एकमेवानुरूपं च चक्रवाकसमं द्विजाः । निरामयाश्च ते लोका नित्यं मुदितमानसाः
तेथे प्रत्येकाला एकच योग्य जोडीदार मिळतो, जसा चक्रवाक पक्ष्याला असतो. तिथले लोक निरोगी असतात आणि त्यांचं मन नेहमी आनंदी असतं.
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । जीवंति ते महाभागा न चान्योन्यं जहत्युत
हे पुण्यवान लोक दहा हजार वर्षे आणि हजार शतकं जगतात. ते कधीच एकमेकांना सोडत नाहीत.
भारुंडा नाम शकुनास्तीक्ष्णतुंडा महाबलाः । तान्निर्हरंतीहमृतान्दरीषु प्रक्षिपंति च
तिथे भारुंड नावाचे पक्षी असतात, ज्यांची चोच तीक्ष्ण आणि बलवान असते. हे पक्षी अमृत उचलून ते गुहांमध्ये ठेवतात.
उत्तराःकुरवो विप्रा व्याख्यातास्ते समासतः । मेरुपार्श्वमहं पूर्वं प्रवक्ष्यामि यथातथम्
हे ऋषीजनांनो, उत्तरेकडील कुरूंचं वर्णन मी थोडक्यात केलं. आता मी मेरू पर्वताच्या बाजूचं प्रदेश योग्य प्रकारे सांगतो.
तस्य मूर्द्धाभिषेकस्तु भद्राश्वस्य तपोधनाः । भद्रशालवनं यत्र कालाम्राश्च महाद्रुमाः
तिथे भद्राश्वाचं राज्याभिषेकाचं स्थान आहे, जिथे भद्रशाळ नावाचं अरण्य आणि काळ्या आंब्याची मोठी झाडं आहेत.
कालाम्रास्तु महाभागा नित्यंपुष्पफलाः शुभाः । द्रुमाश्च योजनोत्सेधाः सिद्धचारणसेविताः
काळ्या आंब्याची झाडं फारच पुण्यवान आणि नेहमी फुलांनी व फळांनी डवरलेली असतात. ही झाडं एक योजन उंच असून, सिद्ध आणि चारण लोक तिथे नेहमी येतात.
तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्तमहाबलाः । स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुंदर्यः प्रियदर्शनाः
तिथले पुरुष पांढरे, तेजस्वी आणि बलवान असतात. स्त्रिया कमळासारख्या वर्णाच्या, सुंदर आणि आकर्षक असतात.
चंद्रवर्णाश्चतुर्वर्णाः पूर्णचंद्रनिभाननाः । चंद्रशीतलगात्राश्च नृत्यगीतविशारदाः
ते लोक चंद्रासारख्या चार रंगांचे असून, त्यांची तोंडं पूर्ण चंद्रासारखी तेजस्वी असतात. त्यांची शरीरे चंद्रासारखी शीतल असतात आणि ते नृत्य व गाण्यात कुशल असतात.
दशवर्षसहस्राणि तत्रायुर्द्विजसत्तमाः । कालाम्ररसपीतास्ते नित्यं संस्थितयौवनाः
तिथे, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, आयुष्य दहा हजार वर्षांचं असतं. काळ्या आंब्याचा रस प्यायल्यामुळे ते नेहमी तरुण राहतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु । सुदर्शनो नाम महान्जंबूवृक्षः सनातनः
नील पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला, सुदर्शन नावाचं महान आणि सनातन जांभूळाचं झाड आहे.
सर्वकामफलः पुण्यः सिद्धचारणसेवितः । तस्य नाम्ना समाख्यातो जंबूद्वीपः सनातनः
हे झाड सर्व इच्छित फळं देणारं, पुण्यवान आणि सिद्ध-चारण लोकांनी वंदित आहे. त्याच्या नावावरूनच जांभूद्वीप हे प्राचीन क्षेत्र ओळखलं जातं.
योजनानां सहस्रं च शतं च द्विजसत्तमाः । तथा माल्यवतः शृंगे पूर्वे पूर्वानुगांतकाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ते क्षेत्र हजार आणि शंभर योजन विस्तारलेलं आहे, आणि ते पूर्वेकडील माल्यवत पर्वताच्या उतारावर पसरलेलं आहे.
योजनानां सहस्राणि पंचाशन्माल्यवान्द्विजाः । महारजतसंकाशा जायंते तत्र मानवाः
हे द्विजांनो, माल्यवत पर्वत पन्नास हजार योजन विस्तारलेला आहे. तिथे जन्म घेणारे लोक मोठ्या चांदीसारखे तेजस्वी असतात.
ब्रह्मलोकच्युताः सर्वे सर्वे च ब्रह्मवादिनः । तपस्तप्यंति ते दिव्यं भवंति ह्यूर्ध्वरेतसः
ते सर्वजण ब्रह्मलोकातून खाली आलेले असतात आणि सर्व ब्रह्मज्ञान असतात. ते दिव्य तप करतात आणि त्यांची ऊर्जा नेहमी वरच्या दिशेने वाहते.
