रथेन साश्वसूतेन दिव्येन परितिष्ठति । धनुषा दिव्यबाणैस्तु सभायां हि भयंकरः
तो दिव्य रथ, सारथी आणि घोडे घेऊन, दिव्य धनुष्य आणि बाणांनी सज्ज होऊन सभेत उभा आहे आणि भीतीदायक दिसतो.
कस्य केन तु कार्येण प्रेषितः केन वैभवान् । अनया रंभया तेऽद्य अन्यया शिवकन्यया
तुला कोणी, कशासाठी आणि कोणत्या सामर्थ्याने पाठवले? आज तू या रम्भेसोबत आणि या शिवकन्येसोबत आहेस.
किमुक्तं तत्स्फुटं सर्वं कथयस्व ममाग्रतः । हुंडस्य देवमर्दस्य न बिभेति भवान्कथम्
इथे माझ्यासमोर सर्व काही स्पष्टपणे सांग. देवांचा संहार करणाऱ्या हुंडाला तू कसा घाबरत नाहीस?
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यदि जीवितुमिच्छसि । सत्वरं गच्छ मा तिष्ठ दुःसहो दानवाधिपः
हे सर्व मला सांग, जर तुला जगायचे असेल तर. लवकर जा, इथे थांबू नकोस; दानवांचा स्वामी सहन करणारा नाही.
नहुष उवाच- योऽसावायुर्बली राजा सप्तद्वीपाधिपः प्रभुः । तस्य मां तनयं विद्धि सर्वदैत्यविनाशनम्
नहुष म्हणाला: जो बलवान राजा, सातही द्वीपांचा स्वामी आहे, तो माझा वडील आहे. मी त्याचा मुलगा आहे, सर्व दैत्यांचा नाश करणारा.
नहुषं नाम विख्यातं देवब्राह्मणपूजकम् । हुंडेनापहृतं बाल्ये स्वामिना तव दानव
माझे नाव नहुष आहे, देव आणि ब्राह्मणांची पूजा करणारा. लहानपणी हुंडा या तुझ्या मालकाने मला पळवले होते.
सेयं कन्या शिवस्यापि दैत्येनापहृता पुरा । घोरं तपश्चरत्येषा हुंडस्यापि वधाय च
ही कन्या, शिवाची मुलगी, तिलाही पूर्वी दैत्याने पळवले होते. ती आता हुंडाच्या विनाशासाठी कठोर तप करत आहे.
योहमादौ हृतो बालस्त्वया यः सूतिकागृहात् । दास्या अपि करे दत्तः सूदस्यापि दुरात्मना
मी, ज्याला लहानपणी तुझ्याद्वारे सुतिकागृहातून पळवले, दासीच्या हातात दिले, आणि नंतर वाईट स्वयंपाक्याला दिले.
वधार्थं श्रूयतां पाप सोहमद्य समागतः । अस्यापि हुंडदैत्यस्य दुष्टस्य पापकर्मणः
ऐका, मी आज या दुष्ट हुंड राक्षसाचा वध करण्यासाठी आलो आहे. हा फारच पापी आणि वाईट कृत्य करणारा आहे.
अन्यांश्च दानवान्घोरान्नयिष्ये यमसादनम् । मामेवं विद्धि पापिष्ठ एवं कथय दानवम्
इतर भयंकर दानवांनाही मी यमाच्या घरात नेईल; हे पापी, मी असा आहे हे जाणून ठेव आणि त्या दानवाला तसेच सांग.
एवमाकर्ण्य तत्सर्वं नहुषस्य महात्मनः । गत्वा हुंडं स दुष्टात्मा आचचक्षेऽस्य भाषितम्
महात्मा नहुषाने सांगितलेले सर्व ऐकून, तो दुष्ट मनाचा जणू हुंडाकडे गेला आणि त्याचे बोलणे त्याला सांगितले.
निशम्य तन्मुखात्तूर्णं चुक्रोध दितिजेश्वरः । कस्मात्सूदेन पापेन तया दास्या न घातितः
त्याच्या तोंडून हे झटपट ऐकून दैत्यांचा राजा रागावला: 'त्या पापी स्वयंपाक्याने आणि दासीने त्याचा वध का केला नाही?'
सोयं वृद्धिं समायातो मया व्याधिरुपेक्षितः । अथैनं घातयिष्यामि अनया शिवकन्यया
'हा आता बळकट झाला आहे, ज्याला मी आजारासारखा दुर्लक्ष केले. आता या शिवकन्येच्या मदतीने त्याचा वध करीन.'
आयोः पुत्रं खलं युद्धे बाणैरेभिः शिलाशितैः । एवं सचिंतयित्वा तु सारथिं वाक्यमब्रवीत्
'आयुचा हा दुष्ट पुत्र युद्धात या दगडाच्या टोकाच्या बाणांनी मारीन.' असे ठरवून त्याने सारथ्याला सांगितले.
स्यंदनं योजयस्व त्वं तुरगैः साधुभिः शिवैः । सेनाध्यक्षं समाहूय इत्युवाच समातुरः
'माझे रथ चांगल्या, शुभ अशा घोड्यांनी जोडा; सैन्यप्रमुखाला बोलवा,' असे तो अस्वस्थपणे म्हणाला.
