देववीर्यं सुतेजं च अजेयं देवदानवैः। क्षत्रियै राक्षसैर्घोरैर्दानवैः किन्नरैस्तथा
'तो पुत्र दैवी तेजस्वी, प्रखर, देव-दानव, क्षत्रिय, भयंकर राक्षस, दानव आणि किन्नर यांच्यापासून अजिंक्य असावा.'
देवब्राह्मणसम्भक्तः प्रजापालो विशेषतः। यज्वा दानपतिः शूरः शरणागतवत्सलः
'तो देव आणि ब्राह्मणांचा भक्त, प्रजांचा रक्षण करणारा, यज्ञ करणारा, दानशूर, पराक्रमी आणि शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारा असावा.'
दाता भोक्ता महात्मा च वेदशास्त्रेषु पण्डितः। धनुर्वेदेषु निपुणः शास्त्रेषु च परायणः
'तो दान करणारा, उपभोग घेणारा, महान आत्मा, वेद-शास्त्रांचा पंडित, धनुर्विद्येत निपुण आणि शास्त्रांमध्ये पारंगत असावा.'
अनाहतमतिर्धीरः संग्रामेष्वपराजितः। एवं गुणः सुरूपश्च यस्माद्वञ्शः प्रसूयते
'त्याची बुद्धी स्थिर, धीरगंभीर, युद्धात कधीही न हरणारा, असे सर्व गुण असलेला आणि देखणा, ज्याच्यापासून वंश वाढेल.'
देहि पुत्रं महाभाग ममवंशप्रधारकम्। यदि चापि वरो देयस्त्वया मे कृपया विभो
'हे महाभागा, माझा वंश चालवणारा असा पुत्र मला दे. तुझ्या कृपेने जर मला वर मिळणार असेल, तर तो दे.'
"दत्तात्रेय उवाच- एवमस्तु महाभाग तव पुत्रो भविष्यति। गृहे वंशकरः पुण्यः सर्वजीवदयाकरः
दत्तात्रेय म्हणाला — 'तसेच होईल, महाभागा. तुझ्या घरी पुण्यवान, सर्व जीवांवर दया करणारा, वंश वाढवणारा पुत्र जन्माला येईल.'
एभिर्गुणैस्तु संयुक्तो वैष्णवांशेन संयुतः । राजा च सार्वभौमश्च इन्द्रतुल्यो नरेश्वरः
या गुणांनी युक्त, विष्णूच्या अंशाने संयुक्त, तो राजा सर्वांचा अधिपती झाला, आणि माणसांत इंद्रासारखा श्रेष्ठ झाला.
एवं खलु वरं दत्वा ददौ फलमनुत्तमम्। भूपमाह महायोगी सुभार्यायै प्रदीयताम्
असा वर दिल्यावर, त्याने अप्रतिम फळ दिले; त्या महायोग्याने राजाला सांगितले, 'हे तुझे उत्तम फळ तुझ्या सुभार्येला द्यावे.'
एवमुक्त्वा विसृज्यैव तमायुं प्रणतं पुरः। आशीर्भिरभिनन्द्यैव अन्तर्द्धानमधीयत
असे म्हणून, त्याने समोर नतमस्तक असलेल्या आयुला मुक्त केले; त्याला शुभाशीर्वाद देऊन, तो योगी तिथून अदृश्य झाला.
कुंजल उवाच- गते तस्मिन्महाभागे दत्तात्रेये महामुनौ । आजगाम महाराज आयुश्च स्वपुरं प्रति
कुंजल म्हणाला— त्या महान दत्तात्रेय ऋषी निघून गेल्यावर, हे राजन्, आयु आपल्या नगरात परतला.
इंदुमत्या गृहं हृष्टः प्रविवेश श्रियान्वितम् । सर्वकामसमृद्धार्थमिंद्रस्य सदनोपमम्
तो आनंदाने, श्रीसमृद्ध, सर्व इच्छापूर्ती असलेल्या, इंद्राच्या सदनासारख्या इंदुमतीच्या घरात गेला.
राज्यं चक्रे स मेधावी यथा स्वर्गे पुरंदरः । स्वर्भानुसुतया सार्द्धमिंदुमत्या द्विजोत्तम
तो बुद्धिमान राजा, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, स्वर्भानुच्या कन्या इंदुमतीसह, आपले राज्य अगदी स्वर्गातील पुरंदरासारखे चालवीत होता.
सा च इंदुमती राज्ञी गर्भमाप फलाशनात् । दत्तात्रेयस्य वचनाद्दिव्यतेजः समन्वितम्
आणि ती राणी इंदुमती, दत्तात्रेयांच्या सांगण्यावरून फळ खाऊन, दिव्य तेज असलेल्या गर्भाला प्राप्त झाली.
इंदुमत्या महाभाग स्वप्नं दृष्टमनुत्तमम् । रात्रौ दिवान्वितं तात बहुमंगलदायकम्
हे महाभाग, इंदुमतीने रात्री दिव्यासारखा, अनेक शुभ चिन्हे देणारा अद्भुत स्वप्न पाहिला.
गृहांतरे विशंतं च पुरुषं सूर्यसन्निभम् । मुक्तामालान्वितं विप्रं श्वेतवस्त्रेणशोभितम्
तिने पाहिले, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, मुक्तामाळ घातलेला, शुभ्र वस्त्रांनी शोभणारा ब्राह्मण, घराच्या आतील भागात येतो आहे.
