तस्माच्च रक्षितो वीरो नहुषो बलिनां वरः । सत्येन तपसा तेन पुण्यैश्च संयमैर्दमैः
म्हणूनच, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला नहुष हा सत्य, तप, पुण्य, संयम आणि दम यामुळे नेहमी सुरक्षित असतो.
मा कृथा दारुणं दुःखं मुंच शोकमकारणम् । स हि जीवति धर्मात्मा मात्रा पित्रा विना वने
तू कठीण दुःख करू नकोस, आणि कारण नसताना शोक करू नकोस; तो धर्मात्मा वनात आईवडिलांशिवायही जिवंत आहे.
तपोवनेव सत्येकस्तपस्वि परिपालितः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः
तो एकटा तपोवनात राहून, तपाने जपला जातो; त्याला वेद आणि वेदांचे खरे अर्थ माहीत आहेत, आणि तो धनुर्वेदात पारंगत आहे.
यथा शशी विराजेत स्वकलाभिः स्वतेजसा । तथा विराजते सोऽपि स्वकलाभिः सुमध्यमे
जसा चंद्र आपल्या किरणांनी आणि तेजाने उजळतो, तसाच तोही, सुडौल कटी असलेल्या सुभगे, आपल्या गुणांनी तेजस्वी दिसतो.
विद्याभिस्तु महापुण्यैस्तपोभिर्यशसा तथा । राजते परवीरघ्नो रिपुहा सुरवल्लभः
विद्या, मोठ्या पुण्यकर्मांनी, तप आणि कीर्तीमुळे तो चमकतो—शत्रूंचा नाश करणारा, देवांना प्रिय असलेला.
हुंडं निहत्य दैत्येंद्रं त्वामेवं हि प्रलप्स्यते । त्वया सार्द्धं स्त्रिया चैव पृथिव्यामेकभूपतिः
हुण्ड नावाच्या दैत्यराजाचा वध करून, तो तुझ्याशी असे बोलेल—तुझ्यासह आणि तुझ्या पत्नीबरोबर, तो पृथ्वीवर एकमेव राजा होईल.
भविष्यति महायोगी यथा स्वर्गे तु वासवः । त्वं तस्मात्प्राप्स्यसे भद्रे सुपुत्रं वासवोपमम्
तो मोठा योगी होईल, जसा स्वर्गात इंद्र आहे; म्हणून, हे भाग्यवती, तुला इंद्रासारखा सुपुत्र मिळेल.
ययातिं नामधर्मज्ञं प्रजापालनतत्परम् । तथा कन्याशतं चापि रूपौदार्यगुणान्वितम्
तुला ययाति नावाचा, धर्माची जाण असलेला, प्रजेला सांभाळणारा मुलगा होईल, आणि तसेच सौंदर्य, उदारता आणि गुणांनी युक्त शंभर कन्याही मिळतील.
यासां पुण्यैर्महाराज इंद्रलोकं प्रयास्यति । इंद्रत्वं भोक्ष्यते देवि नहुषः पुण्यविक्रमः
त्या कन्यांच्या पुण्यामुळे, राजन, तो इंद्रलोकात जाईल; पुण्यवान आणि पराक्रमी नहुष इंद्रपद भोगेल, हे देवी.
ययातिर्नाम धर्मात्मा आत्मजस्ते भविष्यति । प्रजापालो महाराजः सर्वजीवदयापरः
ययाति नावाचा, धर्मात्मा असा मुलगा तुला होईल; तो मोठा राजा होईल, प्रजेला सांभाळणारा आणि सर्व जीवांवर दया करणारा.
तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यंति महौजसः । बलवीर्यसमोपेता धनुर्वेदस्य पारगाः
त्याचे चार पुत्र होतील, जे मोठ्या तेजाचे, बळ आणि पराक्रम असलेले, आणि धनुर्वेदात निपुण असतील.
प्रथमश्च तुरुर्नाम पुरुर्नाम द्वितीयकः । उरुर्नाम तृतीयश्च चतुर्थो वीर्यवान्यदुः
त्यातला पहिला तूरू, दुसरा पुरू, तिसरा उरू आणि चौथा, पराक्रमी असा, यदु असेल.
एवं पुत्रा महावीर्यास्तेजस्विनो महाबलाः । भविष्यंति महात्मानः सर्वतेजः समन्विताः
अशा प्रकारे, हे पुत्र मोठ्या शौर्याचे, तेजस्वी आणि बलवान होतील; ते सर्वगुणसंपन्न आणि महान आत्म्यांचे असतील.
यदोश्चैव सुता वीराः सिंहतुल्यपराक्रमाः । तेषां नामानि भद्रं ते गदतः शृणु सांप्रतम्
यदूचे पुत्रही अत्यंत शूर आणि सिंहासारख्या पराक्रमाचे असतील; त्यांची नावे मी आता सांगतो, हे शुभे, नीट ऐक.
भोजश्च भीमकश्चापि अंधकः कुञ्जरस्तथा । वृष्णिर्नाम सुधर्मात्मा सत्याधारो भविष्यति
भोज, भीमक, अंधक आणि कुंजरसुद्धा; आणि वृष्णी, जो अत्यंत धर्मनिष्ठ आहे, तो सत्याचा आधार बनेल.
