पुत्रापहरणं तेऽद्य क्षेमं जातं महामते । देवादीनां महाराज एवं ज्ञात्वा तु मा शुचः
तुझ्या मुलाचे अपहरण आज चांगलेच घडले आहे, हे जाणून घे, महाबुद्धिमान राजा, त्यामुळे तू दुःख करू नकोस.
सर्वज्ञः सगुणो भूत्वा सर्वविज्ञानसंयुतः । सर्वकलाभिसंपूर्ण आगमिष्यति ते सुतः
तुझा मुलगा सर्वज्ञ, सर्व गुणांनी युक्त आणि सर्व विद्या-कलेत पारंगत होऊन परत येईल.
येनाप्यपहृतस्तेऽद्य बालो देवगुणोपमः । आत्मगेहे महाराज कालो नीतो न संशयः
आज जरी तुझा देवगुणांनी युक्त मुलगा हरवला असला, तरी तो नक्कीच काळाच्या योगे आपल्या घरी गेला आहे, यात शंका नाही.
तस्याप्यंतं स वै कर्त्ता महावीर्यो महाबलः । स त्वामभ्येष्यते भूप शिवस्य सुतया सह
तो महाशक्तिशाली आणि पराक्रमी मुलगा आपले कार्य पूर्ण करील आणि शिवाच्या कन्येसोबत तुझ्या भेटीस येईल.
इंद्रोपेंद्रसमः पुत्रो भविष्यति स्वतेजसा । इंद्रत्वं भोक्ष्यते सोऽपि निजैश्च पुण्यकर्मभिः
तुझा मुलगा आपल्या तेजाने इंद्र आणि उपेंद्रासारखा होईल आणि आपल्या पुण्यकर्मांनी इंद्रपद भोगेल.
एवमाभाष्य राजानमायुं देवर्षिसत्तमः । जगाम सहसा तस्य पश्यतः सानुगस्य ह
देवर्षी नारदाने राजा आयूला असे सांगितल्यावर, तो आपल्या सेवकांसह त्याच्या डोळ्यांसमोर अचानक निघून गेला.
गते तस्मिन्महाभागे नारदे देवसंमिते । आयुरागत्य तां राज्ञीं तत्सर्वं विन्यवेदयत्
तो महान नारद, देवांसारखा पूज्य, निघून गेल्यावर आयूने जाऊन राणीला सगळं सांगितलं.
दत्तात्रेयेण यो दत्तः पुत्रो देववरोत्तमः । स वै राज्ञि कुशल्यास्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः
दत्तात्रेयांनी दिलेला हा देवतुल्य मुलगा, विष्णूच्या कृपेने राणीच्या जवळ सुखरूप आहे.
येनाप्यसौ हृतः पुत्रः सगुणो मे वरानने । शिरस्तस्य गृहीत्वा तु पुनरेवागमिष्यति
माझा तो गुणी मुलगा जरी हरवला असला, तरी सुंदर मुखी, ज्याने त्याला पळवले त्याचे डोके घेऊन तो पुन्हा परत येईल.
इत्याह नारदो भद्रे मा कृथाः शोकमेव च । त्यज चैनं महामोहं कार्यधर्मविनाशनम्
नारद म्हणाले, 'भाग्यवती, दुःख करू नकोस आणि हा मोठा भ्रम सोड, कारण तो कर्तव्यधर्माचा नाश करतो.'
भर्तुर्वाक्यं निशम्यैवं राज्ञी इंदुमती ततः । हर्षेणापि समाविष्टा पुत्रस्यागमनं प्रति
पतीचे बोल ऐकून राणी इंदुमती आपल्या मुलाच्या परत येण्याच्या आशेने आनंदाने भरून गेली.
यथोक्तं देवऋषिणा तत्तथैव भविष्यति । दत्तात्रेयेण मे दत्तस्तनपो ह्यजरामरः
जसे देवर्षीने सांगितले, तसेच होईल; दत्तात्रेयांनी मला दिलेला हा मुलगा खरंच वृद्धापकाळ आणि मृत्यूपासून मुक्त आहे.
भविष्यति न संदेहः प्रतिभात्येनमेव हि । इत्येवं चिंतयित्वा तु ननाम द्विजपुंगवम्
माझ्या मनात याबद्दल काहीच शंका नाही, कारण मला हे अगदी तसंच घडणार आहे असं वाटतं. असं विचार करून त्याने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला वंदन केलं.
नमोस्तु तस्मै परिसिद्धिदाय अत्रेः सुपुत्राय महात्मने च । यस्य प्रसादेन मया सुपुत्रः प्राप्तः सुधीरः सुगुणः सुपुण्यः
जो सर्व सिद्धी देणारा, अत्रींचा श्रेष्ठ पुत्र, मोठ्या मनाचा आहे, त्याला माझे नमस्कार असोत. त्याच्या कृपेने मला असा सुपुत्र मिळाला — स्थिर, गुणी आणि फार पुण्यवान.