श्वेतपुष्पकृतामाला तस्य कंठे विराजते । सर्वाभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः
त्याच्या गळ्यात पांढऱ्या फुलांची माळ होती; त्याचे शरीर सर्व अलंकारांनी शोभलेले होते, आणि दिव्य सुवासिक उटणे लावलेले होते.
चतुर्भुजः शंखपाणिर्गदाचक्रासिधारकः । छत्रेण ध्रियमाणेन चंद्रबिंबानुकारिणा
त्याला चार हात होते, एकात शंख, दुसऱ्यात गदा, चक्र आणि तलवार होती; चंद्राच्या आकाराचा छत्र धरलेला होता.
शोभमानो महातेजा दिव्याभरणभूषितः । हारकंकणकेयूर नूपुराभ्यां विराजितः
तो दिव्य दागिन्यांनी सजलेला, हार, कंकण, केयूर आणि नूपुरांनी शोभणारा, तेजस्वी दिसत होता.
चंद्रबिंबानुकाराभ्यां कुंडलाभ्यां विराजितः । एवंविधो महाप्राज्ञो नरः कश्चित्समागतः
त्याच्या कानात चंद्रासारख्या कुंडल्या होत्या; असा एक महान आणि बुद्धिमान पुरुष तिथे प्रकट झाला.
इंदुमतीं समाहूय स्नापिता पयसा तदा । शंखेन क्षीरपूर्णेन शशिवर्णेन भामिनी
त्याने इंदुमतीला बोलावले आणि चंद्रासारख्या पांढऱ्या दूधाने भरलेल्या शंखातून तिला आंघोळ घातली.
रत्नकांचनबद्धेन संपूर्णेन पुनः पुनः । श्वेतं नागं सुरूपं च सहस्रशिरसं वरम्
पुन्हा पुन्हा, रत्न व सोन्याने मढवलेल्या आणि दूधाने भरलेल्या शंखातून, त्याने हजार डोक्यांच्या सुंदर पांढऱ्या नागाला आंघोळ घातली.
महामणियुतं दीप्तं धामज्वालासमाकुलम् । क्षिप्तं तेन मुखप्रांते दत्तं मुक्ताफलं पुनः
मोठ्या मण्यांनी सजलेला, तेजाने झळाळणारा तो नाग, त्याच्या तोंडाशी एक मोती ठेवला.
कंठे तस्याः स देवेश इंदुमत्या महायशाः । पद्मं हस्ते ततो दत्वा स्वस्थानं प्रति जग्मिवान्
त्या देवाधिदेवाने, इंदुमतीच्या हातात कमळ दिले आणि मग तो आपल्या स्थानावर परत गेला.
एवंविधं महास्वप्नं तया दृष्टं सुतोत्तमम् । समाचष्ट महाभागा आयुं भूमिपतीश्वरम्
असा अद्भुत स्वप्न तिने पाहिला आणि ती पुण्यवती इंदुमतीने तो स्वप्न आयु, राजाधिराजाला सांगितला.
समाकर्ण्य महाराजश्चिंतयामास वै पुनः । समाहूय गुरुं पश्चात्कथितं स्वप्नमुत्तमम्
हे ऐकून, राजाने पुन्हा विचार केला. मग त्याने आपल्या गुरूला बोलावून, तो उत्तम स्वप्न त्याला सांगितला.
शौनकं सुमहाभागं सर्वज्ञं ज्ञानिनां वरम् । राजोवाच- अद्य रात्रौ महाभाग मम पत्न्या द्विजोत्तम
त्याने सर्वज्ञ, भाग्यवान आणि ज्ञानी शौनकाला बोलावले. राजा म्हणाला— 'हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, काल रात्री माझ्या पत्नीला एक स्वप्न पडले—'
विप्रो गेहं विशन्दृष्टः किमिदं स्वप्नकारणम् । शौनक उवाच- वरो दत्तस्तु ते पूर्वं दत्तात्रेयेण धीमता
'एका ब्राह्मणाने घरात प्रवेश केला असे तिला दिसले—या स्वप्नाचे कारण काय?' शौनक म्हणाला— 'पूर्वी बुद्धिमान दत्तात्रेयांनी तुला एक वर दिला होता.'
आदिष्टं च फलं राज्ञां सुगुणं सुतहेतवे । तत्फलं किं कृतं राजन्कस्मै त्वया निवेदितम्
'राजाने त्या फळाचा उपयोग चांगल्या पुत्रासाठी करावा असे सांगितले होते. राजा, त्या फळाचे तू काय केलेस? ते कुणाला दिलेस?'
सुभार्यायै मया दत्तमिति राज्ञोदितं वचः । श्रुत्वोवाच महाप्राज्ञः शौनको द्विजसत्तमः
राजा म्हणाला, 'मी ते माझ्या सुसंस्कृत पत्नीला दिले.' हे ऐकून, अत्यंत बुद्धिमान आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण शौनक बोलला.
दत्तात्रेयप्रसादेन तव गेहे सुतोत्तमः । वैष्णवांशेन संयुक्तो भविष्यति न संशयः
'दत्तात्रेयांच्या कृपेने तुझ्या घरी एक उत्तम पुत्र जन्माला येईल, जो विष्णूच्या अंशाने युक्त असेल—याबद्दल काहीही शंका नाही.'