षष्ठस्तु श्रुतसेनश्च श्रुताधारस्तु सप्तमः । कालदंष्ट्रो महावीर्यः समरे कालजिद्बली
सहावा म्हणजे श्रुतसेन आणि सातवा श्रुतधार; काळदंष्ट्र हा मोठ्या पराक्रमाचा असून, युद्धात काळालाही जिंकणारा बलवान आहे.
यदोः पुत्रा महावीर्या यादवाख्या वरानने । तेषां तु पुत्राः पौत्रास्ते भविष्यंति सहस्रशः
यदूचे हे बलाढ्य पुत्र 'यादव' म्हणून ओळखले जातील, हे सुंदर मुखी; त्यांचे पुत्र आणि नातवंडे हजारोंनी असतील.
एवं नहुषवंशो वै तव देवि भविष्यति । दुःखमेवं परित्यज्य सुखेनानुप्रवर्तय
अशा प्रकारे, हे देवी, नहुषाचा वंश तुझा होईल; दुःख बाजूला ठेवून आनंदाने पुढे जा.
समेष्यति महाप्राज्ञस्तव भर्ता शुभानने । निहत्य दानवं हुंडं त्वामेवं परिणेष्यति
तुझा बुद्धिमान पती, हे शुभमुखी, परत येईल; दानव हुंडाचा वध करून तो तुला विवाह करील.
दुःखजातानि सोष्णानि नेत्राभ्यां हि पतंति च । अश्रूणि चेंदुमत्याश्च संमार्जयति मानदः
दुःखातून आलेले, जळजळ करणारे अश्रू तिच्या डोळ्यांतून पडतात; मान देणारा तिच्या अश्रूंना हळुवारपणे पुसतो.
आयोश्च दुःखमुद्धृत्य स्वकुलं तारयिष्यति । सुखिनं पितरं कृत्वा प्रजापालो भविष्यति
तो तुझे दुःख दूर करून आपल्या वंशाचा उद्धार करील; वडिलांना सुखी करून प्रजापालक बनेल.
एतत्ते सर्वमाख्यातं देवानां कथनं शुभे । दुःखं शोकं परित्यज्य सुखेन परिवर्त्तय
हे शुभे, हे सर्व देवांची कथा मी तुला सांगितली; आता दुःख आणि शोक सोडून आनंदाकडे वळ.
अशोकसुंदर्युवाच- कदा ह्येष्यति मे भर्त्ता विहितो दैवतैर्यदि । सत्यं वद स्वधर्मज्ञ मम सौख्यं विवर्द्धय
अशोकसुंदरी म्हणाली – माझा पती केव्हा येईल, जर देवांनी तसे ठरवले असेल? सत्य सांग, धर्म जाणणाऱ्या, आणि माझे सुख वाढव.
विद्वर उवाच- अचिराद्द्रक्ष्यसि भर्तारं त्वमेवं शृणु सुंदरि । एवमुक्त्वा जगामाथ गंधर्वो विबुधालयम्
विद्वर म्हणाला – लवकरच तू तुझ्या पतीला पाहशील, हे सुंदर; असे म्हणून गंधर्व देवांच्या निवासस्थानी गेला.
अशोकसुंदरी सा च तपस्तेपे हि तत्र वै । कामं क्रोधं परित्यज्य लोभं चापि शिवात्मजा
तेथे अशोकसुंदरीने काम, क्रोध आणि लोभ सोडून, तपश्चर्या केली, हे शिवकन्ये.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्याने नवाधिकशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेतील गुरुतीर्थाच्या महात्म्यात, च्यवनाच्या चरित्रात, नहुषाच्या कथेत, हा एकशे नववा अध्याय संपला.
कुंजल उवाच- आमंत्र्य स मुनीन्सर्वान्वशिष्ठं तपतांवरम् । समुत्सुको गंतुकामो नहुषो दानवं प्रति
कुंजल म्हणाला – सर्व ऋषी आणि तपस्वी वसिष्ठ यांना नमस्कार करून, नहुष दानवाकडे जाण्यास उत्सुक झाला.
ततस्ते मुनयः सर्वे वशिष्ठाद्यास्तपोधनाः । आशीर्भिरभिनंद्यैनमायुपुत्रं महाबलम्
मग सर्व ऋषी, वसिष्ठांसह, तपश्चर्येने परिपूर्ण, या बलाढ्य नहुषाला आशीर्वाद देऊ लागले.
आकाशे देवताः सर्वा जघ्नुर्वै दुंदुभीन्मुदा । पुष्पवृष्टिं प्रचक्रुस्ते नहुषस्य च मूर्धनि
आकाशात सर्व देवांनी आनंदाने दुंदुभी वाजवल्या आणि नहुषाच्या डोक्यावर पुष्पवृष्टी केली.
अथ देवः सहस्राक्षः सुरैः सार्द्धं समागतः । ददौ शस्त्राणि चास्त्राणि सूर्यतेजोपमानि च
मग सहस्त्रनेत्री इंद्र देव सर्व देवांसह तेथे आला आणि त्याने नहुषाला सूर्याच्या तेजासारखी शस्त्रे आणि अस्त्रे दिली.