लुब्धो विहुंडः पापात्मा तामुवाच वरांगनाम् । कासि कस्य वरारोहे ममचित्तप्रमाथिनि
पापी आणि लोभी विहुंडाने त्या सुंदर स्त्रीला विचारले, 'तू कोण आहेस? कुणाची आहेस? हे सुंदर अंग असणाऱ्या, माझे मन अस्वस्थ करणाऱ्या!'
संगमं देहि मे भद्रे रक्षरक्ष वरानने । संगमात्तव देवेशि यद्यदिच्छसि सांप्रतम्
'माझ्याशी संग कर, हे शुभे, मला वाचव, मला वाचव, हे सुंदर मुखवाली. तुझ्याशी संग केल्यावर, देवी, तुला जे हवे ते मी देईन.'
तत्तद्दद्मि महाभागे दुर्लभं देवदानवैः । मायोवाच- मामेव भोक्तुमिच्छा चेद्दायं मे देहि दानव
‘हे भाग्यवती, देवांना आणि दैत्यांनाही मिळणं कठीण आहे असं काही असलं तरी मी तुला देईन.’ माया म्हणाली, ‘जर तू मला मिळवू इच्छित असशील, तर माझा हक्क मला दे, हे दैत्य.'
सप्तकोटिमितैश्चैव पुष्पैः पूजय शंकरम् । कामोदसंभवैर्दिव्यैः सौगंधैर्देवदुर्लभैः
‘सत्तर कोटी सुगंधी, दिव्य आणि देवांना ही दुर्मिळ अशी कामोदक जलातून उत्पन्न झालेली फुले शंकराची पूजा करून अर्पण कर.’
तेषां पुष्पकृतां मालां मम कंठे तु दानव । आरोपय महाभाग एतद्दायं प्रदेहि मे
‘त्या फुलांची माळ तयार करून ती माझ्या गळ्यात घाल, हे भाग्यवंत दैत्य; एवढाच माझा हक्क आहे, तो मला दे.’
तदाहं सुप्रिया भार्या भविष्यामि न संशयः । विहुंड उवाच- एवं देवि करिष्यामि वरं दद्मि प्रयाचितम्
‘मग मी नक्कीच तुझी प्रिय पत्नी होईन, यात शंका नाही.’ विहुंड म्हणाला, ‘ठीक आहे देवी, मी असंच करीन; तू मागितलेला वर मी देतो.’
वनानि यानि पुण्यानि दिव्यानि दितिजेश्वरः । बभ्राममन्मथाविष्टो न च पश्यति तं द्रुमम्
दैत्यांचा स्वामी प्रेमाने वेडावून पवित्र आणि दिव्य अशा वनात भटकत राहिला, पण तो झाड त्याला कुठेच दिसले नाही.
कामोदकाख्यं पप्रच्छ यत्रतत्र गतः स्वयम् । कामोदाख्यद्रुमो नास्ति वदंत्येवं महाजनाः
तो जिथे जाई तिथे ‘कामोदक’ नावाच्या झाडाबद्दल विचारत राहिला; पण मोठ्या लोकांनी सांगितले, ‘कामोदक नावाचे झाड नाही.’
पृच्छमानः स दुष्टात्मा कामबाणैः प्रपीडितः । पप्रच्छ भार्गवं गत्वा भक्त्या नमित कंधरः
तो दुष्ट, कामबाणांनी छिन्नविछिन्न झालेला, सतत विचारत राहिला. शेवटी भक्तीभावाने वाकून त्याने भृगुवंशीय शुक्राचार्यांना विचारले.
कामोदकं द्रुमं ब्रूहि कांतं पुष्पसमन्वितम् । शुक्र उवाच- कामोदः पादपो नास्ति योषिदेवास्ति दानव
‘कामोदक हे सुंदर, फुलांनी भरलेले झाड कुठे आहे ते मला सांग.’ शुक्राचार्य म्हणाले, ‘कामोदक नावाचे झाड नाही; ते फक्त देवांच्या स्त्रियांमध्येच आहे, हे दैत्यराजा.’
यदा सा हसते चैव प्रसंगेन प्रहर्षिता । तद्धासाज्जज्ञिरे दैत्य सुगंधीनि वराण्यपि
ती आनंदाने हसली, गप्पांमध्ये रमली, तेव्हा तिच्या त्या हास्यापासून, दैत्यांनो, अतिशय सुगंधी आणि उत्तम फुलं उत्पन्न झाली.
सुमान्येतानि दिव्यानि कामोदाया न संशयः । हृद्यानि पीतपुष्पाणि सौरभेण युतानि च
ही दिव्य फुलं नक्कीच मनाला भावणारी, पिवळ्या रंगाची आणि सुगंधाने भरलेली आहेत; आणि यात काहीच शंका नाही की, ती इच्छा पूर्ण करणारी आहेत.
तेनाप्येकेन पुष्पेण यः समर्चति शंकरम् । तस्येप्सितं महाकामं संपूरयति शंकरः
यापैकी एकच फुल घेऊन जो कोणी शंकराची पूजा करतो, त्याची मोठी इच्छा शंकर नक्कीच पूर्ण करतो.
अस्याश्च रोदनाद्दैत्य प्रभवंति न संशयः । तादृशान्येव पुष्पाणि लोहितानि महांति च
आणि, दैत्यांनो, तिच्या रडण्यानेही, नक्कीच, अशाच मोठ्या आणि लाल रंगाची फुलं उत्पन्न होतात.
