्राह्मणहो, उत्तरेकडील कुरुंचे वर्णन मी थोडक्यात केले. आता मेरू पर्वताच्या बाजूचे प्रदेश मी नीट सांगतो.
तस्य मूर्द्धाभिषेकस्तु भद्राश्वस्य तपोधनाः । भद्रशालवनं यत्र कालाम्राश्च महाद्रुमाः
भद्राश्वाचा राज्याभिषेक जिथे होतो, त्या ठिकाणी भद्रशाळ नावाचे अरण्य आहे आणि तिथे काळआंब्याचे मोठमोठे वृक्ष आहेत.
कालाम्रास्तु महाभागा नित्यंपुष्पफलाः शुभाः । द्रुमाश्च योजनोत्सेधाः सिद्धचारणसेविताः
ते काळआंब्याचे वृक्ष फारच श्रेष्ठ, नेहमी फुले आणि फळे येणारे, शुभ आहेत. हे वृक्ष एक योजन उंच असून सिद्ध आणि चारण लोक तिथे नेहमी येतात.
तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्तमहाबलाः । स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुंदर्यः प्रियदर्शनाः
त्या प्रदेशात पुरुष पांढरे, तेजस्वी आणि बलवान आहेत. स्त्रिया कमळासारख्या वर्णाच्या, सुंदर आणि मनाला भावणाऱ्या आहेत.
चंद्रवर्णाश्चतुर्वर्णाः पूर्णचंद्रनिभाननाः । चंद्रशीतलगात्राश्च नृत्यगीतविशारदाः
ते लोक चंद्रासारख्या चार रंगांचे असून, त्यांची तोंडे पूर्ण चंद्रासारखी तेजस्वी आहेत. त्यांचे शरीर चंद्राच्या शीतलतेसारखे असून, ते नृत्य आणि गाण्यात कुशल आहेत.
दशवर्षसहस्राणि तत्रायुर्द्विजसत्तमाः । कालाम्ररसपीतास्ते नित्यं संस्थितयौवनाः
तेथे, द्विजश्रेष्ठ, लोकांचे आयुष्य दहा हजार वर्षे असते. काळआंब्याचा रस पिणारे नेहमी तरुण राहतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु । सुदर्शनो नाम महान्जंबूवृक्षः सनातनः
नील पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला, सुधर्शन नावाचा मोठा आणि सनातन जांभूळ वृक्ष आहे.
सर्वकामफलः पुण्यः सिद्धचारणसेवितः । तस्य नाम्ना समाख्यातो जंबूद्वीपः सनातनः
तो सर्व इच्छित फळे देणारा, पवित्र आणि सिद्ध-चारण लोकांनी वास केलेला आहे. त्याच्या नावावरून जांभूद्वीप हे सनातन नाव पडले आहे.
योजनानां सहस्रं च शतं च द्विजसत्तमाः । तथा माल्यवतः शृंगे पूर्वे पूर्वानुगांतकाः
ब्राह्मणश्रेष्ठ, एक हजार आणि शंभर योजन, तसेच पूर्वेकडील माल्यवत पर्वताच्या शिखरावर, पूर्वेकडे जाणारे लोक आहेत.
योजनानां सहस्राणि पंचाशन्माल्यवान्द्विजाः । महारजतसंकाशा जायंते तत्र मानवाः
ब्राह्मणहो, माल्यवत पर्वतावर पन्नास हजार योजनांवर, तेथे लोक मोठ्या चांदीसारखे तेजस्वी जन्मतात.
ब्रह्मलोकच्युताः सर्वे सर्वे च ब्रह्मवादिनः । तपस्तप्यंति ते दिव्यं भवंति ह्यूर्ध्वरेतसः
ते सर्व ब्रह्मलोकातून खाली आलेले आणि ब्रह्मज्ञान सांगणारे आहेत. ते दिव्य तप करतात आणि त्यांच्या तेजात उन्नत होतात.
रक्षणार्थं तु भूतानां प्रविशंति दिवाकरम् । षष्टिस्तानि सहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
सर्व जीवांची रक्षा करण्यासाठी, ते सूर्याच्या मध्ये प्रवेश करतात. त्यांची संख्या साठ हजार आणि साठशे आहे.
अरुणस्याग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
ते अरुणाच्या पुढे जाऊन सूर्याला वेढा घालतात. साठ हजार वर्षे आणि साठशे वर्षे ते तसेच राहतात.
आदित्यतापतप्तास्ते विशंति शशिमंडलम्
सूर्याच्या तापाने भाजले गेलेले ते लोक मग चंद्रमंडळात प्रवेश करतात.
ऋषय ऊचुः-। वर्षाणां चैव नामानि पर्वतानां च सत्तम । आचक्ष्व नो यथातत्वं ये च पर्वतवासिनः
ऋषी म्हणाले: श्रेष्ठा, प्रदेशांची आणि पर्वतांची नावे आम्हाला सांग. आणि पर्वतांमध्ये राहणारे लोक कसे आहेत तेही सत्य सांग.
सूत उवाच-। दक्षिणेन तु श्वेतस्य निषधस्योत्तरेण तु । वर्षं रमणकं नाम जायंते तत्र मानवाः
सूतमुनी म्हणाले: श्वेत पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला रमणक नावाचा प्रदेश आहे, तिथे माणसे जन्म घेतात.
शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे ते प्रियदर्शनाः । निःसपत्नाश्च ते सर्वे जायंते तत्र मानवाः
तेथे जन्मणारे सर्व लोक शुद्ध वंशाचे आणि देखणे असतात. तिथे सर्वजण कोणत्याही स्पर्धेशिवाय जन्मतात.
दशवर्षसहस्राणि शतानि दशपंच च । जीवंति ते महाभागा नित्यं मुदितमानसाः
जे महाभाग्यवान लोक आहेत, ते नेहमी आनंदी मनाने दहा हजार पाचशे वर्षे जगतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु । वर्षं हिरण्मयं नाम यत्र हैरण्वती नदी
नील पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषध पर्वताच्या उत्तरेला हिरण्मय नावाचं प्रदेश आहे, जिथे हिरण्वती नदी वाहते.
यत्र चायं महाप्राज्ञाः पक्षिराट्पतगोत्तमः । यज्ञानुगा विप्रवरा धन्विनः प्रियदर्शनाः
तेथे, हे ज्ञानीहो, पक्ष्यांचा राजा आणि उत्तम पंखधारी राहतात, तसेच यज्ञाला समर्पित श्रेष्ठ ब्राह्मण, कुशल धनुर्धारी आणि सुंदर लोकही आहेत.
महाबलास्तत्र जना विप्रा मुदितमानसाः । एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते तपोधनाः
त्या ठिकाणी लोक बलवान आहेत, ब्राह्मण नेहमी आनंदी असतात, आणि तपश्चर्येने संपन्न असणारे लोक अकरा हजार वर्षे जगतात.
आयुःप्रमाणं जीवंति शतानि दश पंच च । शृंगाणि च पवित्राणि त्रीण्येव द्विजपुंगवाः
ते आयुष्याच्या प्रमाणानुसार, दहा शंभर आणि पाचशे वर्षे जगतात; आणि तेथे तीन पवित्र शिखरे आहेत, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
एकं मणिमयं तत्र तथैकं रुक्ममद्भुतम् । सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्
त्या ठिकाणी एक शिखर रत्नांनी बनलेलं आहे, एक सोन्याचं अद्भुत आहे, आणि एक सर्व रत्नांनी सजलेलं आहे, राजवाड्यांनी शोभलेलं.