वारुणीपानरूपा च पयःफेनसमुद्भवा । अमृतस्य तरंगाच्च कामोदाख्या बभूव ह
वारुणीने मद्याचे रूप घेतले, ती दूधाच्या फेसातून उत्पन्न झाली; आणि कामोदा अमृताच्या लाटांमधून जन्मली.
सोमो राजा तथा लक्ष्मीर्जज्ञाते अमृतादपि । त्रैलोक्यभूषणः सोमः संजातः शंकरप्रियः
सोम राजा आणि लक्ष्मी हे दोघेही अमृतातून जन्मले; सोम हा त्रैलोक्याचा अलंकार आणि शंकराचा आवडता म्हणून प्रकट झाला.
मृत्युरोगहरा जाता सुराणां वारुणी तथा । ज्येष्ठासु पुण्यदा जाता लोकानां हितमिच्छताम्
देवतांसाठी मृत्यू आणि आजार दूर करणारी वारुणी जन्मली; ज्येष्ठा पुण्य देणारी म्हणून, लोकांच्या हितासाठी इच्छिणाऱ्यांसाठी प्रकट झाली.
अमृतादुत्थिता देवी कामोदा नाम पुण्यदा । विष्णोः प्रीत्यै भविष्ये तु वृक्षरूपं प्रयास्यति
अमृतातून कामोदा नावाची पुण्यदायिनी देवी उत्पन्न झाली; विष्णूच्या आनंदासाठी ती पुढे वनस्पतीचे रूप धारण करील.
विष्णुप्रीतिकरी सा तु भविष्यति सदैव हि । तुलसी नाम सा पुण्या भविष्यति न संशयः
ती नेहमीच विष्णूला आनंद देणारी राहील; तीच पुण्यवान तुळस होईल, यात शंका नाही.
तया सह जगन्नाथो रमिष्यति न संशयः । तुलस्याः पत्रमेकं यो नीत्वा कृष्णाय दास्यति
तिच्यासोबत जगन्नाथ नक्कीच रममाण होईल; जो कोणी तुळशीचे एक पान जरी कृष्णाला अर्पण करतो,
मेने तस्योपकाराणां किमस्मै च ददाम्यहम् । इत्येवं चिंतयेन्नित्यं तस्य प्रीतिकरो भवेत्
तो नेहमी विचार करतो, 'माझ्यासाठी इतके उपकार केल्याबद्दल मी काय परत देऊ?'—अशा प्रकारे रोज चिंतन केल्याने तो कृष्णाला प्रिय होतो.
एवं कामोद नामासौ पूर्वं जाता समुद्रजा । यदा सा हसते देवी हर्षगद्गदभाषिणी
अशी कामोदा, जी पूर्वी समुद्रातून जन्मली, जेव्हा ती देवी आनंदाने बोलताना हसते,
सौहृद्यानि सुगंधीनि मुखात्तस्याः पतंति वै । अम्लानानि सुपुष्पाणि यो गृह्णाति समुद्यतः
तिच्या मुखातून सुगंधी, मैत्रीपूर्ण, कधीही न वाळणारी सुंदर फुले पडतात; जो कोणी ती उत्साहाने उचलतो,
पूजयेच्छंकरं देवं ब्रह्माणं माधवं तथा । तस्य देवाः प्रतुष्यंति यदिच्छति ददंति तत्
आणि त्या फुलांनी शंकर, ब्रह्मा किंवा माधव यांची पूजा करतो, त्याच्यावर देवता प्रसन्न होतात आणि त्याला हवे ते देतात.
रोदित्येषा यदा सा च केन दुःखेन दुःखिता । नेत्राश्रुभ्यो हि तस्यास्तु प्रभवंति पतंति च
पण जेव्हा ती कोणत्यातरी दुःखाने व्याकुळ होऊन रडते, तेव्हा तिच्या डोळ्यांतून अश्रू पडतात,
तानि चैव महाभाग हृद्यानि सुमहांति च । सौरभेण विना तैस्तु यः पूजयति शंकरम्
ती फुले, हे महाभागा, मनाला भावणारी आणि मोठी असतात; पण त्यांना सुगंध नसताना जो शंकराची पूजा करतो,
तस्य दुःखं च संतापो जायते नात्र संशयः । पुष्पैस्तु तादृशैर्देवान्सकृदर्चति पापधीः
त्याला दुःख आणि यातना मिळतात, यात शंका नाही; अशा फुलांनी जो पापी देवांची एकदाही पूजा करतो,
तस्य दुःखं प्रकुर्वंति देवास्तत्र न संशयः । एतत्ते सर्वमाख्यातं कामोदाख्यानमुत्तमम्
त्याला देवता दुःखच देतात, यात शंका नाही; अशी ही कामोदा नावाची श्रेष्ठ कथा मी तुला सांगितली.
अथ कृष्णो विचिंत्यैव दृष्ट्वा विक्रमसाहसम् । विहुंडस्यापि पापस्य उद्यमं साहसं तदा
मग कृष्णाने, त्या पापी विक्रमाचे धाडस आणि साहस पाहून, काय करावे हे विचार केले,
नारदं प्रेषयामास मोहयैनं दुरासदम् । नारदस्त्वथ संश्रुत्य वाक्यं विष्णोर्महात्मनः
त्याने नारदाला पाठवले, त्या दुर्गम पाप्याला मोहात पाडण्यासाठी; आणि नारदाने त्या महान आत्मा विष्णूचे वचन ऐकले.
