देवाः प्रहर्षमाजग्मुर्गंधर्वाः सिद्धचारणाः । हते तस्मिन्महापापे नहुषेण महात्मना
तो मोठा पापी नहुषाने मारल्यावर, देव, गंधर्व, सिद्ध आणि चारण आनंदित झाले.
तस्मिन्हते दैत्यवरे महाहवे देवाश्च सर्वे प्रमुदं प्रलेभिरे । तां देवरूपां तपसा प्रवर्द्धितां स आयुपुत्रः प्रतिलभ्य हर्षितः
त्या महायुद्धात तो श्रेष्ठ दैत्य मारला गेल्यावर, सर्व देव आनंदाने भरून गेले; आणि तपस्येने वाढलेली ती देवतेसारखी रूप नहुषाने आपल्या मुलासह पुन्हा मिळवली आणि तो हर्षाने भरला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने पंचदशाधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणातील भूमिखंडातील वेनकथेत, गुरुतीर्थाच्या महात्म्यात, च्यवनाच्या चरित्रात, नहुषाच्या कथेत, शंभर पंधरावा अध्याय संपला.
कुंजल उवाच- अशोकसुंदरी पुण्या रंभया सह हर्षिता । नहुषं प्राप्य विक्रांतं तमुवाच तपस्विनी
कुंजळ म्हणाला: पुण्यवती अशोकसुंदरी, रंभेसह आनंदी होऊन, पराक्रमी नहुषाजवळ गेली आणि ती तपस्विनी त्याला म्हणाली.
अहं ते धर्मतः पत्नी देवैर्दिष्टा तपस्विनी । उद्वाहयस्व मां वीर यदि धर्ममिहेच्छसि
"मी तुझी धर्मपत्नी आहे, देवांनी ठरवलेली, आणि मी तपस्विनी आहे; हे वीर, तुला इथे धर्म हवा असेल तर मला विवाह कर."
सदैव चिंत्यमाना च त्वामहं तपसि स्थिता । भवान्धर्मप्रसादेन मया प्राप्तो नृपोत्तम
"मी नेहमी तपस्येत राहून तुझा विचार करत होते; धर्माच्या कृपेने, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू माझ्याकडे आला आहेस."
नहुष उवाच- मदर्थे नियता भद्रे यदि त्वं तपसि स्थिता । गुरोर्वाक्यान्मुहूर्तेन तव भर्ता भवाम्यहम्
नहुष म्हणाला: "हे शुभे, जर तू माझ्यासाठी तपस्येत स्थिर राहिली असशील, तर गुरूच्या आज्ञेने मी क्षणात तुझा पती होईन."
अनया रंभया सार्द्धमावां गच्छाव भामिनि । समारोप्य रथे तां तु तां रंभां तु मनोरमाम्
"ही रंभा आपल्यासोबत आहेच, आपण तिघेही एकत्र जाऊ या, हे सुंदरि; त्या मनोहर रंभेला रथावर बसवू या."
तेनैव रथवर्येण वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । जगाम लघुवेगेन ताभ्यां सह महायशाः
त्याच उत्तम रथावर बसून, महायशस्वी नहुष त्या दोघींना घेऊन वेगाने वसिष्ठांच्या आश्रमाकडे गेला.
तमाश्रमगतं विप्रं समालोक्य प्रणम्य च । तया सार्द्धं महातेजा हर्षेण महतान्वितः
आश्रमात आलेल्या त्या ऋषीला पाहून, त्याला वंदन करून, मोठ्या तेजाचा नहुष मोठ्या आनंदाने तिच्यासह तिथे उभा राहिला.
यथा युद्धं रणे जातं निहतो दानवाधमः । निवेदयामास सर्वं वशिष्ठाय महात्मने
रणभूमीवर जेव्हा युद्ध सुरू झाले आणि नीच दानव मारला गेला, तेव्हा हे सर्व महान आत्म्याला वसिष्ठांना सांगितले गेले.
वशिष्ठोऽपि समाकर्ण्य नहुषस्य विचेष्टितम् । हर्षेण महताविष्ट आशीर्भिरभिनंद्य तम्
नहुषाने केलेल्या कृत्यांचे ऐकून वसिष्ठ अत्यंत आनंदित झाले आणि त्यांनी त्याला आशीर्वाद दिला.
तिथौ लग्ने शुभे प्राप्ते तयोस्तु मुनिपुंगवः । विवाहं कारयामास अग्निब्राह्मणसन्निधौ
शुभ तिथी आणि लग्नाचा मुहूर्त आल्यावर, त्या श्रेष्ठ ऋषींनी अग्नी आणि ब्राह्मणांच्या उपस्थितीत त्यांचा विवाह लावून दिला.
आशीर्भिरभिनंद्यैव मिथुनं प्रेषितं पुनः । मातरं पितरं पश्य द्रुतं गत्वा महामते
आशीर्वाद देऊन, त्यांनी त्या जोडप्याला पुन्हा पाठवले आणि म्हणाले, 'शहाण्या मुलांनो, लवकर जा आणि आई-वडिलांना भेटा.'