एवमुक्त्वा तु सा देवी विरराम सुदुःखिता । आगमिष्यंतमाज्ञाय नहुषं तनयं पुनः
असं म्हणून ती देवी फार दुःखी होऊन शांत बसली. तिला माहित होतं की तिचा मुलगा नहुष पुन्हा येणार आहे.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्याने सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेतील गुरुतीरथाच्या महात्म्यातील च्यवनाच्या चरित्रात नहुषाच्या कथेनं एकशे सातवा अध्याय इथे संपला.
कुंजल उवाच- ब्रह्मपुत्रो महातेजा वशिष्ठस्तपतां वरः । नहुषं तं समाहूय इदं वचनमब्रवीत्
कुंजळ म्हणाला — ब्रह्मदेवांचे पुत्र, तेजस्वी आणि तपस्वी वसिष्ठ यांनी नहुषाला बोलावून असे शब्द सांगितले.
वनं गच्छ स्वशीघ्रेण वन्यमानय पुष्कलम् । समाकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नहुषो वनमाययौ
तू लवकर जंगलात जा आणि भरपूर वनौषधी घेऊन ये. ऋषींचं हे वचन ऐकून नहुष जंगलात गेला.
तत्र किंचित्सुवृत्तांतं शुश्राव नहुषो बलः । अयमेष स धर्मात्मा नहुषो नाम वीर्यवान्
तिथे नहुषाने एक अद्भुत गोष्ट ऐकली — 'हा आहे तो धर्मात्मा, नहुष नावाचा, बलवान आणि सद्गुणी.'
आयोः पुत्रो महाप्राज्ञो बाल्यान्मात्रा वियोजितः । अस्यैवातिवियोगेन आयुभार्या प्ररोदिति
आयुचा हा बुद्धिमान मुलगा लहानपणीच आईपासून वेगळा झाला; या मोठ्या विरहामुळे आयुची पत्नी रडत आहे.
अशोकसुंदरी तेपे तपः परमदुष्करम् । कदा पश्यति सा देवी पुत्रमिंदुमती शुभा
अशोकसुंदरीने फार कठीण तप केला; ती शुभ देवी इंदुमती आपल्या मुलाला कधी पाहील, असं वाटत होतं.
नाहुषं नाम धर्मज्ञं हृतं पूर्वं तु दानवैः । तपस्तेपे निरालंबा शिवस्य तनया वरा
नहुष नावाचा, धर्म जाणणारा, पूर्वी दानवांनी पळवून नेला होता; शिवाची कन्या, समर्थ आणि एकटी, तिने कठोर तप केले.
अशोकसुंदरी बाला आयुपुत्रस्य कारणात् । अनेनापि कदा सा हि संगता तु भविष्यति
अशोकसुंदरी अजूनही लहान, आपल्या आयुच्या मुलासाठी; या निमित्ताने ती त्याच्याशी कधी एकत्र येईल?
एवं सांसारिकं वाक्यं दिवि चारणभाषितम् । शुश्राव स हि धर्मात्मा नहुषो विभ्रमान्वितः
असं स्वर्गातील चारणांनी सांगितलेलं हे सांसारिक बोलणं त्या धर्मात्मा नहुषाने ऐकलं आणि तो आश्चर्यचकित झाला.
स गत्वा वन्यमादाय वशिष्ठस्याश्रमं प्रति । वन्यं निवेद्य धर्मात्मा वशिष्ठाय महात्मने
तो वनौषधी गोळा करून वसिष्ठांच्या आश्रमात गेला; ती सर्व वनसामग्री त्या मोठ्या मनाच्या वसिष्ठांना अर्पण केली.
बद्धांजलिपुटोभूत्वा भक्त्या नमितकंधरः । तमुवाच महाप्राज्ञं वशिष्ठं तपतां वरम्
हात जोडून, भक्तीभावाने मान झुकवून, त्याने त्या विद्वान वसिष्ठ ऋषींना, तपस्वींत श्रेष्ठ, नम्रपणे विचारले.
भगवञ्छ्रूयतां वाक्यमपूर्वं चारणेरितम् । एष वै नहुषो नाम्ना आयुपुत्रो वियोजितः
भगवंत, कृपया हे अद्भुत आणि पूर्वी न ऐकलेले चारणांनी सांगितलेले शब्द ऐका — हा आहे नहुष नावाचा, आयुचा मुलगा, जो आईपासून वेगळा झाला आहे.
मात्रा सह सुदुःखैस्तु इंदुमत्या हि दानवैः । शिवस्य तनया बाला तपस्तेपे सुदुश्चरम्
आई इंदुमतीसोबत त्याने दानवांकडून फार दुःख भोगलं; शिवाची कन्या अजूनही लहान असून तिने फार कठीण तप केलं.
निमित्तमस्य धीरस्य नहुषस्येति वै गुरो । एवमाभाषितं तैस्तु तत्सर्वं हि मया श्रुतम्
गुरुजी, या धीर नहुषासाठीच हे सगळं घडलं असं त्यांनी सांगितलं; आणि हे सर्व मी ऐकलं.
कोसावायुः स धर्मात्मा कासा त्विंदुमती शुभा । अशोकसुंदरी कासा नहुषेति क उच्यते
हा आयु कोण आहे, तो धर्मात्मा? ही शुभ इंदुमती कोण? अशोकसुंदरी कोण? आणि नहुष कोण म्हणतात?