चक्राच्चक्रं समुत्पाट्य सूर्यबिंबोपमं महत् । ज्वलता तेजसा दीप्तं सुवृत्तारं शुभावहम्
त्याने आपल्या चक्राला, जे सूर्याच्या तेजासारखे मोठे, प्रखरतेने चमकणारे, पूर्ण गोल आणि शुभ होतं, ते उचलले.
नहुषाय ददौ देवो हर्षेण महता किल । तस्मै शूलं ददौ शंभुः सुतीक्ष्णं तेजसान्वितम्
तो देव मोठ्या आनंदाने ते चक्र नहुषाला दिले; आणि शंभूने त्याला अत्यंत तीक्ष्ण आणि तेजस्वी भाला दिला.
तेन शूलवरेणासौ शोभते समरोद्यतः । द्वितीयः शंकरश्चासौ त्रिपुरघ्नो यथा प्रभुः
त्या उत्तम भाल्याने सज्ज झाल्यावर तो युद्धासाठी तयार असताना अगदी त्रिपुरासुराचा नाश करणाऱ्या शंकरासारखा तेजस्वी दिसत होता.
ब्रह्मास्त्रं दत्तवान्ब्रह्मा वरुणः पाशमुत्तमम् । चंद्र तेजःप्रतीकाशं शंखं च नादमंगलम्
ब्रह्मदेवाने ब्रह्मास्त्र दिले; वरुणाने श्रेष्ठ पाश दिला; चंद्राने आपल्या तेजासारखा, शुभ नाद करणारा शंख दिला.
वज्रमिंद्रस्तथा शक्तिं वायुश्चापं समार्गणम् । आग्नेयास्त्रं तथा वह्निर्ददौ तस्मै महात्मने
इंद्राने वज्र आणि शक्ती दिली; वायूने धनुष्य आणि बाण दिले; अग्नीने त्या महात्म्याला अग्न्यास्त्र दिले.
शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि बहूनि विविधानि च । ददुर्देवा महात्मानस्तस्मै राज्ञे महौजसे
महात्मा देवांनी त्या तेजस्वी राजाला अनेक प्रकारची दिव्य शस्त्रे आणि अस्त्रे दिली.
कुंजल उवाच- अथ आयुसुतो वीरो दैवतैः परिमानितः । आशीर्भिर्नंदितश्चापि मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः
कुंजल म्हणाला— मग देवांनी सन्मानित केलेला आणि तत्वज्ञानी ऋषींनी आशीर्वाद दिलेला तो आयूचा पराक्रमी पुत्र,
आरुरोह रथं दिव्यं भास्वरं रत्नमालिनम् । घंटारवैः प्रणदंतं क्षुद्रघंटासमाकुलम्
त्याने तेजाने झळाळणारा, रत्नांनी मढवलेला, मोठ्या घंटांचा गजर करणारा आणि लहान घंटांनी भरलेला तो दिव्य रथ चढला.
रथेन तेन दिव्येन शुशुभे नृपनदंनः । दिविमार्गे यथा सूर्यस्तेजसा स्वेन वै किल
त्या दिव्य रथावर बसलेल्या राजाचा तेज इतका प्रखर होता की, जणू काही तो स्वर्गाच्या वाटेवर स्वतःच्या तेजाने झगमगणारा सूर्यच आहे.
प्रतपंस्तेजसा तद्वद्दैत्यानां मस्तकेषु सः । जगाम शीघ्रं वेगेन यथा वायुः सदागतिः
स्वतःच्या तेजाने त्याने दैत्यांच्या मस्तकांवर दडपण आणले आणि वाऱ्यासारख्या वेगाने, नेहमीच हालचालीत राहणाऱ्या वाऱ्यासारखा, तो पुढे गेला.
यत्रासौ दानवः पापस्तिष्ठते स्वबलैर्युतः । तेन मातलिना सार्द्धं वाहकेन महात्मना
जिथे तो पापी दानव आपल्या सैन्यासह उभा होता, तिथे तो महात्मा मातली या सारथ्यासह गेला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने दशाधिकशततमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणातील भूमिखंड, वेनाची कथा, गुरुतीर्थाचे माहात्म्य, च्यवनाची गोष्ट आणि नहुषाची कथा यामध्ये हा शंभर दहा वा अध्याय संपला.
कुंजल उवाच- निर्गच्छमाने समराय वीरे नहुषे हि तस्मिन्सुरराज तुल्ये । सकौतुका मंगलगीतयुक्ताः स्त्रियस्तु सर्वाः परिजग्मुरत्र
कुंजळ म्हणाला — त्या वीर नहुषाने, जो देवेंद्रासारखा होता, जेव्हा रणासाठी प्रस्थान केले, तेव्हा तेथील सर्व स्त्रिया आनंदाने आणि मंगलगीत गात त्याच्या मागे गेल्या.
देवतानां वरा नार्यो रंभाद्यप्सरसस्तथा । किन्नर्यः कौतुकोत्सुक्यो जगुः स्वरेण सत्तम
देवतांमधील श्रेष्ठ स्त्रिया, रंभा आणि इतर अप्सरा, तसेच उत्सुक किन्नर, हे सर्व मधुर स्वरात गाणे गाऊ लागले, हे श्रेष्ठा.
गंधर्वाणां तथा नार्यो रूपालंकारसंयुताः । कौतुकाय गतास्तत्र यत्र राजा स तिष्ठति
गंधर्वांच्या स्त्रियाही, सौंदर्य आणि अलंकारांनी सजलेल्या, ज्या ठिकाणी राजा होता तिथे केवळ कुतूहलाने आल्या.