त्वां च दृष्ट्वा हि ते माता पितासौ तव सुव्रत । हर्षेण वृद्धिमाप्नोतु पर्वणीव तु सागरः
सुव्रते, तुला पाहून तुझी आई आणि वडील आनंदाने भरून जातील आणि पौर्णिमेच्या समुद्रासारखे फुलतील.
एवं संप्रेषितो वीरो मुनिना ब्रह्मसूनुना । तेनैव रथवर्येण जगाम लघुविक्रमः
ब्रह्मपुत्र त्या ऋषीने पाठविल्यावर, तो शूरवीर आपल्या उत्तम रथात वेगाने निघून गेला.
नमस्कृत्य द्विजेंद्रं तं गतो मातलिना तदा । स्वपुरं पितरं द्रष्टुं तथैव च स्वमातरम्
त्या ब्राह्मणश्रेष्ठाला नमस्कार करून, तो मातलीसोबत आपल्या नगरीकडे वडील आणि आईला भेटायला गेला.
सूत उवाच- अप्सरा मेनिका नाम प्रेषिता दैवतैस्ततः । आयोर्भार्या सुदुःखेन पतिता शोकसागरे
सारथी म्हणाला — मग देवांनी पाठवलेली मेनिका नावाची अप्सरा, शोकाच्या समुद्रात बुडालेल्या आयूच्या पत्नीपाशी आली.
तामुवाच महाभागां देवीमिंदुमतीं प्रति । मुंच शोकं महाभागे तनयं पश्य सस्नुषम्
तिने पुण्यवती इंदुमतीला सांगितले, 'भाग्यवती, शोक सोड आणि आपला मुलगा व सून पाहा.'
निहत्य दानवं पापं तव पुत्रापहारकम् । समायांतं सभायां च वीरश्रियासमन्वितम्
'तुझ्या मुलाचे अपहरण करणारा पापी दानव मारून, तो वीरश्रीने शोभून सभेत परत येत आहे.'
सुवृत्तं संगरे तस्य नहुषेण यथा कृतम् । तस्यै निवेदयामास इंदुमत्यै च मेनिका
मेनिकेने इंदुमतीला सांगितले की, नहुषाने युद्धात किती नीट वागणूक दाखवली.
मेनिकाया वचः श्रुत्वा हर्षेण महतान्विता । सखि सत्यं ब्रवीषि त्वमित्युवाच सगद्गदम्
मेनिकेचे बोल ऐकून ती अत्यंत आनंदित झाली आणि गदगदलेल्या स्वरात म्हणाली, 'सखी, तू खरेच बोललीस.'
सामृतं सुप्रियं प्रोक्तं मनःप्रोत्साहकारकम् । जीवादिकं मया देयं त्वयि सर्वस्वमेव हि
'तुझे बोलणे अमृतासारखे गोड आणि मनाला आनंद देणारे आहे. माझे प्राण आणि सर्व काही तुझेच आहे.'
एवमाभाष्य तां देवी राजानमिदमब्रवीत् । तव पुत्रो महाबाहुः समायातो हि सांप्रतम्
अशी तिच्याशी बोलून, राणीने राजाला सांगितले, 'तुझा महाबाहू मुलगा आता परत आला आहे.'
आख्याति च महाराज एषा मे वै वराप्सराः । भर्तारमेवमाभाष्य विरराम सुहर्षिता
'हे राजन, हीच माझी निवडलेली अप्सरा आहे.' असे पतीला सांगून ती अत्यंत आनंदाने शांत बसली.
समाकर्ण्य नृपेंद्रस्तु तामुवाच प्रियां प्रति । पुरा प्रोक्तं महाभागे मुनिना नारदेन हि
हे ऐकून राजाधिराजाने आपल्या प्रिये पत्नीला सांगितले, 'पूर्वी नारद ऋषींनी हे सांगितले होते.'
पुत्रं प्रति न कर्तव्यं दुःखं राजंस्त्वया कदा । तं निहत्य सुवीर्येण दानवं चैष्यते सुतः
'राजन, तुला मुलाबद्दल कधीच दुःख करू नये; कारण तुझा मुलगा दानवाचा पराक्रमाने वध करून परत येईल.'
संजातं सत्यमेवं वै मुनिना भाषितं पुरा । अन्यथा वचनं तस्य कथं देवि भविष्यति
'ऋषींनी पूर्वी सांगितलेले खरेच झाले; राणी, त्यांचे बोल कधीच खोटे ठरू शकत नाही.'
दत्तात्रेयो मुनिश्रेष्ठः साक्षाद्देवो भविष्यति । शुश्रूषितस्त्वया देवि मया च तपसा पुरा
दत्तात्रेय हा श्रेष्ठ ऋषी प्रत्यक्ष देव रूपाने प्रकट होईल. हे देवी, पूर्वी तू आणि मी दोघांनीही त्याची तपाने सेवा केली होती.
पुत्ररत्नं तेन दत्तं वैष्णवांशप्रधारकम् । सदा हनिष्यति परं दानवं पापचेतनम्
त्याच्यामुळे मिळालेला हा अमूल्य पुत्र वैष्णव वंशाचा आधार बनेल; तो नेहमीच दुष्ट दानवाचा नाश करील.