तत्र वेदान्प्रणष्टांस्तु मुनेरांगिरसः सुतः । उपविष्टो महर्षीणामुत्तरीयेषु भारत
तिथे, अङ्गिरस ऋषींचा पुत्र, उत्तरेकडील प्रदेशात महान ऋषींच्या मध्ये बसून, हरवलेले वेद पुन्हा मिळवून दिले.
ॐकारेण यथान्यायं सम्यगुच्चारितेन ह । येन यत्पूर्वमभ्यस्तं तस्य तत्समुपस्थितम्
योग्य पद्धतीने 'ॐ' उच्चारल्यावर, पूर्वी जे काही शिकले होते ते सर्व त्याच्यासमोर प्रकट झाले.
ऋषयस्तत्र देवाश्च वरुणोऽग्निप्रजापतिः । हरिर्नारायणो देवो महादेवस्तथैव च
तिथे ऋषी, देव, वरुण, अग्नि, प्रजापती, हरि नारायण आणि महादेव असे सर्व उपस्थित होते.
पितामहश्च भगवान्देवैस्सह महाद्युतिः । भृगुं नियोजयामास याजनार्थे महाद्युतिम्
महातेजस्वी भगवंत पितामह देवांसह तिथे होता आणि त्याने महातेजस्वी भृगुंना यज्ञ करण्यासाठी नेमले.
ततः स चक्रे भगवानृषीणां विधिवत्तदा । सर्वेषां पुनराधानं देवदृष्टेन कर्मणा
मग भगवंताने त्या वेळी सर्व ऋषींचे विधिपूर्वक पुनःस्थापन देवदृष्ट कृतीने केली.
आज्यभागेन वै तत्र तर्पितास्तु यथाविधि । देवास्त्रिभुवनं याता ऋषयश्च यथासुखम्
तिथे, योग्य रीतीने तुपाचा भाग अर्पण करून देवांना तृप्त केले. मग देव आपापल्या त्रैलोक्यात गेले आणि ऋषी आपल्या इच्छेनुसार निघून गेले.
तदरण्यं प्रविष्टस्य तुंगकं राजसत्तम । पापं विनश्यते सद्यः स्त्रिया वै पुरुषस्य वा
राजसत्तम, तुंगक वनात प्रवेश केला की, स्त्री असो वा पुरुष, त्यांचे सर्व पाप क्षणात नष्ट होते.
तत्र मासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः । ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्पुनीते च कुलं पुनः
जो धीर आणि संयमी मनुष्य तिथे एक महिना राहतो, मर्यादित अन्न घेतो, तो ब्रह्मलोकाला पोहोचतो आणि आपल्या कुळालाही पुन्हा पावन करतो.
मेधावनं समासाद्य पितृदेवांश्च तर्पयेत् । अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विंदति
मেধावनात पोहोचून, जो पितरांना आणि देवांना तृप्त करतो, त्याला अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळते आणि स्मरणशक्ती व बुद्धी प्राप्त होते.
तत्र कालंजरं गत्वा गोसहस्रफलं लभेत् । आत्मानं साधयेत्तत्र गिरौ कालंजरे नृप
तिथे काळंजरा पर्वतावर गेल्यावर, हजार गायींचे पुण्य मिळते; आणि त्या काळंजरा डोंगरावर स्वतःचे कल्याण साधता येते, राजन.
स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्यत्र संशयः । ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशांपते
स्वर्गलोकात त्या पुरुषाचा सन्मान होतो—याबद्दल काहीच शंका नाही; त्यानंतर, राजाधिराज, उत्तम पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या चित्रकूटावर—
मंदाकिनीं समासाद्य नदीं पापविमोचनीम् । अत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः
पापमुक्त करणाऱ्या मंदाकिनी नदीवर पोहोचून, तिथे स्नान केल्यावर आणि पितर-देवांची भक्तीपूर्वक पूजा केल्यावर—
अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत् । ततो गच्छेत राजेंद्र गुहस्थानमनुत्तमम्
त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते आणि तो परम अवस्था प्राप्त करतो; त्यानंतर, राजेंद्र, उत्तम गुहा स्थळी जावे.
यत्र देवो महासेनो नित्यं सन्निहितो नृप । पुमांस्तत्र नरःश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति
जिथे देव महासेन नेहमी वास करतो, राजन, तिथे, नरश्रेष्ठ, फक्त तिथे गेल्यानेच मनुष्य सिद्धी प्राप्त करतो.
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् । प्रदक्षिणमुपावृत्य यशःस्थानं व्रजेन्नरः
कोटितीर्थावर स्नान केल्यावर, मनुष्याला हजार गायींचे पुण्य मिळते; प्रदक्षिणा घातल्यावर तो कीर्तीचे स्थान प्राप्त करतो.
अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी । तत्र कूपो महाराज विश्रुतो भरतर्षभ
महादेवाजवळ जाऊन, जो चंद्रासारखा तेजस्वी आहे, तिथे एक प्रसिद्ध विहीर आहे, हे महाराज, जी भरतवंशात प्रसिद्ध आहे.
समुद्रा यत्र चत्वारो निवसंति युधिष्ठिर । ततोपस्पृश्य राजेंद्र कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
युधिष्ठिरा, जिथे चारही समुद्र वास करतात; तिथे पाणी स्पर्श करून आणि प्रदक्षिणा घालून, राजेंद्र—
नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम् । ततो गच्छेत्कुरुश्रेष्ठ शृंगवेरपुरं महत्
संयमी मनुष्य पावन होतो आणि सर्वोच्च अवस्था प्राप्त करतो; त्यानंतर, कुरुश्रेष्ठ, त्याने श्रुंगवेरपूर या महान नगरीत जावे.
यत्र तीर्णो महाप्राज्ञो रामो दाशरथिः पुरा । गंगायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः
जिथे पूर्वी विद्वान राम, दशरथपुत्र, गंगेवरून गेला; तिथे, जो मनुष्य ब्रह्मचारी आणि इंद्रियसंयमी राहून गंगेत स्नान करतो—
विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विंदति । ततो मुंजवटं गछेत्स्थानं देवस्य धीमतः
तो पापमुक्त होतो आणि वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळवतो; त्यानंतर त्याने बुद्धिमान देवाच्या मुज्जवट या स्थळी जावे.
अभिगम्य महादेवमभ्यर्च्य च नराधिप । प्रदक्षिणमुपावृत्य गाणपत्यमवाप्नुयात्
महादेवाजवळ जाऊन, त्याची भक्तीपूर्वक पूजा करून आणि प्रदक्षिणा घालून, तो गणपतीचे कृपाप्रसाद प्राप्त करतो.
ततो गच्छेत राजेंद्र प्रयागमृषिसंस्तुतम् । यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः
त्यानंतर, राजेंद्र, ऋषींनी स्तुत केलेल्या प्रयागात जावे, जिथे ब्रह्मा आणि इतर देव, तसेच दिशांचे रक्षक वास करतात.
लोकपालाश्च सिद्धाश्च निरताः पितरस्तथा । सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव च महर्षयः
जिथे लोकपाल, सिद्ध, भक्त पितर, सनत्कुमार आणि श्रेष्ठ महर्षी देखील उपस्थित आहेत.
तथा नागाः सुपर्णाश्च सिद्धाः शुक्रधरास्तथा । सरितः सागराश्चैव गंधर्वाप्सरसस्तथा
तिथे नाग, सुपर्ण, शुक्रधारी सिद्ध, नद्या, समुद्र, तसेच गंधर्व आणि अप्सरा देखील आहेत.
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः । तत्र त्रीण्यपि कुंडानि तयोर्मध्येन जाह्नवी
हरि, परमेश्वर, प्रजापतींसह तिथे वास करतो. तिथे तीन पवित्र कुंडे आहेत आणि त्यांच्यामधून जाह्नवी वाहते.
प्रयागात्समतिक्रांता सर्वतीर्थपुरस्कृता । तपनस्य सुता तत्र त्रिषु लोकेषु विश्रुता
प्रयाग ओलांडल्यानंतर, सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ मानली गेलेली, सूर्याची कन्या तिथे तेजाने चमकते आणि ती तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
यमुनागंगया सार्द्धं संगता लोकभाविनी । गंगायमुनयोर्मध्ये पृथिव्या जघनं स्मृतम्
लोकांचे पालन करणारी ती नदी यमुना आणि गंगा यांच्यात एकत्र येते. गंगा आणि यमुना यांच्या मध्ये पृथ्वीचे कंबरस्थान मानले जाते.
प्रयागं जघनस्यांतमुपस्थमृषयो विदुः । प्रयागं सुप्रतिष्ठानं कंबलाश्वतरावुभौ
ऋषी प्रयागाला कंबरेचा शेवट आणि उपस्थ असे ओळखतात. प्रयाग, कम्बल आणि अश्वतर हे तिथे दृढपणे स्थिर आहेत.
तीर्थं भोगवती चैव वेदी प्रोक्ता प्रजापतेः । तत्र वेदाश्च यज्ञाश्च मूर्त्तिमंतो युधिष्ठिर
भोगवती हे तीर्थ आणि प्रजापतीची वेदी तिथे आहे असे सांगितले जाते. तिथेच वेद आणि यज्ञ प्रकट होतात, युधिष्ठिरा.
प्रजापतिमुपासंत ऋषयश्च महानघाः । यजंते क्रतुभिर्देवांस्तथा चक्रधरा नृप
महान आणि पवित्र ऋषी तिथे प्रजापतीची पूजा करतात. देव आणि चक्रधारीही तिथे यज्ञ करतात, राजन.