सज्जतां मम सैन्यं त्वं शूरान्नागान्प्रकल्पय । सारोहैस्तुरगान्योधान्पताकाच्छत्रचामरैः
'माझे सैन्य सज्ज करा; शूर हत्ती तयार ठेवा; घोड्यांना स्वारांसह, सैनिकांना पताका, छत्री आणि चामर देऊन सज्ज करा.'
चतुरंगबलं मेऽद्य योजयस्व हि सत्वरम् । एवमाकर्ण्य तत्तस्य हुंडस्यापि ततो लघुः
'आजच माझे चतुरंग सैन्य लवकर तयार कर.' हे ऐकून हुंडाचे लोक तात्काळ कामाला लागले.
सेनाध्यक्षो महाप्राज्ञः सर्वं चक्रे यथाविधि । चतुरंगेन तेनासौ बलेन महता वृतः
शहाण्या सेनापतीने सर्व काही योग्य प्रकारे केले; त्या मोठ्या चतुरंग सैन्याने तो वेढला गेला.
जगाम नहुषं वीरं चापबाणधरं रणे । इंद्रस्य स्यंदने युक्तं सर्वशस्त्रभृतां वरम्
तो वीर नहुष, धनुष्यबाण घेऊन, युद्धात इंद्राच्या रथावर बसून, सर्व शस्त्रधारकांत श्रेष्ठ असा, त्याच्याकडे गेला.
उद्यंतं समरे वीरं दुरापं देवदानवैः । पश्यंति गगने देवा विमानस्था महौजसः
युद्धात उभा असलेला, देव-दानवांना न मिळणारा तो वीर, आकाशातील विमानांतून देवांनी त्याला पाहिले.
तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम् । सूत उवाच- अथ ते दानवाः सर्वे ववृषुस्तं शरोत्तमैः
तेजाने वेढलेला, जणू दुसरा सूर्यच; सारथ्याने सांगितले— मग सर्व दानवांनी त्याच्यावर उत्तम बाणांचा वर्षाव केला.
खड्गैः पाशैर्महाशूलैः शक्तिभिस्तु परश्वधैः । युयुधुः संयुगे तेन नहुषेण महात्मना
तलवारी, दोर, मोठे भाले, शक्ती आणि कुऱ्हाडी यांनी, त्या महात्मा नहुषाशी त्यांनी युद्ध केले.
संरब्धा गर्जमानास्ते यथा मेघा गिरौ तथा । तद्विक्रमं समालोक्य आयुपुत्रः प्रतापवान्
ते सगळे उत्साही, गडगडणाऱ्या मेघांसारखे गर्जना करत होते; त्यांचे शौर्य पाहून, आयुचा पराक्रमी पुत्र—
इंद्रायुधसमं चापं विस्फार्य स गुणस्वरम् । वज्रस्फोटसमः शब्दश्चापस्यापि महात्मनः
त्याने इंद्राच्या वज्रासारखे धनुष्य ताणले, त्याचा डोर वाजला; त्या धनुष्याचा आवाज वज्राच्या गडगडाटासारखा झाला.
नहुषेण कृतो विप्रा दानवानां भयप्रदः । महता तेन घोषेण दानवाः प्रचकंपिरे
नहुषाने, हे ब्राह्मणांनो, असा भीतीदायक आवाज केला की त्या मोठ्या गजराने दानव घाबरले आणि थरथर कापू लागले.
कश्मलाविष्टहृदया भग्नसत्वा महाहवे
त्यांची मने घाबरून गेली, मोठ्या युद्धात त्यांचे धैर्य तुटून पडले.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, गुरुतीर्थाचे महात्म्य, च्यवनाची गोष्ट आणि नहुषाची कथा — या सर्वांचा एकशेचौदावा अध्याय येथे संपतो.
कुंजल उवाच- ततस्त्वसौ संयति राजमानः समुद्यतश्चापधरो महात्मा । यथैव कालः कुपितः सलोकान्संहर्तुमैच्छत्तु तथा सुदानवान्
कुंजळ म्हणाला — मग तो महात्मा राजा, धनुष्य उचलून रणभूमीत दानवांवर तुटून पडला. जसा काळ सगळ्या लोकांचा संहार करायला संतापतो, तसा तो दानवांचा नाश करायला निघाला.
महास्त्रजालै रवितेजतुल्यैः सुदीप्तिमद्भिर्निजघान दानवान् । वायुर्यथोन्मूलयतीह पादपांस्तथैव राजा निजघान दानवान्
सूर्यासारख्या तेजस्वी आणि प्रखर अस्त्रांच्या वर्षावाने त्याने दानवांचा संहार केला. जसा वारा झाडे उन्मळून टाकतो, तसा तो राजा दानवांना उध्वस्त करू लागला.
वायुर्यथा मेघचयं च दिव्यं संचालयेत्स्वेन बलेन तेजसा । तथा स राजा असुरान्मदोत्कटाननाशयद्बाणवरैः सुतीक्ष्णैः
जसा वारा आपल्या ताकदीने आकाशातील मेघांच्या राशी उडवून लावतो, तसा त्या राजाने धारदार बाणांनी गर्विष्ठ असुरांचा नाश केला.