यद्ययं कामदेवो हि रतिहीनः कथं भवेत् । अथवाह्यश्विनौ देवौ तावुभौ युगचारिणौ
'जर तो कामदेव असेल, तर त्याच्याजवळ रती का नाही? किंवा तो दोघांपैकी एक अश्विनीकुमार असावा, जे नेहमी एकत्र असतात.'
गंधर्वः किन्नरो वाथ सिद्धो वा कामरूपधृक् । ऋषिपुत्रोऽथवा कश्चित्कश्चिद्वा मनुजोत्तमः
'किंवा तो गंधर्व, किंनर, किंवा इच्छेनुसार रूप धारण करणारा सिद्ध आहे का? किंवा तो ऋषीपुत्र आहे, किंवा श्रेष्ठ मनुष्य आहे का?'
अस्ति वा कश्चिदेवायं धात्रा सृष्टो हि नः कृते । यथाभाग्यवतामर्थे निधानं पूर्वकर्मभिः
'किंवा तो एखादा देव आहे का, जो सृष्टीकर्त्याने आमच्यासाठी निर्माण केला, जणू पूर्वजन्मीच्या कर्मांमुळे भाग्यवानांसाठी ठेवलेलं धन?'
तथास्माकं कुमारीणां गौर्यानीतो वरोत्तमः । करुणाजलकल्लोल लब्धाद्री र्कृ!तचित्तया
'जसं गौरीने आमच्या सर्व कुमारिकांसाठी उत्तम वर आणला, तसंच आम्हीही करुणेच्या लाटांनी भरलेल्या मनाने हा उत्तम तरुण मिळवला.'
मया वृतस्त्वया चायं त्वया वृतस्तथानया । एवं पंचसुकन्यासु वदंतीषु नृपोत्तम
'मी त्याला पसंत केलं, तूही केलंस, आणि हिनेही त्याला निवडलं.' अशा प्रकारे त्या पाच कन्यांमध्ये बोलणं सुरू झालं, हे राजाधिराज.
श्रुत्वा तद्वचनं तत्र कृतमाध्याह्निकक्रियः । चिंतयामास मेधावी किं कृत्वा सुकृतं भवेत्
ती वाक्यं ऐकून, आणि आपली मध्यान्हाची पूजा पूर्ण करून, तो बुद्धिमान मनाशी विचार करू लागला, 'काय केल्याने चांगलं होईल?'
गाधिसंभवपराशरादयः कंडुदेवलमुखाश्च ये द्विजाः । तेऽपि योगि बलिनो विमोहिताः लीलया तदबलाभिरद्भुतम्
गाधी, पराशर यांच्यासारखे, कंडू, देवल या ऋषींचे वंशज, जे योगशक्तीने परिपूर्ण होते, त्यांनाही या अद्भुत स्त्रियांनी सहज मोहात पाडलं.
योषितां नयनतीक्ष्णसायकैर्भ्रूलतासुदृढचापनिर्गतैः । धन्विना मकरकेतुना हतः कस्य नो पतति वामनो मृगः
स्त्रियांच्या तीक्ष्ण नजरेच्या बाणांनी, त्यांच्या मजबूत भुवया जणू धनुष्यासारख्या असतात, अशा मदनाच्या बाणांनी कोण पुरुष घायाळ होत नाही?
तावदेव नयधीर्विराजते तावदेव जनताभयं भवेत् । तावदेव धृतचित्तता भृशं तावदेव गणना कुलस्य च
माणसाची बुद्धी, लोकांमध्ये असलेली सुरक्षितता, मनाची स्थिरता, आणि घराण्याचं महत्त्व — हे सगळं फक्त तेवढ्याच काळ टिकतं,
तावदेव तपसः प्रगल्भता तावदेव शमसेवनं नृणाम् । यावदेव ललनेक्षणा स वैर्माद्यते द्रुतमदैर्न पूरुषः
तपश्चर्येची ताकद, मनाची संयम, हे सगळं तेवढ्याच काळ टिकतं, जोपर्यंत स्त्रियांच्या नजरेने पुरुषाचं मन वेडं होत नाही.
