देवेभ्यो नृपशार्दूलो जगृहे द्विजसत्तम । तानि दिव्यानि चास्त्राणि दिव्यरूपोपमोऽभवत्
राजांचा वाघ असलेल्या त्या राजाने, श्रेष्ठ ब्राह्मण, देवांकडून ती दिव्य अस्त्रे घेतली आणि तो देवांसारखा तेजस्वी दिसू लागला.
अथ ता देवताः सर्वाः सहस्राक्षमथाब्रुवन् । स्यंदनो दीयतामस्मै नहुषाय सुरेश्वर
मग सर्व देवतांनी हजार डोळ्यांच्या देवाला म्हटले, "हे देवाधिदेव, तो रथ नहुषाला द्या."
देवानां मतमाज्ञाय वज्रपाणिः स्वसारथिम् । आहूय मातलि तं तु आदिदेश ततो द्विज
देवांची इच्छा समजून वज्रधारी देवाने आपल्या सारथ्याला, म्हणजे मातलीला बोलावले आणि त्याला आज्ञा दिली, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
एनं गच्छ महात्मानमुह्यतां स्यंदनेन वै । सध्वजेन महाप्राज्ञमायुजं समरोद्यतम्
त्या महात्म्याजवळ जा, त्याला ध्वजासह असलेल्या रथाने चकित कर, तो आयूचा बुद्धिमान पुत्र युद्धासाठी सज्ज आहे.
स चोवाच सहस्राक्षं करिष्ये तवशासनम् । एवमुक्त्वा जगामाशु ह्यायुपुत्रं रणोद्यतम्
त्याने हजार डोळ्यांच्या देवाला उत्तर दिले, "मी तुमची आज्ञा पाळीन." असे म्हणून तो झपाट्याने युद्धासाठी सज्ज असलेल्या आयूच्या पुत्राकडे गेला.
राजानं प्रत्युवाचैव देवराजस्य भाषितम् । विजयी भव धर्मज्ञ रथेनानेन संगरे
त्याने राजाला देवेंद्राचे शब्द सांगितले, "हे धर्म जाणणाऱ्या राजा, या रथावर बसून युद्धात विजय मिळव."
इत्युवाच सहस्राक्षस्त्वामेव नृपतीश्वर । जहि त्वं दानवं संख्ये तं हुंडं पापचेतनम्
हजार डोळ्यांच्या देवाने असे म्हटले, "राजाधिराज, युद्धात त्या दुष्ट मनाच्या हुंड नावाच्या दानवाचा वध कर."
समाकर्ण्य स राजेंद्र सानंदपुलकोद्गमः । प्रसादाद्देवदेवस्य वशिष्ठस्य महात्मनः
हे ऐकून राजा देवदेव वसिष्ठ या महात्म्याच्या कृपेने आनंदाने रोमांचित झाला.
दानवं सूदयिष्यामि समरे पापचेतनम् । देवानां च विशेषेण मम मायापचारितम्
मी युद्धात त्या दुष्ट मनाच्या दानवाचा नाश करीन, विशेषतः देवांसाठी आणि माझ्या माया फसविल्यामुळे स्वतःसाठीही.
एवमुक्ते महावाक्ये नहुषेण महात्मना । अथायातः स्वयं देवः शंखचक्रगदाधरः
महात्मा नहुषाने हे महान वचन बोलल्यावर, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा देव स्वतः तेथे आला.
चक्राच्चक्रं समुत्पाट्य सूर्यबिंबोपमं महत् । ज्वलता तेजसा दीप्तं सुवृत्तारं शुभावहम्
त्याने आपल्या चक्राला, जे सूर्याच्या तेजासारखे मोठे, प्रखरतेने चमकणारे, पूर्ण गोल आणि शुभ होतं, ते उचलले.
नहुषाय ददौ देवो हर्षेण महता किल । तस्मै शूलं ददौ शंभुः सुतीक्ष्णं तेजसान्वितम्
तो देव मोठ्या आनंदाने ते चक्र नहुषाला दिले; आणि शंभूने त्याला अत्यंत तीक्ष्ण आणि तेजस्वी भाला दिला.
तेन शूलवरेणासौ शोभते समरोद्यतः । द्वितीयः शंकरश्चासौ त्रिपुरघ्नो यथा प्रभुः
त्या उत्तम भाल्याने सज्ज झाल्यावर तो युद्धासाठी तयार असताना अगदी त्रिपुरासुराचा नाश करणाऱ्या शंकरासारखा तेजस्वी दिसत होता.
ब्रह्मास्त्रं दत्तवान्ब्रह्मा वरुणः पाशमुत्तमम् । चंद्र तेजःप्रतीकाशं शंखं च नादमंगलम्
ब्रह्मदेवाने ब्रह्मास्त्र दिले; वरुणाने श्रेष्ठ पाश दिला; चंद्राने आपल्या तेजासारखा, शुभ नाद करणारा शंख दिला.
वज्रमिंद्रस्तथा शक्तिं वायुश्चापं समार्गणम् । आग्नेयास्त्रं तथा वह्निर्ददौ तस्मै महात्मने
इंद्राने वज्र आणि शक्ती दिली; वायूने धनुष्य आणि बाण दिले; अग्नीने त्या महात्म्याला अग्न्यास्त्र दिले.
शस्त्राण्यस्त्राणि दिव्यानि बहूनि विविधानि च । ददुर्देवा महात्मानस्तस्मै राज्ञे महौजसे
महात्मा देवांनी त्या तेजस्वी राजाला अनेक प्रकारची दिव्य शस्त्रे आणि अस्त्रे दिली.
