पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि मानवः । अहोरात्रोपवासेन शुक्लतीर्थे व्यपोहति
पूर्वीच्या वयात केलेली पापे मनुष्य शुक्लतीर्थी दिवस-रात्र उपवास करून नाहीशी करू शकतो.
तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैर्दानेन वा पुनः । देवदानेन या पुष्टिर्न सा क्रतुशतैरपि
तप, ब्रह्मचर्य, यज्ञ किंवा दान, किंवा देवांना दिलेल्या दानाने जी समृद्धी मिळते, ती शेकडो यज्ञांनीही मिळत नाही.
कार्तिकस्य च मासस्य कृष्णपक्षे चतुर्दशी । घृतेन स्नापयेद्देवमुपोष्य परमेश्वरम्
कार्तिक महिन्यात कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला, उपवास करून परमेश्वराचे तुपाने अभिषेक करावा.
एकविंशत्कुलोपेतो न च्यवेच्चैश्वरात्पदात् । शुक्लतीर्थं परं तीर्थमृषिसिद्धनिषेवितम्
एकवीस पिढ्या सोबत असणारा मनुष्य ईश्वरपदावरून कधीही खाली पडत नाही. शुक्लतीर्थ हे ऋषी व सिद्धांनी वंदन केलेले श्रेष्ठ तीर्थ आहे.
तत्र स्नात्वा ततो राजन्पुनर्जन्म न विद्यते । स्नात्वा वै शुक्लतीर्थेपि अर्चयेद्वृषभध्वजम्
राजन, तेथे स्नान केल्यावर पुन्हा जन्म मिळत नाही; आणि शुक्लतीर्थी स्नान करून वृषभध्वजाचे पूजन करावे.
जागरं कारयेत्तत्र नृत्यगीतादिमंगलैः । प्रभाते शुक्लतीर्थे तु स्नानं वै देवतार्चनम्
तेथे जागरण करावे, नृत्य-गीतांनी मंगल करावे; सकाळी शुक्लतीर्थी स्नान करून देवतांचे पूजन करावे.
आचार्यं भोजयेत्पश्चाच्छिवव्रतपरः शुचिः । भोजनं च यथाशक्त्या वित्तशाठ्यं न कारयेत्
शिवव्रत धारण करणाऱ्या, शुद्ध अशा व्यक्तीने नंतर आचार्याला जेवू घालावे; आणि आपल्या शक्तीनुसार, कपट न करता, इतरांनाही जेवण द्यावे.
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा शनैर्देवांतिकं व्रजेत् । एवं वै कुरुते यस्तु तस्य पुण्यफलं शृणु
मग प्रदक्षिणा करून, हळूहळू देवाजवळ जावे. असे करणाऱ्याला मिळणारे पुण्यफळ आता ऐक.
दिव्ययानसमारूढस्तूयमानोऽप्सरोगणैः । शिवतुल्यबलोपेतस्तिष्ठत्याभूतसंप्लवम्
तो दिव्य वाहनावर आरूढ होतो, अप्सरांचा समूह त्याचे स्तुतीगान करतो, शिवासारखी शक्ती मिळते आणि तो सृष्टीच्या प्रलयापर्यंत तेथेच राहतो.
शुक्लतीर्थे तु या नारी ददाति कनकं शुभम् । घृतेन स्नापयेद्देवं कुमारं चाभिपूजयेत्
शुक्लतीर्थी जी स्त्री शुभ सोनं दान करते, तुपाने देवाचा अभिषेक करते आणि कुमाराचेही पूजन करते—
एवं या कुरुते भक्त्या तस्याः पुण्यफलं शृणु । मोदते देवलोकस्था यावदिंद्राश्चतुर्दश
जे स्त्री भक्तीने हे करतात, त्यांना मिळणाऱ्या पुण्याचं फळ मी सांगतो—ती स्वर्गलोकात राहून, चौदा इंद्रांच्या काळापर्यंत आनंदात असते.
अयने वा चतुर्दश्यां संक्रांतौ विषुवे तथा । स्नात्वा तु सोपवासः स निर्जितात्मा समाहितः
संक्रांतीला, चतुर्दशीला, विषुवतीला किंवा अयनाच्या दिवशी, जो मनुष्य उपवास करून, मन एकाग्र ठेवून स्नान करतो—
दानं दद्याद्यथाशक्त्या प्रीयेतां हरिशंकरौ । शुक्लतीर्थप्रभावेण सर्वं भवति चाक्षयम्
—तो आपल्या सामर्थ्यानुसार दान द्यावं आणि हरि-शंकराचं समाधान मिळवावं. शुक्लतीर्थाच्या प्रभावाने सर्व काही अक्षय होतं.
अनाथं दुर्गतं विप्रं नाथवंतमथापि वा । उद्वाहयति यस्तीर्थे तस्य पुण्यफलं शृणु
जो कोणी तीर्थस्थळी अनाथ, दुर्दैवी किंवा गरीब ब्राह्मणाचं लग्न लावतो, त्याला मिळणारं पुण्य मी सांगतो—
यावत्तद्रोमसंख्या तु तत्प्रसूतिकुलेषु च । तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते
त्या ब्राह्मणाच्या आणि त्याच्या कुटुंबातील केसांच्या संख्येइतकी हजारो वर्षं तो शिवलोकात सन्मान मिळवतो.
