तपस्तप्त्वा तु राजेंद्र तत्रैव च पुरागतैः । अंधोनस्य समीपे तु नातिदूरे तु तस्य वै
तिथे, राजेंद्र, पूर्वी आलेल्यांसह तप केलं. अंधोना जवळ, फार दूर नाही तिथे—
स्नानं दानं च तत्रैव भोजनं पिंडपातनम् । अग्निवेशे जले वापि अथवापि अनाशने
तिथे स्नान, दान, भोजन, पिंडदान— अग्नीमध्ये, पाण्यात किंवा उपवासानेही— केलं जातं.
अनिवर्तिका गतिस्तस्य मृतस्याप्यर्द्धयोजने । त्रैयंबकेण तोयेन स्नापयेन्नरपुंगवः
अर्ध योजनेच्या आत मरण पावलेल्या व्यक्तीला पुन्हा जन्माचा फेरा लागत नाही. त्र्यंबकाच्या पाण्याने श्रेष्ठ पुरुषाने स्नान करावं.
अंधोनमूले दत्वा तु पिंडं चैव यथाविधि । पितरस्तस्य तृप्यंति यावच्चंद्र दिवाकरौ
अंधोनाच्या मुळाशी विधिप्रमाणे पिंड दिल्यावर, त्याचे पितर चंद्र-सूर्य असेपर्यंत तृप्त राहतात.
उत्तरायणे तु संप्राप्ते तत्र स्नानं करोति यः । पुरुषो वापि स्त्री वापि वसेदायतने शुचिः
उत्तरायण सुरू झाल्यावर, जो कोणी त्या ठिकाणी स्नान करतो—मग तो पुरुष असो किंवा स्त्री—आणि पवित्र राहून मंदिरात वास करतो,
सिद्धेश्वरस्य देवस्य प्रभाते पूजनान्नरः । स तां गतिमवाप्नोति न तां सर्वैर्महामखैः
आणि सकाळी सिद्धेश्वर देवाची भक्तीने पूजा करतो, त्याला अशी अवस्था मिळते जी मोठ्या यज्ञांनीही मिळत नाही.
यदा च तीर्थकालेन रूपवान्सुभगो भवेत् । मर्त्ये भवति राजासावासमुद्रांतगोचरे
तीर्थकाळात स्नान केल्यावर, तो मनुष्य सुंदर आणि भाग्यवान होतो, आणि असा राजा या पृथ्वीवर समुद्राच्या सीमेपर्यंत राज्य करतो.
क्षेत्रपालं न पश्येच्च दंडपालं महाबलम् । वृथा तस्य भवेद्यात्रा अदृष्ट्वा कर्णकुंडलम्
पण जर कोणी त्या क्षेत्रपालाचे—म्हणजेच कानात कुंडल घातलेल्या, बलाढ्य रक्षकाचे—दर्शन घेत नाही, तर त्याची यात्रा व्यर्थ जाते.
एतत्तीर्थफलं ज्ञात्वा सर्वेदेवाः समागताः । मुंचंति पुष्पवृष्टिं तु स्तुवंति कुसुमेश्वरम्
हे तीर्थाचे फळ समजून, सर्व देव एकत्र येतात, फुलांची वृष्टी करतात आणि कुसुमेश्वराचे स्तवन करतात.
नारद उवाच- भार्गवेशं ततो गच्छेद्भक्त्या यत्र च विष्णुना । हुंकारितास्तु देवेन दानवाः प्रलयं गताः
नारद म्हणाले: त्यानंतर भक्तीने भार्गवेशाकडे जावे, जिथे विष्णूंनी आपल्या हुंकाराने दानवांचा संहार केला.
तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र सर्वपापैः प्रमुच्यते । शुक्लतीर्थस्य चोत्पत्तिं शृणु त्वं पांडुनंदन
राजन, तिथे स्नान केल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; आता, पांडुनंदना, शुक्लतीर्थाची उत्पत्ती ऐक.
हिमवच्छिखरे रम्ये नानाधातुविचित्रिते । तरुणादित्यसंकाशे तप्तकांचनसंनिभे
हिमालयाच्या सुंदर शिखरावर, विविध धातूंनी शोभून, उगवत्या सूर्यासारखे तेजस्वी आणि वितळलेल्या सोन्यासारखे भासणारे,
वज्रस्फटिकसोपाने चित्रपट्टशिलातले । जांबूनदमये दिव्ये नाना पद्मोपशोभिते
वज्र आणि स्फटिकाच्या पायऱ्या, रंगीबेरंगी दगडांची जमीन, जांबूनद सोन्याने बनलेले दिव्य स्थान, विविध कमळांनी सुशोभित,
तत्रासीनं महादेवं सर्वज्ञं प्रभुमव्ययम् । लोकानुग्राहकं शांतं गणवृंदैः समावृतम्
त्या ठिकाणी सर्वज्ञ, अविनाशी, जगाचा कल्याण करणारा, शांत असा महादेव आपल्या गणांसह विराजमान आहे.
स्कंदनंदिमहाकालैर्वीरभद्र गणादिभिः । उमया सहितं देवं मार्कंडः परिपृच्छति
स्कंद, नंदी, महाकाळ, वीरभद्र आणि इतर गणांसह, उमा देवीसोबत तो देव बसला आहे; तिथे मार्कंडेय जाऊन त्याला विचारतो.
