कर्णद्वीपशिलो विप्राः श्रीमान्मलयपर्वतः । एतद्द्वितीयं द्वीपस्य दृश्यते शशिसंस्थितम्
ब्राह्मणांनो, कानाजवळील प्रदेश म्हणजे श्रीमंत मलयपर्वत; हा प्रदेश शशाच्या आकारातील द्वीपाचा दुसरा भाग म्हणून ओळखला जातो.
ऋषय ऊचुः-। मेरोरथोत्तरं पश्चात्पूर्वमाचक्ष्व सूततः । निखिलेन महाबुद्ध माल्यवंतं च पर्वतम्
ऋषी म्हणाले: सूत, मेरूच्या उत्तरेला, पश्चिमेला आणि पूर्वेला असलेल्या प्रदेशांबद्दल सविस्तर सांग, आणि मालयवत पर्वताबद्दलही सांग.
सूत उवाच-। दक्षिणेन तु नीलस्य मेरोः पार्श्वे तथोत्तरे । उत्तराः कुरवो विप्राः पुण्याः सिद्धनिषेविताः
सूत म्हणाला: निळ्या पर्वताच्या दक्षिणेला आणि मेरूच्या उत्तरेकडील बाजूला पुण्यवान उत्तरेकडील कुरू आहेत, जिथे सिद्ध लोक वास करतात.
तत्र वृक्षा मधुफला नित्यपुष्पफलोपगाः । पुष्पाणि च सुगंधीनि रसवंति फलानि च
तिथे झाडांना मधुर फळे लागतात, ती नेहमी फुलांनी आणि फळांनी भरलेली असतात; फुले सुगंधी असतात आणि फळे रसाळ असतात.
सर्वकामफलास्तत्र केचिद्वृत्या द्विजोत्तमाः । अपरे क्षीरिणो नाम वृक्षास्तत्र द्विजोत्तमाः
तिथे सर्व इच्छित फळे देणारी झाडे आहेत, हे श्रेष्ठ द्विजांनो; आणि काही झाडांना दूध येते, त्यांना दूधझाडे म्हणतात.
प्रक्षरंति सदा क्षीरं तत्र सर्वेऽमृतोपमम् । वस्त्राणि च प्रसूयंते फलेष्वाभरणानि च
त्या झाडांतून नेहमीच अमृतासारखे दूध वाहते; त्यांच्या फळांतून वस्त्रे आणि दागिनेही उत्पन्न होतात.
सर्वा मणिमयी भूमिः सूक्ष्मकांचनवालुका । सर्वर्तुसुखसंस्पर्शा निष्फलाश्च तपोधनाः
संपूर्ण भूमी रत्नांनी बनलेली आहे, आणि ती सूक्ष्म सोन्याच्या वाळूने भरलेली आहे. तिथे सर्व ऋतूंमध्ये सुखद गारवा असतो आणि तिथल्या तपस्व्यांना कोणत्याही प्रकारच्या तपश्चर्येची गरज लागत नाही.
देवलोकच्युताः सर्वे जायंते तत्र मानवाः । शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वसुप्रियदर्शनाः
तिथे जन्म घेणारे सर्व लोक हे देवलोकातून खाली आलेले असतात. त्यांचा जन्म शुद्ध कुळात होतो, त्यांच्याकडे भरपूर संपत्ती असते आणि ते सर्वजण फारच सुंदर आणि आकर्षक दिसतात.
मिथुनानि च जायंते स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः । तेषां ते क्षीरिणां क्षीरं पिबंत्यमृतसंनिभम्
तिथे जोडपी जन्म घेतात आणि स्त्रिया अप्सरांसारख्या सुंदर असतात. त्या गायींचं दूध पितात, जे अमृतासारखं गोड आणि मधुर असतं.
मिथुनं जायते काले समंताच्च प्रवर्द्धते । तुल्यरूपगुणोपेतं समवेशं तथैव च
योग्य वेळी एक जोडपं जन्म घेतं आणि दोघंही एकत्र वाढतात. त्यांचं रूप आणि गुण सारखेच असतात आणि ते नेहमी एकमेकांशी एकरूप असतात.
एकमेवानुरूपं च चक्रवाकसमं द्विजाः । निरामयाश्च ते लोका नित्यं मुदितमानसाः
तेथे प्रत्येकाला एकच योग्य जोडीदार मिळतो, जसा चक्रवाक पक्ष्याला असतो. तिथले लोक निरोगी असतात आणि त्यांचं मन नेहमी आनंदी असतं.
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । जीवंति ते महाभागा न चान्योन्यं जहत्युत
हे पुण्यवान लोक दहा हजार वर्षे आणि हजार शतकं जगतात. ते कधीच एकमेकांना सोडत नाहीत.
भारुंडा नाम शकुनास्तीक्ष्णतुंडा महाबलाः । तान्निर्हरंतीहमृतान्दरीषु प्रक्षिपंति च
तिथे भारुंड नावाचे पक्षी असतात, ज्यांची चोच तीक्ष्ण आणि बलवान असते. हे पक्षी अमृत उचलून ते गुहांमध्ये ठेवतात.
उत्तराःकुरवो विप्रा व्याख्यातास्ते समासतः । मेरुपार्श्वमहं पूर्वं प्रवक्ष्यामि यथातथम्
हे ऋषीजनांनो, उत्तरेकडील कुरूंचं वर्णन मी थोडक्यात केलं. आता मी मेरू पर्वताच्या बाजूचं प्रदेश योग्य प्रकारे सांगतो.