गच्छमानं दुरात्मानं कामोदां प्रति दानवम् । गत्वा तमाह दैत्येंद्रं नारदः प्रहसन्निव
दुष्ट मनाचा तो दानव कामोदा या नगरीकडे जात असताना, नारदांनी त्याच्याजवळ जाऊन, जणू काही हसतच, त्या दैत्यराजाला विचारले.
क्व यासि त्वं च दैत्येंद्र सत्वरं च समातुरः । सांप्रतं केन कार्येण कस्यार्थं केन नोदितः
अरे दैत्यराजा, इतक्या घाईघाईने आणि बेचैन होऊन तू कुठे चाललास? सध्या कोणत्या कामासाठी, कोणासाठी आणि कोणाच्या सांगण्यावरून निघालास?
ब्रह्मात्मजं नमस्कृत्य प्रत्युवाच कृतांजलि । कामोदपुष्पार्थमहं प्रस्थितो द्विजसत्तम
ब्रह्मदेवाच्या पुत्राला नमस्कार करून, हात जोडून तो म्हणाला, 'द्विजश्रेष्ठा, मी कामोदा येथील फुलांसाठी निघालो आहे.'
तमुवाच स धर्मात्मा पुष्पैः किं ते प्रयोजनम् । विप्रवर्यं पुनः प्राह कार्यकारणमात्मनः
त्या धर्मात्म्याने त्याला विचारले, 'तुला त्या फुलांची काय गरज आहे?' पुन्हा त्याने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला आपल्या कामाचा हेतू विचारला.
नंदनस्य वनोद्देशे काचिन्नारी वरानना । तस्या दर्शनमात्रेण गतोऽहं कामवश्यताम्
नंदनवनाच्या एका भागात एक सुंदर मुखाची स्त्री आहे. तिचे फक्त दर्शन घेतल्यावर मी कामाच्या अधीन झालो.
तया प्रोक्तोऽस्मि विप्रेंद्र पुष्पैः कामोदसंभवैः । पूजयस्व महादेवं पुष्पैस्तु सप्तकोटिभिः
ती स्त्री मला म्हणाली, 'ब्राह्मणश्रेष्ठा, कामोदा येथील फुलांनी, म्हणजे सात कोटी फुलांनी, महादेवाची पूजा कर.'
ततस्ते सुप्रिया भार्या भविष्यामि न संशयः । तदर्थे प्रस्थितोऽस्म्यद्य कामोदाख्यं पुरं प्रति
मग मी तिचा प्रिय पती नक्कीच होईल, यात शंका नाही. म्हणूनच मी आज कामोदा नावाच्या नगरीकडे निघालो आहे.
तामहं कामयिष्यामि सिंधुजां शुणु सांप्रतम् । मनोल्लासैर्महाहासैर्हासयिष्याम्यहं पुनः
ती समुद्रकन्या मला हवी आहे; ऐक, आता मी तिला मनमोहक विचारांनी आणि मोठ्या हास्याने पुन्हा हसवीन.
प्रीता सती महाभागा हसिष्यति पुनः पुनः । तद्धास्यं गद्गदं विप्र मम कार्यप्रवर्द्धनम्
ती संतुष्ट आणि भाग्यवती होऊन पुन्हा पुन्हा हसणार. तिच्या त्या थरथरत्या हास्यामुळे, ब्राह्मण, माझे काम पुढे जाईल.
तस्माद्धास्यात्पतिष्यंति दिव्यानि कुसुमानि च । तैस्तु देवमुमाकांतं पूजयिष्यामि सांप्रतम्
त्या हास्यामुळे दिव्य फुले पडतील. त्या फुलांनी मी उमापती देवाची पूजा करीन.
तेन पूजाप्रदानेन तुष्टो दास्यति मे फलम् । ईश्वरः सर्वभूतेशः शंकरो लोकभावनः
त्या पूजेच्या दानामुळे सर्वांचा स्वामी, लोकांची निर्मिती करणारा शंकर प्रसन्न होईल आणि मला फळ देईल.
नारद उवाच- तत्र दैत्य न गंतव्यं कामोदाख्ये पुरोत्तमे । विष्णुरस्ति सुमेधावी सर्वदैत्यक्षयावहः
नारद म्हणाले — अरे दैत्य, त्या कामोदा नावाच्या उत्तम नगरीत जाऊ नकोस. तिथे श्रीविष्णू आहेत, जे नेहमीच दैत्यांचा नाश करणारे आणि अत्यंत बुद्धिमान आहेत.
येनोपायेन पुष्पाणि कामोदाख्यानि दानव । तव हस्ते प्रयास्यंति तमुपायं वदाम्यहम्
कामोदा येथील फुले तुझ्या हाती कशा प्रकारे येतील, हे मी तुला सांगतो.
गंगातोयेषु दिव्यानि पतिष्यंति न संशयः । वाहितानि जलैर्दिव्यैरागमिष्यंति सांप्रतम्
गंगेच्या पाण्यात दिव्य फुले नक्कीच पडतील. त्या दिव्य पाण्याने वाहून ती फुले लवकरच येतील.