देवदेव महादेव इन्द्र कामादि संस्तुत । संसारभवभीतोहं सुखोपायं ब्रवीहि मे
देवांचा देव, महादेव, इंद्र वगैरे ज्या कामनांसाठी तुझी स्तुती करतात, मी या संसाराच्या भीतीने घाबरलो आहे—माझ्यासाठी सुखाचा उपाय सांग.
भगवन्भूतभव्येश सर्वपापप्रणाशनम् । तीर्थानां परमं तीर्थं तद्वदस्व महेश्वर
भगवन्, भूत आणि भविष्याचा स्वामी, सर्व पापांचा नाश करणारा, महेश्वरा, सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ तीर्थ कोणते ते मला सांग.
ईश्वर उवाच- शृणुविप्र महाभाग सर्वशास्त्रविशारद । स्नानादि कुरु गच्छ त्वं ऋषिसंघैस्समावृतः
ईश्वर म्हणाला: ऐक, भाग्यवान ऋषी, सर्व शास्त्रांचा जाणकार; स्नान वगैरे विधी करून, ऋषीगणांसह त्या ठिकाणी जा.
मन्वत्रि याज्ञवल्क्याश्च काश्यपश्चैव अंगिराः । यमापस्तंब संवर्ताः कात्यायनबृहस्पती
मनु, अत्री, याज्ञवल्क्य, कश्यप, अंगिरस, यम, अपस्तंब, संवर्त, कात्यायन आणि बृहस्पती—
नारदो गौतमश्चैव पृच्छंति धर्मकांक्षिणः । गंगाकनखले पुण्या प्रयागं पुष्करं गया
नारद आणि गौतमसुद्धा, धर्माची इच्छा असलेले, गंगा कणखल येथे, प्रयाग, पुष्कर आणि गया या पवित्र स्थळांबद्दल विचारतात,
कुरुक्षेत्रं तु पुण्यं च राहुग्रस्ते दिवाकरे । दिवा वा यदि वा रात्रौ शुक्लतीर्थं महाफलम्
आणि कुरुक्षेत्र हेही पवित्र आहे, जेव्हा राहूने सूर्यग्रहण होते, मग तो दिवस असो वा रात्र—शुक्लतीर्थ फार मोठे फळ देणारे आहे.
दर्शनात्स्पर्शनाच्चैव स्नानाद्ध्यानात्तपोर्जनात् । होमाच्चैवोपवासाच्च शुक्लतीर्थफलं महत्
दर्शन, स्पर्श, स्नान, ध्यान, तप, होम आणि उपवास यांमुळे शुक्लतीर्थाचे महान फळ मिळते.
शुक्लतीर्थं महापुण्यं नद्यां तु संव्यवस्थितम् । चाणिक्योनाम राजर्षिः सिद्धिं तत्र समागतः
नदीच्या काठी असलेल्या पवित्र आणि अत्यंत पुण्यशाली शुक्लतीर्थावर चाणिक्य नावाच्या राजर्षींनी तेथे सिद्धी प्राप्त केली.
एतत्क्षेत्रं समुत्पन्नं योजनावृत्तिसंस्थितम् । शुक्लतीर्थं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्
हे क्षेत्र एक योजनाच्या परिघात वसलेले असून, शुक्लतीर्थ हे अत्यंत पुण्याचे आणि सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
पादपाग्रेण दृष्टेन ब्रह्महत्यां व्यपोहति । अहमत्र ऋषिश्रेष्ठ तिष्ठामि ह्युमया सह
फक्त पायाच्या टोकाने पाहिले तरी ब्रह्महत्येचे पाप नाहीसे होते. ऋषिश्रेष्ठा, मी येथे उमा सोबत वास करतो.
वैशाखे विमले मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशी । कैलासाच्चापि निर्गत्य तत्र संनिहितो ह्यहम्
वैशाख महिन्यात, कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला, मी कैलासावरून निघून तेथे उपस्थित राहतो.
देवकिन्नरगंधर्वाः सिद्धविद्याधरास्तथा । गणाश्चाप्सरसो नागाः सर्वे देवाः समागताः
देव, किन्नर, गंधर्व, सिद्ध, विद्याधर, गण, अप्सरा, नाग आणि सर्व देवता तेथे एकत्र येतात.
गगनस्थास्तु तिष्ठंति विमानैः सर्वकामकैः । शुक्लतीर्थे तु राजेंद्र आगता धर्मकांक्षिणः
राजेंद्र, धर्माची इच्छा असणारे लोक शुक्लतीर्थी येतात, आणि आकाशात राहणारे सर्वजण आपल्या विमानांतून सर्व इच्छांची पूर्तता करीत तेथेच थांबतात.
रजकेन यथा वस्त्रं शुक्लं भवति वारिणा । आजन्मसंचितं पापं शुक्लतीर्थे व्यपोहति
जसा धुणारा पाण्याने वस्त्र पांढरे करतो, तसाच जन्मभर साचलेला पाप शुक्लतीर्थी धुतला जातो.
स्नानं दानं महापुण्यं मार्कंड ऋषिसत्तम । शुक्लतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
येथे स्नान व दान केल्याने मोठे पुण्य मिळते, मार्कंडेय ऋषी. शुक्लतीर्थाहून श्रेष्ठ तीर्थ कधी झाले नाही आणि होणारही नाही.