पुरं महोदयं नाम हुंडस्यापि दुरात्मनः । नंदनोपवनैर्दिव्यैः सर्वत्र समलंकृतम्
महोदय नावाचे ते नगर, जरी दुष्ट हुंडाचे असले तरी, सर्वत्र दिव्य नंदनवनांनी सुशोभित होते.
सप्तकक्षान्वितैर्गेहैः कलशैरुपशोभितः । सपताकैर्महादंडैः शोभमानं पुरोत्तमम्
सात अंगणांची घरे, कलशांनी, पताकांनी आणि मोठ्या खांबांनी सजलेली, त्या नगराला मोठा शोभा आणत होती.
कैलासशिखराकारैः सोन्नतैर्दिवमास्थितैः । सर्वश्रियान्वितैर्दिव्यैर्भ्राजमानं पुरोत्तमम्
कैलास शिखरांसारख्या उंच आणि आकाशाला भिडणाऱ्या, सर्व प्रकारच्या ऐश्वर्यांनी नटलेल्या, दिव्य इमारतींमुळे ते नगर झगमगत होते.
वनैश्चोपवनैर्दिव्यैस्तडागैः सागरोपमैः । जलपूर्णैः सुशोभैस्तु पद्मै रक्तोत्पलान्वितैः
दिव्य वनांनी, सुंदर उपवनांनी, समुद्रासारख्या मोठ्या जलाशयांनी, जलाने भरलेल्या, कमळे आणि लाल कमळांनी सजलेल्या, ते नगर शोभून दिसत होते.
प्राकारैश्च महारत्नैरट्टालकशतैरपि । परिखाभिः सुपूर्णाभिर्जलैः स्वच्छैः प्रशोभितम्
मोठ्या मौल्यवान रत्नांनी मढवलेल्या भिंती, शंभरावर मनोरे आणि स्वच्छ पाण्याने भरलेल्या खंदकांनी ते नगर अधिकच सुंदर झाले होते.
अन्यैश्चैव महारत्नैर्गजाश्वैश्च विराजितम् । सुनारीभिः समाकीर्णं पुरुषैश्च महाप्रभैः
इतरही मोठ्या रत्नांनी, हत्ती-घोड्यांनी, सुंदर स्त्रिया आणि तेजस्वी पुरुषांनी ते नगर गजबजले होते.
नानाप्रभावैर्दिव्यैश्च शोभमानं महोदयम् । राजश्रेष्ठो महावीरो नहुषो ददृशे पुरम्
नाना प्रकारच्या दिव्य वैभवांनी महोदय नगर झळकत होते; तो महान राजा आणि पराक्रमी नहुष हे नगर पाहत होता.
पुरप्रांते वनं दिव्यं दिव्यवृक्षैरलंकृतम् । तद्विवेश महावीरो नंदनं हि यथाऽमरः
नगराच्या कडेला एक दिव्य वन होते, जे दिव्य वृक्षांनी सजलेले होते; तो महावीर त्या वनात गेला, जणू काही अमरपुरुष नंदनवनात जातो.
रथेन सह धर्मात्मा तेन मातलिना सह । प्रविष्टः स तु राजेंद्रो वनमध्ये सरित्तटे
मातली या सारथ्यासह, धर्मात्मा राजा रथासह त्या वनाच्या मधोमध, नदीच्या काठावर गेला.
तत्र ता रूपसंयुक्ता दिव्या नार्यः समागताः । गंधर्वा गीततत्त्वज्ञा जगुर्गीतैर्नृपोत्तमम्
तेथे रूपवान आणि दिव्य स्त्रिया एकत्र जमल्या; गंधर्व, जे गाण्याचे तत्त्व जाणतात, त्यांनी त्या श्रेष्ठ राजासाठी गाणी गायली.
सूताश्च मागधाः सर्वे तं स्तुवंति नृपोत्तमम् । राजानमायुपुत्रं तं भ्राजमानं यथा रविम्
सर्व सूत आणि मागध गायक त्या तेजस्वी, आयुपुत्र राजाचे, सूर्यासारखा झळकणाऱ्या, स्तुती करू लागले.
शुश्राव गीतं मधुरं नहुषः किन्नरेरितम्
नहुषानं किन्नरांनी गायलेलं मधुर गाणं ऐकू आलं.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने एकादशाधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, गुरुतीर्थाचं महात्म्य, च्यवनाची चरित्र आणि नहुषाची गोष्ट यामध्ये एकशेअकरावं अध्याय संपलं.
कुंजल उवाच- तदेव गानं च सुरांगनाभिर्गीतं समाकर्ण्य च गीतकैर्ध्रुवैः । समाकुला चापि बभूव तत्र सा शंभुपुत्री परिचिंतयाना
कुंजल म्हणाली— त्या स्वर्गांगनांनी गायलेलं तेच गाणं, त्यातील ठराविक सूर आणि धृवांनी सजलेलं, ऐकून शंभुपुत्री विचारात पडली आणि अस्वस्थ झाली.
आसनात्तूर्णमुत्थाय महोत्साहेन संयुता । तूर्णं गता वरारोहा तपोभावसमन्विता
ती जागेवरून पटकन उठली, मनात मोठा उत्साह घेऊन, आणि तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने युक्त होऊन, ती सुंदर स्त्री तिथून झपाट्याने निघून गेली.