मोहयंति मदयंति रागिणं योषितः स्वललितैर्मनोहरैः । मोदयंति मदयंति मामिमा धर्मरक्षणपरं हि स्वैर्गुणैः
स्त्रिया आपल्या मोहक आणि मनमोहक हावभावांनी कामी पुरुषांना वेड लावतात, पण मला मात्र, जो धर्माच्या रक्षणासाठी समर्पित आहे, आपल्या गुणांनीच आनंद देतात आणि भारावून टाकतात.
मांसरक्तमलमूत्रनिर्मिते योषितां वपुषि निर्गुणेऽशुचौ । कामिनस्तु परिकल्प्य चारुतामाविशंति सुविमूढचेतसः
जे मूर्ख आहेत, त्यांचे मन फारच भरकटलेले असते, ते स्त्रियांच्या देहात सौंदर्य पाहतात, जरी तो देह मांस, रक्त, घाण आणि मूत्र याने बनलेला, गुणरहित आणि अशुद्ध असतो.
दारुणा हि परिकीर्तितांगना साधुभिर्विमलबुद्धिभिर्बुधैः । यावदेव न समीपगा इमास्तावदेव हि गृहं व्रजाम्यहम्
शहाण्या आणि निर्मळ बुद्धीच्या लोकांनी स्त्रियांना कठोरच म्हटले आहे; या स्त्रिया जवळ येत नाहीत तोपर्यंत मी माझ्या घरी परततो.
समीपं तस्य यावन्न आगच्छंति वरस्त्रियः । वैष्णवेन प्रभावेण तावदंतर्दधे द्विजः
त्या श्रेष्ठ स्त्रिया जवळ येईपर्यंत, विष्णूच्या प्रभावामुळे तो ब्राह्मण तिथून अदृश्य झाला.
तस्य योगबलाद्भूप गतस्यादर्शनं तदा । दृष्ट्वा तदद्भुतं कर्म वैष्णवब्रह्मचारिणः
राजा, त्या ब्राह्मणाने आपल्या योगशक्तीने अदृश्य होऊन जे अद्भुत कृत्य केले, ते पाहून सर्वजण आश्चर्यचकित झाले.
वित्रस्तनयना बाला कुरंग्य इव कातराः । संक्रांतनयनाः शून्या ददृशुस्ता दिशोदश
त्या तरुणींच्या डोळ्यांत भीती भरली होती, त्या हरिणीसारख्या घाबरलेल्या होत्या; त्यांचे डोळे रिकामे आणि अस्वस्थ होते, त्या सर्व दिशांना पाहू लागल्या.
कन्या ऊचुः-। इंद्रजालं स्फुटं वेत्ति मायां जानाति वा पुनः । दृष्टोऽप्यदृष्टरूपोभूदित्यूचुस्ताः परस्परम्
कन्या म्हणाल्या— 'तो नक्कीच जादू जाणतो, किंवा माया समजतो; दिसला तरी अदृश्य झाला,' असे त्या एकमेकींशी बोलल्या.
व्याप्तं च हृदयं तासां तदैव विरहाग्निना । ज्वलद्दावानलेनेव सुस्निग्धं सर्वकाननम्
त्याच क्षणी, विरहाच्या आगीत त्यांची मने जळू लागली, जसे दाट जंगल पेटत्या आगीत भस्म होते.
त्यजेंद्रजालिकां विद्यां कांत दर्शय सत्वरम् । आत्मानं न हि ते युक्तं प्राग्ग्रासे मक्षिकोपमम्
'हे प्रिय, जादूची कले सोड आणि लवकर स्वतःला दाखव; शिकार समोर असताना माशी लपते तशी लपणे तुला शोभत नाही.'
हा कष्टं दर्शितः कस्माद्धात्रा त्वं घटितः कुतः । ज्ञातं महानुसंतापहेतुर्नः स्वं विनिर्मितः
'हाय, हे दु:ख! तू आम्हाला का दाखवला गेलास, सृष्टीकर्त्याने तुला इथे का आणले? आता कळले, आमच्या मोठ्या वेदनेचे कारण तूच आहेस, आमच्यासाठीच घडवला गेलास.'
