दुर्गामंतः शिलां चैव ब्रह्ममेध्यां दृषद्वतीम् । परोक्षामथ रोहीं च तथा जंबूनदीमपि
दुर्गामंतःशिला, ब्रह्ममेध्य, दृढद्वती, परोक्षा, रोही आणि जांबूनदी.
सुनासां तमसां दासीं सामान्यां वरणामसिम् । नीलां धृतिकरीं चैव पर्णाशां च महानदीम्
सुनासा, तमसा, दासी, सामान्य, वरणा, निला, धृतिकरी आणि पर्णाशा ही महानदी.
मानवीं वृषभां भासां ब्रह्ममेध्यां दृषद्वतीम् । एताश्चान्याश्च बहुला महानद्यो द्विजर्षभाः
मानवी, वृषभा, भासा, ब्रह्ममेध्य, दृढद्वती आणि अशा अनेक महानद्या, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
सदा निरामयां कृष्णां मंदगां मंदवाहिनीम् । ब्राह्मणीं च महागौरीं दुर्गामपि च सत्तमाः
सदैव निरोगी कृष्णा, मंदगतीने वाहणारी मंदगा, मंदवाहिनी, ब्राह्मणी, महागौरी आणि दुर्गा, हे उत्तमजनांनो.
चित्रोत्पलां चित्ररथामतुलां रोहिणीं तथा । मंदाकिनीं वैतरणीं कोकां चापि महानदीम्
चित्रोत्पला, चित्ररथा, अतुल, रोहिणी, मंदाकिनी, वैतरणी आणि कोका ही महानदी.
शुक्तिमतीमनंगां च तथैव वृषसाह्वयाम् । लोहित्यां करतोयां च तथैव वृषकात्वयाम्
शुक्तिमती, अनंगा, वृषसाह्वया, लोहित्या, करतोया आणि वृषकात्वया.
कुमारीमृषितुल्यां च मारिषां च सरस्वतीम् । मंदाकिनीं सुपुण्यां च सर्वां गंगां च सत्तमाः
कुमारी, मृषितुल्या, मारिषा, सरस्वती, अत्यंत पुण्यवती मंदाकिनी आणि सर्व गंगा, हे उत्तमजनांनो.
विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाश्चैव महाफलाः । तथा नद्यः सुप्रकाशाः शतशोथ सहस्रशः
या सर्व विश्वाच्या मातृस्वरूप आहेत, सर्व महान फळ देणाऱ्या आहेत; तसेच, या नद्या शेकडो-हजारोंनी प्रसिद्ध आहेत.
इत्येता सरितो विप्राः समाख्याता यथास्मृति । अतऊर्द्ध्वं जनपदान्निबोध गदतो मम
म्हणून, हे ब्राह्मणहो, या नद्या परंपरेनुसार सांगितल्या. आता या नद्यांच्या पलीकडील प्रदेशांची माहिती मी सांगतो, ती लक्षपूर्वक ऐका.
तत्रेमे कुरुपांचालाः शाल्वमात्रेय जांगलाः । शूरसेनाः पुलिंदाश्च बौधामालास्तथैव च
इथे कुरू, पांचाळ, शाल्व, मैत्रेय, जंगल, शूरसेन, पुलिंद आणि बौधामाल हे लोक आहेत.
मत्स्याः कुशट्टाः सौगंध्याः कुत्सपाः काशिकोशलाः । चेदिमत्स्यकरूषाश्च भोजाः सिंधुपुलिंदकाः
मच्छ्य, कुशट्ट, सोगंध्य, कुत्सप, काशी, कोशल, चेदी, मच्छ्य, करूष, भोज, सिंधू आणि पुलिंदक हेही आहेत.
उत्तमाश्च दशार्णाश्च मेकलाश्चोत्कलैः सह । पंचालाः कोशलाश्चैव नैकपृष्ठयुगंधराः
उत्तम, दशार्ण, मेकल आणि उत्कल, पांचाळ, कोशल आणि अनेक पृष्ठयुगंधर हेही या प्रदेशात आहेत.
बोधा मद्राः कलिंगाश्च काशयो परकाशयः । जठराः कुकुराश्चैव सुदशार्णाः सुसत्तमाः
बोध, मद्र, कलिंग, काशय, परकाशय, जठर, कुकुर, सुदशार्ण आणि श्रेष्ठ सुसत्तम हेही येथे आहेत.
कुंतयोऽवंतयश्चैव तथैवापरकुंतयः । गोमंता मल्लकाः पुंड्राः विदर्भा नृपवाहिकाः
कुंती, अवंती, अपरकुंती, गोमंत, मल्लक, पुंड्र, विदर्भ आणि नृपवाहिक हेही आहेत.
अश्मकाः सोत्तराश्चैव गोपराष्ट्राः कनीयसः । अधिराज्यकुशट्टाश्च मल्लराष्ट्राश्च केरलाः
अश्मक आणि उत्तरेकडील अश्मक, गोपराष्ट्र, कनियस, अधिराज्य कुशट्ट, मल्लराष्ट्र आणि केरळ हेही येथे आहेत.
