कुरुक्षेत्रं तु पुण्यं च राहुग्रस्ते दिवाकरे । दिवा वा यदि वा रात्रौ शुक्लतीर्थं महाफलम्
आणि कुरुक्षेत्र हेही पवित्र आहे, जेव्हा राहूने सूर्यग्रहण होते, मग तो दिवस असो वा रात्र—शुक्लतीर्थ फार मोठे फळ देणारे आहे.
दर्शनात्स्पर्शनाच्चैव स्नानाद्ध्यानात्तपोर्जनात् । होमाच्चैवोपवासाच्च शुक्लतीर्थफलं महत्
दर्शन, स्पर्श, स्नान, ध्यान, तप, होम आणि उपवास यांमुळे शुक्लतीर्थाचे महान फळ मिळते.
शुक्लतीर्थं महापुण्यं नद्यां तु संव्यवस्थितम् । चाणिक्योनाम राजर्षिः सिद्धिं तत्र समागतः
नदीच्या काठी असलेल्या पवित्र आणि अत्यंत पुण्यशाली शुक्लतीर्थावर चाणिक्य नावाच्या राजर्षींनी तेथे सिद्धी प्राप्त केली.
एतत्क्षेत्रं समुत्पन्नं योजनावृत्तिसंस्थितम् । शुक्लतीर्थं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
हे क्षेत्र एक योजनाच्या परिघात वसलेले असून, शुक्लतीर्थ हे अत्यंत पुण्याचे आणि सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
पादपाग्रेण दृष्टेन ब्रह्महत्यां व्यपोहति । अहमत्र ऋषिश्रेष्ठ तिष्ठामि ह्युमया सह
फक्त पायाच्या टोकाने पाहिले तरी ब्रह्महत्येचे पाप नाहीसे होते. ऋषिश्रेष्ठा, मी येथे उमा सोबत वास करतो.
वैशाखे विमले मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशी । कैलासाच्चापि निर्गत्य तत्र संनिहितो ह्यहम्
वैशाख महिन्यात, कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला, मी कैलासावरून निघून तेथे उपस्थित राहतो.
देवकिन्नरगंधर्वाः सिद्धविद्याधरास्तथा । गणाश्चाप्सरसो नागाः सर्वे देवाः समागताः
देव, किन्नर, गंधर्व, सिद्ध, विद्याधर, गण, अप्सरा, नाग आणि सर्व देवता तेथे एकत्र येतात.
गगनस्थास्तु तिष्ठंति विमानैः सर्वकामकैः । शुक्लतीर्थे तु राजेंद्र आगता धर्मकांक्षिणः
राजेंद्र, धर्माची इच्छा असणारे लोक शुक्लतीर्थी येतात, आणि आकाशात राहणारे सर्वजण आपल्या विमानांतून सर्व इच्छांची पूर्तता करीत तेथेच थांबतात.
रजकेन यथा वस्त्रं शुक्लं भवति वारिणा । आजन्मसंचितं पापं शुक्लतीर्थे व्यपोहति
जसा धुणारा पाण्याने वस्त्र पांढरे करतो, तसाच जन्मभर साचलेला पाप शुक्लतीर्थी धुतला जातो.
स्नानं दानं महापुण्यं मार्कंड ऋषिसत्तम । शुक्लतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
येथे स्नान व दान केल्याने मोठे पुण्य मिळते, मार्कंडेय ऋषी. शुक्लतीर्थाहून श्रेष्ठ तीर्थ कधी झाले नाही आणि होणारही नाही.
पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि मानवः । अहोरात्रोपवासेन शुक्लतीर्थे व्यपोहति
पूर्वीच्या वयात केलेली पापे मनुष्य शुक्लतीर्थी दिवस-रात्र उपवास करून नाहीशी करू शकतो.
तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैर्दानेन वा पुनः । देवदानेन या पुष्टिर्न सा क्रतुशतैरपि
तप, ब्रह्मचर्य, यज्ञ किंवा दान, किंवा देवांना दिलेल्या दानाने जी समृद्धी मिळते, ती शेकडो यज्ञांनीही मिळत नाही.
कार्तिकस्य च मासस्य कृष्णपक्षे चतुर्दशी । घृतेन स्नापयेद्देवमुपोष्य परमेश्वरम्
कार्तिक महिन्यात कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला, उपवास करून परमेश्वराचे तुपाने अभिषेक करावा.
एकविंशत्कुलोपेतो न च्यवेच्चैश्वरात्पदात् । शुक्लतीर्थं परं तीर्थमृषिसिद्धनिषेवितम्
एकवीस पिढ्या सोबत असणारा मनुष्य ईश्वरपदावरून कधीही खाली पडत नाही. शुक्लतीर्थ हे ऋषी व सिद्धांनी वंदन केलेले श्रेष्ठ तीर्थ आहे.
तत्र स्नात्वा ततो राजन्पुनर्जन्म न विद्यते । स्नात्वा वै शुक्लतीर्थेपि अर्चयेद्वृषभध्वजम्
राजन, तेथे स्नान केल्यावर पुन्हा जन्म मिळत नाही; आणि शुक्लतीर्थी स्नान करून वृषभध्वजाचे पूजन करावे.