नारद उवाच- ततस्तु नरकं गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । स्नातमात्रो नरस्तत्र नरकं तत्र पश्यति
नारद म्हणाले—मग तेथे नरकात जावं लागतं, तिथे स्नान करावं. जसं स्नान केलं, तसं त्या ठिकाणी नरक दिसतो.
अस्यतीर्थस्य माहात्म्यं शृणु त्वं पांडुनंदन । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेंद्र यान्यस्थीनि विनिक्षिपेत्
या तीर्थाचं महात्म्य ऐक, पांडुपुत्रा. त्या तीर्थावर, राजन, जो कोणी हाडं ठेवतो—
विलयं यांति सर्वाणि रूपवान्जायते नरः । गोतीर्थं तु ततो गच्छेद्दृष्ट्वा पापात्प्रमुच्यते
—ती सर्व हाडं नाहीशी होतात आणि तो मनुष्य सुंदर रूपात जन्म घेतो. मग गोतीर्थाला गेल्यावर, ते पाहिल्यावर पापातून मुक्ती मिळते.
ततो गच्छेत राजेंद्र कपिलातीर्थमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्
मग, राजन, उत्तम कपिलातीर्थाला जावं. तिथे स्नान केल्यावर मनुष्याला हजार गायींचं पुण्य मिळतं.
ज्येष्ठमासे तु संप्राप्ते चतुर्दश्यां विशेषतः । तत्रोपोष्य नरो भक्त्या कपिलां यः प्रयच्छति
जेव्हा ज्येष्ठ महिना येतो, विशेषतः चतुर्दशीला, जो मनुष्य उपवास करून भक्तीने कपिला गाय दान करतो—
घृतेन दीपं प्रज्वाल्य घृतेन स्नापयेच्छिवम् । सघृतं श्रीफलं दत्वा कृत्वा चांते प्रदक्षिणम्
—तूपाचा दिवा लावून, तुपाने शिवाचं अभिषेक करून, तुपासह नारळ देऊन आणि शेवटी प्रदक्षिणा करून—
घंटाभरणसंयुक्तां कपिलां यः प्रयच्छति । शिवतुल्यो नरो भूत्वा न चेह जायते पुनः
घंटांनी सजवलेली कपिला गाय जो दान करतो, तो मनुष्य शिवासमान होतो आणि पुन्हा या जगात जन्म घेत नाही.
अंगारकदिने प्राप्ते चतुर्थ्यां तु विशेषतः । स्नापयित्वा शिवं भक्त्या ब्राह्मणेभ्यस्तु भोजनम्
मंगळवारी, विशेषतः चतुर्थीला, भक्तीने शिवाचं अभिषेक करून ब्राह्मणांना जेवू घालावं.
अंगारकनवम्यां तु अमावस्यां तथैव च । स्नापयेत्तत्र यत्नेन रूपवान्सुभगो भवेत्
मंगळ नवमीला आणि अमावस्येलाही, तिथे शिवाचं मन लावून अभिषेक केल्याने मनुष्य सुंदर आणि भाग्यवान होतो.
घृतेन स्नापयेल्लिंगं पूजयेद्भक्तितो द्विजान् । पुष्पकेण विमानेन सहस्रैः परिवारितः
तुपाने लिंगाचं अभिषेक करून, भक्तीने ब्राह्मणांची पूजा करून, हजारो लोकांनी वेढलेल्या पुष्पक विमानात बसून—
शैवं पदमवाप्नोति नात्र चाभिगतं भवेत् । अक्षयं मोदते कालं यथा रुद्रस्तथैव च
—शैव पद मिळतं आणि पुन्हा या जगात येणं लागत नाही; रुद्रासारखी अखंड आनंदाची प्राप्ती होते.
यदा तु कर्मसंयोगान्मर्त्यलोकमुपागतः । राजा भवति धर्मिष्ठो रूपवान्जायते बली
कर्माच्या योगाने जेव्हा मनुष्य पुन्हा मृत्युलोकात येतो, तेव्हा तो धर्मनिष्ठ राजा होतो, सुंदर आणि बलवान जन्म घेतो.
ततो गच्छेत राजेंद्र ऋषितीर्थमनुत्तमम् । तृणबिंदुऋषिर्नाम शापदग्धो व्यवस्थितः
मग, राजन, श्रेष्ठ ऋषीतीर्थाला जावं, जिथे तृणबिंदू नावाचा ऋषी, शापामुळे, स्थिर आहे.
तस्यतीर्थप्रभावेण पापमुक्तोऽभवद्द्विजः । ततो गच्छेत राजेंद्र गणेश्वरमनुत्तमम्
त्या तीर्थाच्या प्रभावामुळे त्या ब्राह्मणाचा पापातून मुक्त झाला; मग, राजेंद्र, त्याने गणेश्वराकडे जावे.
श्रावणेमासि संप्राप्ते कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र रुद्रलोके महीयते
श्रावण महिन्यात कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला जो मनुष्य तिथे स्नान करतो, त्याचा रुद्रलोकात सन्मान होतो.