कच्चित्ते निर्दयं चेतः कच्चिदस्मासु नो मतिः । कच्चित्क्रूरोऽसि हे कांत कच्चिन्मुष्णासि नो मनः
'खरंच तुझे मन निर्दयी आहे का, तुझे लक्ष आमच्याकडे नाही का? तू क्रूर आहेस का, हे प्रिय, आमची मने चोरतोस का?'
कच्चिन्न प्रत्ययोस्मा सु कच्चिदस्मान्परीक्षसे । कच्चिन्निर्ममता शीलः कच्चिन्मायाविशारदः
'तुला आमची काहीच काळजी नाही का, तू आम्हाला परीक्षा घेतो आहेस का? तुझ्या स्वभावात ममता नाही का, तू मायेत पारंगत आहेस का?'
कच्चिच्चित्ते प्रवेष्टुं च वेत्सि विज्ञानलाघवम् । कच्चिन्निष्क्रमणोपायं न जानासि कुतः पुनः
'तुला मनात प्रवेश करायचे कौशल्य आहे का, ज्ञानाची सूक्ष्मता समजते का? की बाहेर पडायचा मार्ग तुला माहीत नाही, असे कसे शक्य आहे?'
कच्चिद्विनापराधं तु किमस्मासु प्रकुप्यसे । कच्चिद्दुःखं न जानासि परेषां विप्रलंभनम्
'आमचा काहीही अपराध नसताना, तू आमच्यावर रागावतोस का? इतरांच्या विरहाचे दु:ख तुला माहीत नाही का?'
त्वद्दर्शनं विना नष्टा हृदयेश्वर सांप्रतम् । न जीवामोऽथ जीवामः पुनस्त्वद्दर्शनाशया
'हे आमच्या हृदयाचे स्वामी, तुझे दर्शन न मिळाल्याने आम्ही आता हरवून गेलो आहोत; आम्ही जगत नाही, किंवा जगलो तरी पुन्हा तुझे दर्शन होईल या आशेवरच.'
वयं च नीयतां तत्र शीघ्रं यत्र गतो भवान् । त्वद्दर्शनहरो धाता व्यधान्मोदांकुरच्छिदाम्
'तू जिथे गेला आहेस, तिथे आम्हाला लवकर घेऊन चल; तुझ्या दर्शनापासून वंचित करून सृष्टीकर्त्याने आमच्या आनंदाचे अंकुरच छाटले.'
सर्वथा दर्शनं देहि कारुण्यं भज सर्वथा । पर्य्यंतं न प्रपश्यंति कस्य चित्सुजना जनाः
'कृपया सर्व प्रकारे आम्हाला दर्शन दे, सर्व प्रकारे दया कर; कारण सज्जन माणसे कधीच आपल्या दयाळूपणाचा अंत पाहत नाहीत.'
इत्थं विलप्यताः कन्याः प्रतीक्ष्य च बहुक्षणम् । पितुर्भयाद्गृहं गंतुं शीघ्रमारेभिरे ततः
अशा प्रकारे त्या कन्या विलाप करू लागल्या, आणि बराच वेळ वाट पाहिल्यावर, वडिलांची भीती वाटून, त्या लवकर घरी जायला निघाल्या.
तत्प्रेमनिगडैर्बद्धा भृशं विरहविक्लवाः । कथंचिद्धैर्यमालंब्य ताः स्वंस्वं गृहमागताः
त्या प्रेमाच्या बंधनात घट्ट अडकलेल्या, विरहाने फारच व्याकुळ झालेल्या त्या मुली कसाबसा धीर धरून आपापल्या घरी परतल्या.
आगत्य पतिताः सर्वा मातॄणां तु समीपतः । किमेतन्मातृभिः पृष्टाः कुतः कालात्ययोऽभवत्
घरी पोहोचल्यावर त्या सगळ्या मुली आपल्या आईजवळ जाऊन पाया पडल्या; आईंनी विचारलं, 'हे काय? एवढा उशीर कसा झाला?'