जागरं कारयेत्तत्र नृत्यगीतादिमंगलैः । प्रभाते शुक्लतीर्थे तु स्नानं वै देवतार्चनम्
तेथे जागरण करावे, नृत्य-गीतांनी मंगल करावे; सकाळी शुक्लतीर्थी स्नान करून देवतांचे पूजन करावे.
आचार्यं भोजयेत्पश्चाच्छिवव्रतपरः शुचिः । भोजनं च यथाशक्त्या वित्तशाठ्यं न कारयेत्
शिवव्रत धारण करणाऱ्या, शुद्ध अशा व्यक्तीने नंतर आचार्याला जेवू घालावे; आणि आपल्या शक्तीनुसार, कपट न करता, इतरांनाही जेवण द्यावे.
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा शनैर्देवांतिकं व्रजेत् । एवं वै कुरुते यस्तु तस्य पुण्यफलं शृणु
मग प्रदक्षिणा करून, हळूहळू देवाजवळ जावे. असे करणाऱ्याला मिळणारे पुण्यफळ आता ऐक.
दिव्ययानसमारूढस्तूयमानोऽप्सरोगणैः । शिवतुल्यबलोपेतस्तिष्ठत्याभूतसंप्लवम्
तो दिव्य वाहनावर आरूढ होतो, अप्सरांचा समूह त्याचे स्तुतीगान करतो, शिवासारखी शक्ती मिळते आणि तो सृष्टीच्या प्रलयापर्यंत तेथेच राहतो.
शुक्लतीर्थे तु या नारी ददाति कनकं शुभम् । घृतेन स्नापयेद्देवं कुमारं चाभिपूजयेत्
शुक्लतीर्थी जी स्त्री शुभ सोनं दान करते, तुपाने देवाचा अभिषेक करते आणि कुमाराचेही पूजन करते—
एवं या कुरुते भक्त्या तस्याः पुण्यफलं शृणु । मोदते देवलोकस्था यावदिंद्राश्चतुर्दश
जे स्त्री भक्तीने हे करतात, त्यांना मिळणाऱ्या पुण्याचं फळ मी सांगतो—ती स्वर्गलोकात राहून, चौदा इंद्रांच्या काळापर्यंत आनंदात असते.
अयने वा चतुर्दश्यां संक्रांतौ विषुवे तथा । स्नात्वा तु सोपवासः स निर्जितात्मा समाहितः
संक्रांतीला, चतुर्दशीला, विषुवतीला किंवा अयनाच्या दिवशी, जो मनुष्य उपवास करून, मन एकाग्र ठेवून स्नान करतो—
दानं दद्याद्यथाशक्त्या प्रीयेतां हरिशंकरौ । शुक्लतीर्थप्रभावेण सर्वं भवति चाक्षयम्
—तो आपल्या सामर्थ्यानुसार दान द्यावं आणि हरि-शंकराचं समाधान मिळवावं. शुक्लतीर्थाच्या प्रभावाने सर्व काही अक्षय होतं.
अनाथं दुर्गतं विप्रं नाथवंतमथापि वा । उद्वाहयति यस्तीर्थे तस्य पुण्यफलं शृणु
जो कोणी तीर्थस्थळी अनाथ, दुर्दैवी किंवा गरीब ब्राह्मणाचं लग्न लावतो, त्याला मिळणारं पुण्य मी सांगतो—
यावत्तद्रोमसंख्या तु तत्प्रसूतिकुलेषु च । तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते
त्या ब्राह्मणाच्या आणि त्याच्या कुटुंबातील केसांच्या संख्येइतकी हजारो वर्षं तो शिवलोकात सन्मान मिळवतो.
नारद उवाच- ततस्तु नरकं गच्छेत्स्नानं तत्र समाचरेत् । स्नातमात्रो नरस्तत्र नरकं तत्र पश्यति
नारद म्हणाले—मग तेथे नरकात जावं लागतं, तिथे स्नान करावं. जसं स्नान केलं, तसं त्या ठिकाणी नरक दिसतो.
अस्यतीर्थस्य माहात्म्यं शृणु त्वं पांडुनंदन । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेंद्र यान्यस्थीनि विनिक्षिपेत्
या तीर्थाचं महात्म्य ऐक, पांडुपुत्रा. त्या तीर्थावर, राजन, जो कोणी हाडं ठेवतो—
विलयं यांति सर्वाणि रूपवान्जायते नरः । गोतीर्थं तु ततो गच्छेद्दृष्ट्वा पापात्प्रमुच्यते
—ती सर्व हाडं नाहीशी होतात आणि तो मनुष्य सुंदर रूपात जन्म घेतो. मग गोतीर्थाला गेल्यावर, ते पाहिल्यावर पापातून मुक्ती मिळते.
ततो गच्छेत राजेंद्र कपिलातीर्थमुत्तमम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्
मग, राजन, उत्तम कपिलातीर्थाला जावं. तिथे स्नान केल्यावर मनुष्याला हजार गायींचं पुण्य मिळतं.
ज्येष्ठमासे तु संप्राप्ते चतुर्दश्यां विशेषतः । तत्रोपोष्य नरो भक्त्या कपिलां यः प्रयच्छति
जेव्हा ज्येष्ठ महिना येतो, विशेषतः चतुर्दशीला, जो मनुष्य उपवास करून भक्तीने कपिला गाय दान करतो—