तस्य मूर्द्धाभिषेकस्तु भद्राश्वस्य तपोधनाः । भद्रशालवनं यत्र कालाम्राश्च महाद्रुमाः
तिथे भद्राश्वाचं राज्याभिषेकाचं स्थान आहे, जिथे भद्रशाळ नावाचं अरण्य आणि काळ्या आंब्याची मोठी झाडं आहेत.
कालाम्रास्तु महाभागा नित्यंपुष्पफलाः शुभाः । द्रुमाश्च योजनोत्सेधाः सिद्धचारणसेविताः
काळ्या आंब्याची झाडं फारच पुण्यवान आणि नेहमी फुलांनी व फळांनी डवरलेली असतात. ही झाडं एक योजन उंच असून, सिद्ध आणि चारण लोक तिथे नेहमी येतात.
तत्र ते पुरुषाः श्वेतास्तेजोयुक्तमहाबलाः । स्त्रियः कुमुदवर्णाश्च सुंदर्यः प्रियदर्शनाः
तिथले पुरुष पांढरे, तेजस्वी आणि बलवान असतात. स्त्रिया कमळासारख्या वर्णाच्या, सुंदर आणि आकर्षक असतात.
चंद्रवर्णाश्चतुर्वर्णाः पूर्णचंद्रनिभाननाः । चंद्रशीतलगात्राश्च नृत्यगीतविशारदाः
ते लोक चंद्रासारख्या चार रंगांचे असून, त्यांची तोंडं पूर्ण चंद्रासारखी तेजस्वी असतात. त्यांची शरीरे चंद्रासारखी शीतल असतात आणि ते नृत्य व गाण्यात कुशल असतात.
दशवर्षसहस्राणि तत्रायुर्द्विजसत्तमाः । कालाम्ररसपीतास्ते नित्यं संस्थितयौवनाः
तिथे, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, आयुष्य दहा हजार वर्षांचं असतं. काळ्या आंब्याचा रस प्यायल्यामुळे ते नेहमी तरुण राहतात.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु । सुदर्शनो नाम महान्जंबूवृक्षः सनातनः
नील पर्वताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला, सुदर्शन नावाचं महान आणि सनातन जांभूळाचं झाड आहे.
सर्वकामफलः पुण्यः सिद्धचारणसेवितः । तस्य नाम्ना समाख्यातो जंबूद्वीपः सनातनः
हे झाड सर्व इच्छित फळं देणारं, पुण्यवान आणि सिद्ध-चारण लोकांनी वंदित आहे. त्याच्या नावावरूनच जांभूद्वीप हे प्राचीन क्षेत्र ओळखलं जातं.
योजनानां सहस्रं च शतं च द्विजसत्तमाः । तथा माल्यवतः शृंगे पूर्वे पूर्वानुगांतकाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ते क्षेत्र हजार आणि शंभर योजन विस्तारलेलं आहे, आणि ते पूर्वेकडील माल्यवत पर्वताच्या उतारावर पसरलेलं आहे.
योजनानां सहस्राणि पंचाशन्माल्यवान्द्विजाः । महारजतसंकाशा जायंते तत्र मानवाः
हे द्विजांनो, माल्यवत पर्वत पन्नास हजार योजन विस्तारलेला आहे. तिथे जन्म घेणारे लोक मोठ्या चांदीसारखे तेजस्वी असतात.
ब्रह्मलोकच्युताः सर्वे सर्वे च ब्रह्मवादिनः । तपस्तप्यंति ते दिव्यं भवंति ह्यूर्ध्वरेतसः
ते सर्वजण ब्रह्मलोकातून खाली आलेले असतात आणि सर्व ब्रह्मज्ञान असतात. ते दिव्य तप करतात आणि त्यांची ऊर्जा नेहमी वरच्या दिशेने वाहते.
रक्षणार्थं तु भूतानां प्रविशंति दिवाकरम् । षष्टिस्तानि सहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
सर्व जीवांची रक्षा व्हावी म्हणून, साठ हजार आणि साठशे जीव दिवाकरामध्ये प्रवेश करतात.
अरुणस्याग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिरेव शतानि च
अरुणाच्या पुढे, ते सर्वजण सूर्याला वेढून, साठ हजार वर्षे आणि साठशे वर्षे जातात.
आदित्यतापतप्तास्ते विशंति शशिमंडलम्
सूर्याच्या उष्णतेने जळालेले जे असतात, ते चंद्रमंडळात प्रवेश करतात.
ऋषय ऊचुः-। वर्षाणां चैव नामानि पर्वतानां च सत्तम । आचक्ष्व नो यथातत्वं ये च पर्वतवासिनः
ऋषी म्हणाले: हे श्रेष्ठ पुरुषा, प्रदेशांची आणि पर्वतांची नावे आम्हाला खरेखुरे सांग, आणि पर्वतांवर जे राहतात त्यांचीही माहिती दे.
सूत उवाच-। दक्षिणेन तु श्वेतस्य निषधस्योत्तरेण तु । वर्षं रमणकं नाम जायंते तत्र मानवाः
सूतम्हणाले: श्वेताच्या दक्षिणेला आणि निषधाच्या उत्तरेला रमणक नावाचा प्रदेश आहे, तिथे माणसे जन्म घेतात.
शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे ते प्रियदर्शनाः । निःसपत्नाश्च ते सर्वे जायंते तत्र मानवाः
तिथे जन्मलेली सर्व माणसे शुद्ध वंशाची, सुंदर दिसणारी आणि कोणताही शत्रू नसलेली असतात.