सौरभेण विना दैत्य तेषां स्पर्शं न कारयेत् । एवमाकर्णितं तेन वाक्यं शुक्रस्य भाषितम्
पण, दैत्यांनो, ज्यांना सुगंध नाही अशा फुलांना स्पर्श करू नये; असे शुक्राने सांगितलेले ऐकण्यात आले.
उवाच सा तु कुत्रास्ति कामोदा भृगुनंदन । शुक्र उवाच- गंगाद्वारे महापुण्ये महापातकनाशने
ती म्हणाली, 'भृगुच्या वंशजांनो, कामोदा कुठे आहे?' शुक्र म्हणाला – 'गंगेच्या पवित्र तीरावर, जेथे मोठे पाप नष्ट होते.'
कामोदाख्यं पुरं तत्र निर्मितं विश्वकर्मणा । कामोदपत्तने नारी दिव्यभोगैरलंकृता
तेथे विश्वकर्म्याने कामोदा नावाचं एक सुंदर नगर बांधलं; त्या कामोदा नगरीत एक दिव्य सुखांनी सजलेली स्त्री वास करते.
तथा चाभरणैर्भाति सर्वदेवैः सुपूजिता । त्वया तत्रैव गंतव्यं पूजितव्या वराप्सराः
ती दागिन्यांनी झळकत आहे आणि सर्व देवांनी तिची पूजा केली आहे; तुला तिथे जाऊन त्या श्रेष्ठ अप्सरांची पूजा करावी लागेल.
उपायेनापि पुण्येन तां प्रहासय दानव । एवमुक्त्वा तु योगींद्र सः शुक्रो दानवं प्रति
कुठल्यातरी पुण्याच्या उपायाने, दानवा, तिला हसवा; असे म्हणून योगीश्रेष्ठ शुक्राने त्या दानवाशी बोलणे थांबवले.
विरराम महातेजाः स्वकार्यायोद्यतोऽभवत्
तो तेजस्वी शुक्र गप्प बसला आणि आपल्या कामाकडे वळला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे कामोदाख्यानेऽष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेत, गुरुतीर्थाच्या महात्म्यात, च्यवनाच्या चरित्रात, कामोदा नावाच्या कथेत, एकशे अठरावा अध्याय इथे संपला.
एकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः । कपिंजल उवाच- यस्याः प्रहसनात्तात सुहृद्यानि भवंति वै । पुष्पाणि दिव्यगंधीनि दुर्लभानि सुरासुरैः
कपिंजल म्हणाला – 'जिच्या हास्यामुळे, वडील, देवांना आणि दैत्यांनाही दुर्मिळ, मनाला आनंद देणारी, दिव्य सुगंधी फुलं उत्पन्न होतात, ती कोण?''
कस्मात्तु देवताः सर्वाः प्रवांछंति महामते । शंकरः सुखमायाति हास्यपुष्पैः सुपूजितः
सर्व देवता, हे महाबुद्धीमान, ती फुलं का मिळवू इच्छितात? कारण शंकर त्या हास्यफुलांनी सहजपणे प्रसन्न होतो.
को गुणस्तस्य पुष्पस्य तन्मे कथय विस्तरात् । कामोदा सा भवेत्का तु कस्य पुत्री वरांगना
त्या फुलाचा गुणधर्म काय आहे? ते मला सविस्तर सांग. कामोदा कोण आहे, आणि ती श्रेष्ठ स्त्री कोणाची मुलगी आहे?
हास्यात्तस्या महाभाग सुपुष्पाणि भवंति च । को गुणस्तत्कथां ब्रूहि सकलां विस्तरेण च
तिच्या हास्यामुळे, हे भाग्यवान, सुंदर फुलं उत्पन्न होतात; त्या फुलांचे गुण मला पूर्णपणे सांग.
कुंजल उवाच- पुरा देवैर्महादैत्यैः कृत्वा सौहार्दमुत्तमम् । ममंथुः सागरं क्षीरममृतार्थं समुद्यताः
कुंजल म्हणाला – 'पूर्वी, देवांनी आणि मोठ्या दैत्यांनी उत्तम मैत्री करून, अमृतासाठी क्षीरसागराचे मंथन केले.'
मथनाद्देवदैत्यानां कन्यारत्नचतुष्टयम् । वरुणेन दर्शितं पूर्वं सोमेनैव तथा पुनः
देव आणि दैत्यांच्या मंथनामुळे, चार रत्नमूल्य कन्या प्रकट झाल्या; त्या आधी वरुणाने दाखवल्या, आणि पुन्हा सोमानेही दाखवल्या.
पश्चात्संदर्शितं पुण्यममृतं कलशे स्थितम् । कन्या चतुष्टयं पूर्वं देवानां हितमिच्छति
नंतर त्या पवित्र अमृताचा कलश दाखवला गेला; आणि त्या चार कन्या प्रथम देवांचे कल्याण व्हावे असेच इच्छित होत्या.
सुलक्ष्मीर्नाम सा चैका द्वितीया वारुणी तथा । ज्येष्ठा नाम तथा ख्याता कामोदान्या प्रचक्षते
त्यांपैकी एकीचे नाव सुलक्ष्मी होते, दुसरीचे नाव वारुणी, आणखी एक ज्येष्ठा म्हणून प्रसिद्ध होती आणि एक कामोदा म्हणून ओळखली जात होती.
तासां मध्ये वरा श्रेष्ठा पूर्वं जाता महामते । तस्माज्ज्येष्ठेति विख्याता लोके पूज्या सदैव हि
त्यांच्यात सर्वांत श्रेष्ठ आणि उत्तम ती पहिलीच जन्माला आली, म्हणूनच ती ज्येष्ठा म्हणून जगात नेहमीच पूजली जाते.