मायोपायेन योगेन हृताहं पापिना पुरा । तथा स घातितः पुत्र आयोश्चैव भविष्यति
मायेमुळे आणि योगाने, मी एकदा त्या पापीने पळवली गेले होते; त्याचप्रमाणे तिच्या मुलाचा वध झाला, आणि आयुचंही तसंच होईल.
यं दृष्ट्वा दैवयोगेन भवितारमनामयम् । उद्यमेनापि पश्येत किं वा नश्यति वा न वा
दैवी योगाने जो कुणी नाशरहित होईल असं दिसतं, त्याला कितीही प्रयत्न केला तरी, तो नष्ट होतो का नाही हे बघावं लागतं.
किं वा स उद्यमः श्रेष्ठः किं वा तत्कर्मजं फलम् । भाविभावः कथं नश्येत्ततो वेदः प्रतिष्ठति
प्रयत्न श्रेष्ठ आहे का कर्माचं फळ? भविष्यातील गोष्ट कशी नष्ट होईल? म्हणूनच वेद तसाच ठाम आहे.
विशेषो भावितो देवैः स कथं चान्यथा भवेत् । एवमेवं महाभागा चिंतयंती पुनः पुनः
देवतांनी खास भाग्य ठरवलंय, मग ते वेगळं कसं होईल? अशा प्रकारे, हे महाभागे, ती पुन्हा पुन्हा विचार करत राहते.
किन्नरो विद्वरो नाम बृहद्वंशोमहातनुः । सनाभ्योर्धनरः कायः पक्षाभ्यां हि विवर्जितः
विद्वर नावाचा एक किन्नर होता, मोठ्या वंशाचा आणि बलवान; त्याचं शरीर नाभीपर्यंत मानवी होतं, पण त्याला पंख नव्हते.
द्विभुजो वंशहस्तस्तु हारकंकणशोभितः । दिव्यगंधानुलिप्तांगो भार्यया सह चागतः
तो दोन हातांचा, वंशाचा काठी धरलेला, हार आणि कंकणांनी शोभलेला; दिव्य सुवासने अंग लिप्त केलेला, आणि तो आपल्या पत्नीबरोबर आला.
तामुवाच निरानंदां स सुतां शंकरस्यहि । किमर्थं चिंतसे देवि विद्वरं विद्धि चागतम्
त्याने त्या आनंदहीन शंकराच्या मुलीला विचारलं, 'देवी, तू कशासाठी काळजी करतेस? विद्वर इथे आला आहे, हे जाणून घे.'
किन्नरं विष्णुभक्तं मां प्रेषितं देवसत्तमैः । दुःखमेवं न कर्तव्यं भवत्या नहुषं प्रति
'मी किन्नर आहे, विष्णूभक्त, श्रेष्ठ देवांनी मला पाठवलंय; नहुषासाठी तू असं दुःख करू नकोस.'
हुंडेन पापचारेण वधार्थं तस्य धीमतः । कृतमेवाखिलं कर्म हृतश्चायुसुतः शुभे
हुंडाच्या वाईट वागण्याने आणि कपटाने, त्या बुद्धिमानाचा वध करण्यासाठी सगळी कामं केली गेली, आणि शुभे, आयुचा मुलगा पळवला गेला.
स तु वै रक्षितो देवैरुपायैर्विविधैरपि । हुंड एवं विजानाति आयुपुत्रो हृतो मया
पण देवांनी वेगवेगळ्या उपायांनी त्याचं रक्षण केलं; हुंडाला असं माहीत आहे की आयुचा मुलगा मीच पळवला.
भक्षितस्तु विशालाक्षि इति जानाति वै शुभे । भवतां श्रावयित्वा हि गतोसौ दानवोऽधमः
'तो खाल्ला गेला आहे, हे विशाल नेत्र असलेल्या शुभे,' असं तो समजतो; तुम्हा सर्वांना सांगून तो नीच दानव निघून गेला.
स्वेनकर्मविपाकेन पुण्यस्यापि महायशाः । पूर्वजन्मार्जितेनैव तव भर्त्ता स जीवति
स्वतःच्या कर्माच्या फळामुळे, पुण्याच्याही जोरावर, तो कीर्तीमान तुझा पती, पूर्वजन्मी मिळवलेल्या पुण्यामुळे जिवंत आहे.
पुण्यस्यापि बलेनैव येषामायुर्विनिर्मितम् । स्वर्जितस्य महाभागे नाशमिच्छंति घातकाः
ज्यांचं आयुष्य पुण्याच्या बळावर ठरलंय, हे महाभागे, त्यांचं स्वतः मिळवलेलं नाश करायला संहारक इच्छित नाहीत.
दुष्टात्मानो महापापाः परतेजोविदूषकाः । तेषां यशोविनाशार्थं प्रपंचंति दिने दिने
दुष्ट मनाचे, फार पापी, दुसऱ्याचं तेज हरवणारे, असे लोक रोज त्यांच्या कीर्तीचा नाश करण्यासाठी धडपडतात.
नानाविधैरुपायैस्ते विषशस्त्रादिभिस्ततः । हंतुमिच्छंति तं पुण्यं पुण्यकर्माभिरक्षितम्
विविध उपायांनी, विष, शस्त्र वगैरे वापरून, काही लोक त्या पुण्यवान माणसाला मारण्याचा प्रयत्न करतात; पण त्याचे पुण्यकर्म त्याला नेहमीच वाचवतात.