मालवाश्चोपवास्याश्च चक्रावक्रालयाः शकाः । विदेहा मगधाः सद्मा मलजा विजयास्तथा
माळव, उपवास्य, चक्रवक्रालय, शाक, विदेह, मगध, सद्म, मलज आणि विजय हेही येथे आहेत.
अंगा वंगाः कलिंगाश्च यकृल्लोमान एव च । मल्लाः सुदेष्णाः प्रह्लादा महिषाः शशकास्तथा
अंग, वंग, कलिंग, यकृल्लोमन, मल्ल, सुदेष्ण, प्रह्लाद, महिष आणि शशक हेही या प्रदेशात आहेत.
बाह्लिका वाटधानाश्च आभीराः कालतोयकाः । अपरांताः परांताश्च पंकलाश्चर्मचंडिकाः
बाह्लिक, वाटधान, आभीर, कालतोयक, अपरांत, परांत, पंकल आणि चर्मचंडिक हेही येथे आहेत.
अटवीशेखराश्चैव मेरुभूताश्च सत्तमाः । उपावृतानुपावृताः सुराष्ट्राः केकयास्तथा
अटवीशेखर, मेरूवर वसणारे, उपावृत, अनुपावृत, सुराष्ट्र आणि केकय हेही येथे आहेत.
कुट्टापरांता माहेयाः कक्षाः सामुद्र निष्कुटाः । अंधाश्च बहवो विप्रा अंतर्गिर्यस्तथैव च
कुट्ट अपरांत, माहेय, कक्ष, समुद्रनिष्कुट, अनेक अंध आणि पर्वतातील लोक हेही येथे आहेत.
बहिर्गिर्य्योंगमलदा मगधा मालवार्घटाः । सत्त्वतराः प्रावृषेयाः भार्गवाश्च द्विजर्षभाः
पर्वताबाहेरील योंगमलद, मगध, मालवार्घट, श्रेष्ठ प्रावृषेय आणि ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ असणारे भार्गव हेही येथे आहेत.
पुंड्रा भार्गाः किराताश्च सुदेष्णा भासुरास्तथा । शका निषादा निषधास्तथैवानर्त नैऋताः
पुंड्र, भार्ग, किरात, सुदेष्ण, भासुर, शाक, निषाद, निषध, अनर्त आणि नैरित हेही आहेत.
पूर्णलाः पूतिमत्स्याश्च कुंतला कुशकास्तथा । तरिग्रहाश्शूरसेना ईजिकाः कल्पकारणाः
पूर्णल, पूतिमत्स्य, कुंतल, कुशक, तरिग्रह, शूरसेन, ईजिक आणि कल्पकारण हेही येथे आहेत.
तिलभागामसाराश्च मधुमत्ताः ककुंदकाः । काश्मीराः सिंधुसौवीरा गांधारा दर्शकास्तथा
तिलभाग, मसार, मधुमत्त, ककुंदक, काश्मीर, सिंधुसौवीर, गांधार आणि दर्शक हेही येथे आहेत.
अभीसाराः कुद्रुताश्च सौरिला बाह्लिकास्तथा । दर्वी च मालवा दर्वा वातजामरथोरगाः
अभीसार, कुदृत, सौरील, बाह्लिक, दर्वी, मालव, दर्व आणि वातजामरथोरग हेही येथे आहेत.
बलरट्टास्तथा विप्राः सुदामानः मुमल्लिकाः । बंधाकरीकषाश्चैव कुलिंदा गंधिकास्तथा
बलरट्ट, सुदामान, मुमल्लिक, बंधकारीकष, कुलिंद आणि गंधिक हेही येथे आहेत, हे ब्राह्मणहो.
वनायवोदशाः पार्श्वरोमाणः कुशबिंदवः । काच्छा गोपालकच्छाश्च जांगलाः कुरुवर्णकाः
वनायव, ओदश, पार्श्व, रोमाण, कुशबिंदव, काच्छ, गोपालकच्छ, जांगल आणि कुरुवर्णक हे लोक—
किराताबर्बराः सिद्धा वैदेहास्ताम्रलिप्तिकाः । औड्रम्लेच्छाः ससैरिंद्राः पार्वतीयाश्च सत्तमाः
किरात, बर्बर, सिद्ध, वैदेह, ताम्रलिप्तिक, औड्र, म्लेच्छ, सैरिंद्र आणि उत्तम पर्वतीय हे लोक—
अथापरे जनपदा दक्षिणा मुनिपुंगवाः । द्रविडाः केरलाः प्राच्या मूषिका बालमूषिकाः
आणि इतर दक्षिणेकडील लोक, हे श्रेष्ठ मुनी, म्हणजे द्रविड, केरळ, प्राच्य, मूषिक आणि बालमूषिक—
कर्णाटका माहिषका विकंधा मूषिकास्तथा । झल्लिकाः कुंतलाश्चैव सौहृदानलकाननाः
कर्नाटक, माहिषक, विकंध, मूषिक, झल्लिक, कुंतल, सौहृद आणि अलकानन—