रक्षणार्थं तु भूतानां प्रविशंति दिवाकरम् । षष्टिस्तानि सहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
सर्व जीवांची रक्षा व्हावी म्हणून, साठ हजार आणि साठशे जीव दिवाकरामध्ये प्रवेश करतात.
अरुणस्याग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
अरुणाच्या पुढे, ते सर्वजण सूर्याला वेढून, साठ हजार वर्षे आणि साठशे वर्षे जातात.
आदित्यतापतप्तास्ते विशंति शशिमंडलम्
सूर्याच्या उष्णतेने जळालेले जे असतात, ते चंद्रमंडळात प्रवेश करतात.
ऋषय ऊचुः-। वर्षाणां चैव नामानि पर्वतानां च सत्तम । आचक्ष्व नो यथातत्वं ये च पर्वतवासिनः
ऋषी म्हणाले: हे श्रेष्ठ पुरुषा, प्रदेशांची आणि पर्वतांची नावे आम्हाला खरेखुरे सांग, आणि पर्वतांवर जे राहतात त्यांचीही माहिती दे.
सूत उवाच-। दक्षिणेन तु श्वेतस्य निषधस्योत्तरेण तु । वर्षं रमणकं नाम जायंते तत्र मानवाः
सूतम्हणाले: श्वेताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला रमणक नावाचा प्रदेश आहे, तिथे माणसे जन्म घेतात.
शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे ते प्रियदर्शनाः । निःसपत्नाश्च ते सर्वे जायंते तत्र मानवाः
तिथे जन्मलेली सर्व माणसे शुद्ध वंशाची, सुंदर दिसणारी आणि कोणताही शत्रू नसलेली असतात.
दशवर्षसहस्राणि शतानि दशपंच च । जीवंति ते महाभागा नित्यं मुदितमानसाः
ते भाग्यवान लोक दहा हजार पाचशे वर्षे नेहमी आनंदी मनाने जगतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु । वर्षं हिरण्मयं नाम यत्र हैरण्वती नदी
नीलाच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला हिरण्मय नावाचा प्रदेश आहे, जिथे हैरण्वती नदी वाहते.
यत्र चायं महाप्राज्ञाः पक्षिराट्पतगोत्तमः । यज्ञानुगा विप्रवरा धन्विनः प्रियदर्शनाः
तिथेच मोठ्या बुद्धीचा पक्षीराज राहतो, तसेच यज्ञाला वाहिलेले श्रेष्ठ ब्राह्मण, कुशल धनुर्धारी आणि सुंदर दिसणारे लोक आहेत.
महाबलास्तत्र जना विप्रा मुदितमानसाः । एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते तपोधनाः
तिथे बलवान लोक, आनंदी मनाचे ब्राह्मण आणि तपश्चर्येने युक्त लोक राहतात; ते अकरा हजार वर्षे जगतात.
आयुःप्रमाणं जीवंति शतानि दश पंच च । शृंगाणि च पवित्राणि त्रीण्येव द्विजपुंगवाः
ते आपापल्या आयुष्याच्या प्रमाणानुसार, दहा शंभर आणि पाच वर्षे जगतात; आणि तिथे तीन पवित्र शिखरे आहेत, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
एकं मणिमयं तत्र तथैकं रुक्ममद्भुतम् । सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम्
त्यात एक शिखर रत्नांचे, एक सोन्याचे आणि एक सर्व रत्नांनी बनलेले आहे, आणि त्या शिखरांवर सुंदर राजवाडे शोभतात.
तत्र स्वयं प्रभादेवी नित्यं वसति शंडिनी । उत्तरेण तु शृंगस्य समुद्रांते द्विजोत्तमाः
तिथे स्वयं प्रभा देवी नेहमी वास करते, हे शंडिनी; आणि त्या शिखराच्या उत्तरेला, समुद्राच्या काठी, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
वर्षमैरावतं नाम तस्माच्छृंगवतः परम् । न तु तत्र सूर्यगतिर्जीर्यंते न च मानवाः
त्या शिखराच्या पलीकडे ऐरावत नावाचा प्रदेश आहे; तिथे सूर्याचा मार्ग क्षीण होत नाही आणि माणसेही राहत नाहीत.
चंद्रमाश्च सनक्षत्रो ज्योतिर्भूत इवावृतः । पद्मप्रभाः पद्मवर्णाः पद्मपत्रनिभेक्षणाः
तिथे चंद्र आणि तारकांसह, प्रकाशाने वेढलेला आहे; त्यांचा तेज कमळासारखा, रंग कमळासारखा, आणि डोळे कमळाच्या पानासारखे आहेत.
पद्मपत्रसुगंधाश्च जायंते तत्र मानवाः । अनिष्पन्ना नष्टगंधा निराहारा जितेंद्रियाः
तिथे जन्मलेली माणसे कमळाच्या पानासारखी सुगंधी असतात; जे सिद्ध होत नाहीत त्यांचा सुगंध नाहीसा होतो, ते अन्नाशिवाय राहतात आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला असतो.