पापिनश्चैव हुंडाद्या मोहनस्तंभनादिभिः । पीडयंति महापापा नानाभेदैर्बलाविलैः
दुष्ट जादूटोणेवाले, मोहिनी, स्तंभन असे प्रकार करून, मोठ्या पाप्यांना वेगवेगळ्या फसवणुकीने आणि जोरजबरदस्तीने त्रास देतात.
सुकृतस्य प्रयोगेण पूर्वजन्मार्जितेन हि । पुण्यस्यापि महाभागे पुण्यवंतं सुरक्षितम्
पूर्वजन्मी मिळवलेल्या सुकृताच्या जोरावर, हे महाभागे, मोठ्या पुण्यामुळे पुण्यवान माणूस नेहमी सुरक्षित राहतो.
वैफल्यं यांति तेषां वै उपायाः पापिनां शुभे । यंत्रतंत्राणि मंत्राश्च शस्त्राग्निविषबंधनाः
म्हणूनच, पाप्यांचे सर्व उपाय—यंत्र, तंत्र, मंत्र, शस्त्र, अग्नी, विष, बांधणी—हे पुण्यवानावर काहीच चालत नाहीत.
रक्षयंति महात्मानं देवपुण्यैः सुरक्षितम् । कर्तारो भस्मतां यांति स वै तिष्ठति पुण्यभाक्
महात्मा, देवांनी दिलेल्या पुण्यामुळे नेहमी सुरक्षित असतो; जो त्याला इजा करायला जातो, तो स्वतःच नष्ट होतो, पण पुण्यवान माणूस सुखरूप राहतो.
आयुपुत्रस्य वीरस्य रक्षका देवताः शुभे । पुण्यस्य संचयं सर्वे तपसां निधिमेव तु
हे शुभे, वीर पुरुषाचा आयुष्य आणि मुलगा देवता नेहमी रक्षण करतात, जसा तपाचा साठा सर्व पुण्याचा साठा जपतो.
तस्माच्च रक्षितो वीरो नहुषो बलिनां वरः । सत्येन तपसा तेन पुण्यैश्च संयमैर्दमैः
म्हणूनच, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला नहुष हा सत्य, तप, पुण्य, संयम आणि दम यामुळे नेहमी सुरक्षित असतो.
मा कृथा दारुणं दुःखं मुंच शोकमकारणम् । स हि जीवति धर्मात्मा मात्रा पित्रा विना वने
तू कठीण दुःख करू नकोस, आणि कारण नसताना शोक करू नकोस; तो धर्मात्मा वनात आईवडिलांशिवायही जिवंत आहे.
तपोवनेव सत्येकस्तपस्वि परिपालितः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः
तो एकटा तपोवनात राहून, तपाने जपला जातो; त्याला वेद आणि वेदांचे खरे अर्थ माहीत आहेत, आणि तो धनुर्वेदात पारंगत आहे.
यथा शशी विराजेत स्वकलाभिः स्वतेजसा । तथा विराजते सोऽपि स्वकलाभिः सुमध्यमे
जसा चंद्र आपल्या किरणांनी आणि तेजाने उजळतो, तसाच तोही, सुडौल कटी असलेल्या सुभगे, आपल्या गुणांनी तेजस्वी दिसतो.
विद्याभिस्तु महापुण्यैस्तपोभिर्यशसा तथा । राजते परवीरघ्नो रिपुहा सुरवल्लभः
विद्या, मोठ्या पुण्यकर्मांनी, तप आणि कीर्तीमुळे तो चमकतो—शत्रूंचा नाश करणारा, देवांना प्रिय असलेला.
हुंडं निहत्य दैत्येंद्रं त्वामेवं हि प्रलप्स्यते । त्वया सार्द्धं स्त्रिया चैव पृथिव्यामेकभूपतिः
हुण्ड नावाच्या दैत्यराजाचा वध करून, तो तुझ्याशी असे बोलेल—तुझ्यासह आणि तुझ्या पत्नीबरोबर, तो पृथ्वीवर एकमेव राजा होईल.
भविष्यति महायोगी यथा स्वर्गे तु वासवः । त्वं तस्मात्प्राप्स्यसे भद्रे सुपुत्रं वासवोपमम्
तो मोठा योगी होईल, जसा स्वर्गात इंद्र आहे; म्हणून, हे भाग्यवती, तुला इंद्रासारखा सुपुत्र मिळेल.
ययातिं नामधर्मज्ञं प्रजापालनतत्परम् । तथा कन्याशतं चापि रूपौदार्यगुणान्वितम्
तुला ययाति नावाचा, धर्माची जाण असलेला, प्रजेला सांभाळणारा मुलगा होईल, आणि तसेच सौंदर्य, उदारता आणि गुणांनी युक्त शंभर कन्याही मिळतील.
यासां पुण्यैर्महाराज इंद्रलोकं प्रयास्यति । इंद्रत्वं भोक्ष्यते देवि नहुषः पुण्यविक्रमः
त्या कन्यांच्या पुण्यामुळे, राजन, तो इंद्रलोकात जाईल; पुण्यवान आणि पराक्रमी नहुष इंद्रपद भोगेल, हे देवी.
ययातिर्नाम धर्मात्मा आत्मजस्ते भविष्यति । प्रजापालो महाराजः सर्वजीवदयापरः
ययाति नावाचा, धर्मात्मा असा मुलगा तुला होईल; तो मोठा राजा होईल, प्रजेला सांभाळणारा आणि सर्व जीवांवर दया करणारा.