कुंजल उवाच- अथ आयुसुतो वीरो दैवतैः परिमानितः । आशीर्भिर्नंदितश्चापि मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः
कुंजल म्हणाला— मग देवांनी सन्मानित केलेला आणि तत्वज्ञानी ऋषींनी आशीर्वाद दिलेला तो आयूचा पराक्रमी पुत्र,
आरुरोह रथं दिव्यं भास्वरं रत्नमालिनम् । घंटारवैः प्रणदंतं क्षुद्रघंटासमाकुलम्
त्याने तेजाने झळाळणारा, रत्नांनी मढवलेला, मोठ्या घंटांचा गजर करणारा आणि लहान घंटांनी भरलेला तो दिव्य रथ चढला.
रथेन तेन दिव्येन शुशुभे नृपनदंनः । दिविमार्गे यथा सूर्यस्तेजसा स्वेन वै किल
त्या दिव्य रथावर बसलेल्या राजाचा तेज इतका प्रखर होता की, जणू काही तो स्वर्गाच्या वाटेवर स्वतःच्या तेजाने झगमगणारा सूर्यच आहे.
प्रतपंस्तेजसा तद्वद्दैत्यानां मस्तकेषु सः । जगाम शीघ्रं वेगेन यथा वायुः सदागतिः
स्वतःच्या तेजाने त्याने दैत्यांच्या मस्तकांवर दडपण आणले आणि वाऱ्यासारख्या वेगाने, नेहमीच हालचालीत राहणाऱ्या वाऱ्यासारखा, तो पुढे गेला.
यत्रासौ दानवः पापस्तिष्ठते स्वबलैर्युतः । तेन मातलिना सार्द्धं वाहकेन महात्मना
जिथे तो पापी दानव आपल्या सैन्यासह उभा होता, तिथे तो महात्मा मातली या सारथ्यासह गेला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने दशाधिकशततमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणातील भूमिखंड, वेनाची कथा, गुरुतीर्थाचे माहात्म्य, च्यवनाची गोष्ट आणि नहुषाची कथा यामध्ये हा शंभर दहा वा अध्याय संपला.
कुंजल उवाच- निर्गच्छमाने समराय वीरे नहुषे हि तस्मिन्सुरराज तुल्ये । सकौतुका मंगलगीतयुक्ताः स्त्रियस्तु सर्वाः परिजग्मुरत्र
कुंजळ म्हणाला — त्या वीर नहुषाने, जो देवेंद्रासारखा होता, जेव्हा रणासाठी प्रस्थान केले, तेव्हा तेथील सर्व स्त्रिया आनंदाने आणि मंगलगीत गात त्याच्या मागे गेल्या.
देवतानां वरा नार्यो रंभाद्यप्सरसस्तथा । किन्नर्यः कौतुकोत्सुक्यो जगुः स्वरेण सत्तम
देवतांमधील श्रेष्ठ स्त्रिया, रंभा आणि इतर अप्सरा, तसेच उत्सुक किन्नर, हे सर्व मधुर स्वरात गाणे गाऊ लागले, हे श्रेष्ठा.
गंधर्वाणां तथा नार्यो रूपालंकारसंयुताः । कौतुकाय गतास्तत्र यत्र राजा स तिष्ठति
गंधर्वांच्या स्त्रियाही, सौंदर्य आणि अलंकारांनी सजलेल्या, ज्या ठिकाणी राजा होता तिथे केवळ कुतूहलाने आल्या.
पुरं महोदयं नाम हुंडस्यापि दुरात्मनः । नंदनोपवनैर्दिव्यैः सर्वत्र समलंकृतम्
महोदय नावाचे ते नगर, जरी दुष्ट हुंडाचे असले तरी, सर्वत्र दिव्य नंदनवनांनी सुशोभित होते.
सप्तकक्षान्वितैर्गेहैः कलशैरुपशोभितः । सपताकैर्महादंडैः शोभमानं पुरोत्तमम्
सात अंगणांची घरे, कलशांनी, पताकांनी आणि मोठ्या खांबांनी सजलेली, त्या नगराला मोठा शोभा आणत होती.
कैलासशिखराकारैः सोन्नतैर्दिवमास्थितैः । सर्वश्रियान्वितैर्दिव्यैर्भ्राजमानं पुरोत्तमम्
कैलास शिखरांसारख्या उंच आणि आकाशाला भिडणाऱ्या, सर्व प्रकारच्या ऐश्वर्यांनी नटलेल्या, दिव्य इमारतींमुळे ते नगर झगमगत होते.
वनैश्चोपवनैर्दिव्यैस्तडागैः सागरोपमैः । जलपूर्णैः सुशोभैस्तु पद्मै रक्तोत्पलान्वितैः
दिव्य वनांनी, सुंदर उपवनांनी, समुद्रासारख्या मोठ्या जलाशयांनी, जलाने भरलेल्या, कमळे आणि लाल कमळांनी सजलेल्या, ते नगर शोभून दिसत होते.
प्राकारैश्च महारत्नैरट्टालकशतैरपि । परिखाभिः सुपूर्णाभिर्जलैः स्वच्छैः प्रशोभितम्
मोठ्या मौल्यवान रत्नांनी मढवलेल्या भिंती, शंभरावर मनोरे आणि स्वच्छ पाण्याने भरलेल्या खंदकांनी ते नगर अधिकच सुंदर झाले होते.